Stare Bielsko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Bielska-Białej Stare Bielsko
dzielnica Bielska-Białej
Grodzisko w Bielsku-Białej.jpg
Stare Bielsko z lotu ptaka. Na pierwszym planie grodzisko.
Miasto Bielsko-Biała
Status dzielnica
Założono XII wiek – grodzisko
W granicach Bielska-Białej 1977
Strefa numeracyjna 33
Tablice rejestracyjne SB
Położenie na planie Bielska-Białej
Położenie na planie Bielska-Białej
Położenie na mapie Bielska-Białej
Mapa lokalizacyjna Bielska-Białej
Stare Bielsko
Stare Bielsko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stare Bielsko
Stare Bielsko
Ziemia 49°49′25,5″N 19°01′04,0″E/49,823750 19,017778
Strona internetowa
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Stare Bielsko (niem. Alt Bielitz, czes. Staré Bílsko) – dzielnica Bielska-Białej położona w północno-zachodniej części tego miasta, w dolinie Potoku Starobielskiego, u stóp wzgórz Malowany Dworek (390 m n.p.m.) i Trzy Lipki (386 m n.p.m.).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza osada starobielska powstała w XII w. i została zniszczona ok. roku 1400. Równocześnie do tej osady w XIII w. zaczęła się rozwijać wieś Bielsko, na gruntach której założone zostało miasto Bielsko. Po raz pierwszy wieś wzmiankowana została jako Stare Bielsko (Alte Belicz) w 1452[1]. W 1572 Stare Bielsko weszło w skład bielskiego państwa stanowego, od 1754 księstwa bielskiego. W 1848 r. z południowo-zachodniej części wsi wyodrębniły się Aleksandrowice.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 270 budynkach w Starym Bielsku na obszarze 1264 hektarów mieszkało 2732 osób, co dawało gęstość zaludnienia równą 216,1 os./km². z tego 858 (31,4%) mieszkańców było katolikami, 1846 (67,6%) ewangelikami a 28 (1%) wyznawcami judaizmu, 2435 (89,1%) było niemiecko-, 285 (10,4%) polsko- a 5 (0,2%) czeskojęzycznymi[2]. Do 1910 roku liczba budynków wzrosła o 13 a mieszkańców o 167. 989 (34,1%) było katolikami, 1860 (64,2%) ewangelikami, 42 (1,4%) żydami a 8 było jeszcze innej religii, 2629 (90,7%) było niemiecko-, 253 (8,7%) polsko-, 5 (0,2%) czeskojęzycznymi[3].

Do roku 1954 oraz w latach 1973-1976 miejscowość była siedzibą gminy Stare Bielsko. W 1977 r. została włączona w granice Bielska-Białej.

Od 2002 r. obszar dzielnicy wchodzi w skład osiedla (jednostki pomocniczej gminy) o tej samej nazwie, która prawie w całości pokrywa się z granicami historycznymi i zwyczajowymi. Niewielki obszar w południowej części dzielnicy wchodzi w skład osiedla Osiedle Piastowskie, a południowo-zachodniej – osiedla Wapienica.

Obecnie Stare Bielsko stanowi dzielnicę o charakterze mieszkalnym, silnie zurbanizowana jest jedynie jej południowa część, położona w dolinie rzeki. Dominuje zabudowa jednorodzinna, w obrębie dzielnicy znajdują się również dwa osiedla mieszkaniowe: Piastowskie w rejonie najbardziej wysuniętym na południe oraz Sarni Stok na wschodnim stoku wzgórza Trzy Lipki.

Zabytki i obszary chronione[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszymi zabytkami dzielnicy jest grodzisko starobielskie będące pozostałością średniowiecznej osady z XII w., gotycki kościół św. Stanisława z XII w. – najstarsza budowla sakralna Bielska-Białej, ewangelicki kościół Jana Chrzciciela z 1818 r., a także polskie schrony bojowe na wzgórzu Trzy Lipki z 1939 r. Wzgórze Trzy Lipki należy do najcenniejszych przyrodniczo terenów miasta, a jego część to zespół przyrodniczo-krajobrazowy "Sarni Stok".

Komunikacja i transport[edytuj | edytuj kod]

Stare Bielsko przecina śródmiejska obwodnica zachodnia. Przez północną część dzielnicy przebiega droga ekspresowa S1, wzdłuż której zlokalizowanych jest kilka hipermarketów. Wschodnią granicę Starego Bielska (z Komorowicami) wyznacza ul. Warszawska stanowiąca część drogi wojewódzkiej nr 942 i będąca główną drogą wyjazdową z miasta w kierunku północnym, wzdłuż której rozlokowały się tereny przemysłowe (Grupa Kęty, BOSMAL). Przez południowe Stare Bielsko biegnie linia kolejowa nr 190 (na większym odcinku południowa granica dzielnicy). Do Starego Bielska dojeżdżają 3 linie MZK Bielsko-Biała 18 (kierunek:Stare Bielsko Kościół) 24 (kierunek: Wapienica Strażacka przez Stare Bielsko) oraz 25 (kierunek: Mazańcowice Spółdzielnia).

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]