Teresa z Lisieux

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Święta
Teresa z Lisieux OCD
Marie Françoise Thérèse Martin
dziewica
doktor Kościoła
TeresaLisieux.jpg
Teresa od Dzieciątka Jezus (lipiec 1896)
Data urodzenia 2 stycznia 1873
Alençon
Data śmierci 30 września 1897
Lisieux
Kościół/
wyznanie
katolicki
Data beatyfikacji 29 kwietnia 1923
przez Piusa XI
Data kanonizacji 17 maja 1925
przez Piusa XI
Wspomnienie 1 października
Atrybuty Dziecię Jezus, księga, pęk róż, pióro pisarskie
Patronka misji katolickich, karmelitanek, terezjanek, chorych na AIDS, Francji
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Bazylika św. Teresy w Lisieux

Święta Teresa od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza, znana też jako Mała Teresa, Mały Kwiatek; właśc. (fr.) Marie Françoise Thérèse Martin (ur. 2 stycznia 1873 w Alençon, Francja, zm. 30 września 1897 w Lisieux) – francuska karmelitanka bosa (OCD), dziewica i święta Kościoła katolickiego oraz doktor Kościoła.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo[edytuj | edytuj kod]

Teresa Martin urodziła się jako ostatnia z dziewięciorga dzieci Zelii Guerin i Ludwika Martin. Jej ojciec był zegarmistrzem, matka zaś koronkarką. Rodzice byli pobożnymi ludźmi. Ludwik miał zostać mnichem, lecz z powodu braku znajomości języka łacińskiego nie został przyjęty do zakonu. Zelia chciała wstąpić do zakonu Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo, ale jej kandydatura została odrzucona ze względu na problemy z oddychaniem i nawracające bóle głowy. Ludwik i Zelia poznali się w 1858, a trzy miesiące później wzięli ślub[1]. Mieli dziewięcioro dzieci, z których tylko pięć córek – Marie, Pauline, Leonie, Céline i Thérèse – dożyło wieku dorosłego.

Biznes koronkarski Zelii był na tyle dochodowy, że Louis sprzedał swój sklep zegarmistrzowski siostrzeńcowi i zaczął współpracować ze swoją żoną. Zelia zmarła na raka piersi w 1877, kiedy Teresa miała zaledwie cztery lata. W listopadzie jej ojciec sprzedał warsztat koronkarski i przeniósł się do Lisieux w Normandii, gdzie mieszkał brat Zelii, Izydor Guérin, z zawodu farmaceuta.

Gdy Teresa skończyła osiem lat, rozpoczęła naukę w szkole klasztornej sióstr benedyktynek. Rok później jej siostra Paulina, z którą była zżyta, wstąpiła do klasztoru karmelitanek w Lisieux. Także Teresa chciała być członkinią tego zgromadzenia, ale z powodu młodego wieku jej kandydatura została odrzucona. W czternastym roku życia, gdy jej kolejna siostra Maria wstąpiła do tego samego zgromadzenia, ponownie starała się wstąpić do Karmelu i znowu nie została przyjęta. Następnie razem z ojcem odbyła pielgrzymkę do Rzymu, gdzie podczas audiencji generalnej poprosiła papieża Leona XIII, aby ten wprowadził ją do zakonu w piętnastym roku życia. Na jej prośbę papież powiedział: „Cóż, moje dziecko, rób to, co powiedzą przełożeni”.

Karmel[edytuj | edytuj kod]

9 kwietnia 1888 wstąpiła do Karmelu w Lisieux, przyjmując imię Teresa od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza. Rok później, 10 stycznia rozpoczęła nowicjat. W ceremonii obłóczyn uczestniczył jej ojciec. 8 września 1890 złożyła śluby zakonne. Rok później odkryła „małą drogę dziecięctwa duchowego”. Pragnęła, by jej życie stało się aktem doskonałej miłości, a cierpienie możliwością jej pogłębienia i wykazania. W lutym 1893 została mistrzynią nowicjatu. 29 lipca 1894, po kilku latach walki z chorobą psychiczną, zmarł jej ojciec.

Autobiografia[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec 1894 matka Agnieszka od Jezusa (będąca jednocześnie jej rodzoną starszą siostrą Pauliną) poprosiła ją, by spisała wspomnienia z dzieciństwa (rękopis „A”). W następnym roku Teresa została duchową siostrą kleryka, który przygotowywał się do misji. Pierwszy rękopis „A”, wraz z jej kolejnymi rękopisami „B” (spontaniczny list do Jezusa, wyrażający głęboką miłość Świętej) i „C” (opisujący życie zakonne Świętej) opublikowane po jej śmierci, stanowią autobiografię.

Autobiografia św. Teresy, zatytułowana później „Dzieje duszy”, należy do klasyki karmelitańskiej.

Choroba i śmierć[edytuj | edytuj kod]

Rankiem w Wielki Piątek 1896 r. pojawił się pierwszy krwotok z płuc, objaw zaawansowanej gruźlicy. Z powodu choroby nie mogła skorzystać z zaproszenia do ośrodka karmelitańskich misjonarzy w ówczesnych Francuskich Indochinach, gdzie miała wyjechać tworzyć nowy Karmel w Hanoi. W lipcu 1897 została przeniesiona do klasztornego szpitala, gdzie zmarła 30 września w wieku 24 lat. Została pochowana w Bazylice Świętej Teresy w Lisieux.

Patronat[edytuj | edytuj kod]

Od 14 grudnia 1927 jest główną patronką misji katolickich (obok św. Franciszka Ksawerego).

W roku 1944 Pius XII ogłosił św. Teresę drugą, obok św. Joanny d’Arc, patronką Francji.

Jest również patronką zakonów: karmelitanek, terezjanek (Zgromadzenia Sióstr świętej Teresy od Dzieciątka Jezus, CST).

W Polsce patronuje archidiecezji łódzkiej[2]. Patronuje również chorym na AIDS.

Ikonografia i atrybuty[edytuj | edytuj kod]

W ikonografii św. Teresa przedstawiana jest na podstawie autentycznych fotografii.
Jej atrybutami są: Dziecię Jezus, księga, pęk róż, pióro pisarskie[2].

Relikwie[edytuj | edytuj kod]

Relikwie świętej peregrynują po całym świecie. W 2005 roku, od 1 maja do 15 sierpnia, były w Polsce.

Bazylika Świętej Teresy w Lisieux[edytuj | edytuj kod]

11 lipca 1954 konsekrowano bazylikę w rodzinnym mieście św. Teresy. Pierwotnie bazylika została poświęcona w 1937 przez kardynała Pacelli, późniejszego papieża Piusa XII. W świątyni znajduje się cztery tysiące miejsc siedzących. Do Lisieux rocznie pielgrzymuje ponad dwa miliony ludzi[3].

Beatyfikacja i kanonizacja[edytuj | edytuj kod]

29 kwietnia 1923 papież Pius XI ogłosił ją błogosławioną, a 17 maja 1925 dokonał jej kanonizacji, nazywając ją jednocześnie gwiazdą swojego pontyfikatu.

Z kolei 30 września 1997, w setną rocznicę jej śmierci, papież Jan Paweł II nadał jej tytuł doktora Kościoła powszechnego. Św. Teresa jest najmłodszym doktorem Kościoła w historii, a także 3 kobietą z kolei, której przyznano ten tytuł (obok św. Teresy z Avili i św. Katarzyny ze Sieny). W 2012 czwartą kobietą doktorem została Hildegarda z Bingen[4].

Dzień obchodów[edytuj | edytuj kod]

W 1927 roku jej święto zostało ustanowione na 3 października[5]. W 1969 papież Paweł VI przeniósł wspomnienie na 1 października, dzień po rocznicy śmierci świętej[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Blessed Zelie and Louis Martin: Their Lives (ang.).
  2. 2,0 2,1 Święta Teresa od Dzieciątka Jezus, dziewica i doktor Kościoła na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 01.10.2009].
  3. Saint-Theres.org [1] (ang.).
  4. Nowi doktorzy Kościoła: święci Jan z Ávili i Hildegarda z Bingen. e-KAI, 2012-10-07. [dostęp 2013-10-18].
  5. Calendarium Romanum (Libreria Editrice Vaticana, 1969), p. 104.
  6. Calendarium Romanum (Libreria Editrice Vaticana, 1969), p. 141.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Teresa od Dzieciątka Jezus: Dzieje duszy. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2007, s. 534. ISBN 978-83-7305-249-9.
  • Jacques Gauthier: Teresa od Dzieciątka Jezus Doktor Kościoła. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2006, s. 144. ISBN 83-7305-037-X.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]