Atrybuty świętych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
XV-wieczny obraz Virgo inter Virgines. Dzięki atrybutom rozpoznawalne są m.in. święte Agnieszka, Łucja z Syrakuz, Barbara, Urszula z Kolonii, Apolonia i Katarzyna Aleksandryjska.

Atrybuty świętych – w sztuce chrześcijańskiej przedmioty lub symbole, które czynią określonego świętego łatwiej rozpoznawalnym. Często atrybut świętego nawiązuje do jego życia, męczeństwa lub legendy[1].

Atrybuty jako elementy pozwalające na identyfikację postaci znane były już w antyku. W kulturze chrześcijańskiej powszechnie używano ich dopiero od V wieku. Początkowo stosowano je najczęściej w odniesieniu do ewangelistów i apostołów, później atrybuty zaczęły towarzyszyć wizerunkom innych świętych. Rola i znaczenie atrybutu jako nośnika treści dydaktycznych ugruntowała się w wiekach średnich, głównie za sprawą literatury hagiograficznej. W czasach nowożytnych symbolika hagiograficzna uległa dalszemu rozwojowi[2].

Współcześnie święci i błogosławieni uwiecznieni na fotografiach są pozbawieni atrybutów[1].

Poniższe zestawienie dotyczy głównie wizerunków świętych wykonanych na Zachodzie. Twórcy wschodnich ikon często stosowali odmienną symbolikę.

Atrybuty wspólne[edytuj | edytuj kod]

Franciszkańscy męczennicy marokańscy z palmami

Atrybuty indywidualne[edytuj | edytuj kod]

Indeks[edytuj | edytuj kod]

ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSŚTUWZŻ - ŹZobacz też

A[edytuj | edytuj kod]

B[edytuj | edytuj kod]

Św. Agnieszka z barankiem
Św. Augustyn lub św. Wolfgang z diabłem

C[edytuj | edytuj kod]

D[edytuj | edytuj kod]

E[edytuj | edytuj kod]

F[edytuj | edytuj kod]

G[edytuj | edytuj kod]

Św. Ludger z gęśmi
św. Cecylia - zawsze przedstawiana z jakimś instrumentem muzycznym

H[edytuj | edytuj kod]

I[edytuj | edytuj kod]

J[edytuj | edytuj kod]

Św. Justyna z jednorożcem
Św. Piotr z odwróconym krzyżem
Krzyż św. Brygidy

K[edytuj | edytuj kod]

Św. Jan Nepomucen z krucyfiksem, z palmą, w komży i birecie
Św. Dorota z kwiatami

L[edytuj | edytuj kod]

Św. Hieronim z lwem

Ł[edytuj | edytuj kod]

M[edytuj | edytuj kod]

N[edytuj | edytuj kod]

Święty Florian z chorągwią i z naczyniem z wodą

O[edytuj | edytuj kod]

Św. Łukasz z ikoną Matki Bożej
Św. Dominik z psem z pochodnią

P[edytuj | edytuj kod]

R[edytuj | edytuj kod]

S[edytuj | edytuj kod]

Św. Urszula z Kolonii ze strzałami
Św. Jan Chrzciciel w wielbłądziej skórze

Ś[edytuj | edytuj kod]

Św. Genowefa ze świecą

T[edytuj | edytuj kod]

U[edytuj | edytuj kod]

Św. Ambroży z ulem

W[edytuj | edytuj kod]

Św. Joanna d'Arc w zbroi

Z[edytuj | edytuj kod]

Ż[edytuj | edytuj kod]

Ź[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Patrz uwaga "b".
  2. Uskrzydlona postać ludzka, jako atrybut św. Mateusza, mylona jest z aniołem dającym mu natchnienie. Nawiązuje ona do początku Ewangelii napisanej przez świętego. W niektórych publikacjach można spotkać anioła jako atrybut. Po przedstawieniu genealogii Jezusa św. Mateusz opisuje bowiem pojawienie się anioła świętemu Józefowi (Mt 1,20 w przekładach Biblii.).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Barbara Szczepanowicz: Zwierzęta i rośliny w życiu świętych oraz jako ich atrybuty. Kraków: Wydawnictwo Księży Sercanów, 2007, s. 10. ISBN 978-83-7519-027-4.
  2. Józef Marecki, Lucyna Rotter: Jak czytać wizerunki świętych. Leksykon atrybutów i symboli hagiograficznych. Kraków: Universitas, 2009, s. 15. ISBN 97883-242-0910-1.
  3. Symbole Ewangelistów. www.biblia.wiara.pl. [dostęp 2012-10-31].
  4. Ewangelje. Encyklopedia kościelna, tom V, s. 142. [dostęp 2012-10-31].
  5. Święty Mateusz, Apostoł i Ewangelista. Internetowa Liturgia Godzin, www.brewiarz.pl. [dostęp 2012-11-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rosa Giorgi: Saints et symboles. Les clefs pour décrypter. Paris: Editions de la Martinière, 2011. ISBN 978-2-7324-4740-7.
  • Isabelle Beraud-Sudreau, Chantal Guyot: Les Saints. Je m'amuse à les reconnaître. Paris: Les Editions Bonneton, 2005. ISBN 2-86253-341-6.
  • Józef Marecki, Lucyna Rotter: Jak czytać wizerunki świętych. Leksykon atrybutów i symboli hagiograficznych. Kraków: Universitas, 2009. ISBN 97883-242-0910-1.
  • Barbara Szczepanowicz: Zwierzęta i rośliny w życiu świętych oraz jako ich atrybuty. Kraków: Wydawnictwo Księży Sercanów, 2007. ISBN 978-83-7519-027-4.