Przejdź do zawartości

Aleksandr Gurjanow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Aleksander Gurjanow)
Aleksandr Gurjanow
Александр Э.Гурьянов
Data i miejsce urodzenia

10 października 1950
Moskwa

Zawód, zajęcie

fizyk i historyk, działacz Stowarzyszenia „Memoriał”

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi RP Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka”

Aleksandr Gurjanow (Gurianow) (ros. Александр Э. Гурьянов, ur. 10 października 1950 w Moskwie) – rosyjski fizyk i historyk, badacz problematyki zesłań i więzienia ludności polskiej w czasach ZSRR, zatrudniony w Stowarzyszeniu „Memoriał”.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wychowany w Polsce. Syn architekta Edmunda Goldzamta. Zwycięzca 11. Olimpiady Astronomicznej (1968)[1] i absolwent VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1968)[2]. Rozpoczął studia na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego (1968/1969). Ukończył astronomię na Wydziale Fizyki Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego (1975), w 1985 roku obronił tam pracę doktorską. Od 1978 do 1993 pracował jako naukowiec w Instytucie Fizyki Atmosfery Rosyjskiej Akademii Nauk (do 1991 roku – Akademii Nauk ZSRR).

W 1993 zatrudnił się w moskiewskiej placówce badawczo-oświatowej Stowarzyszenia „Memoriał”: Ośrodku Badań, Informacji i Upowszechniania „Memoriał”. Jest koordynatorem Komisji Polskiej Stowarzyszenia „Memoriał”. Autor licznych publikacji o sowieckich represjach wobec Polaków. Redaktor i współautor pracy Represje przeciw Polakom i obywatelom polskim, wydanej w Moskwie. Współredaktor i współautor serii tomów Indeks Represjonowanych wydawanych przez Ośrodek „Karta” w Warszawie. Z ramienia „Memoriału” prowadził działania na rzecz sądowej rehabilitacji ofiar zbrodni katyńskiej, a następnie, po oddaleniu przez rosyjski sąd pozwów „Memoriału” (sąd uznał, że organizacja ta nie reprezentuje poszkodowanych), jako obserwator w procesach przed sądami w Rosji wytoczonych przez rodziny poszkodowanych.

Publikacje (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Gurjanow A., 1994, Cztery deportacje, „Karta. Niezależne pismo historyczne”, nr 12, s. 114–136
  • А.Э. Гурьянов, 1997, „Польские спецпереселенцы в СССР в 1940–1941 г.г.”. W zbiorze: Репрессии против поляков и польских граждан, wyd. 1, М., «Звенья», str. 121–122
  • А.Э. Гурьянов, 1997, „Масштабы депортации населения в глубь СССР в мае–июне 1941 г.”. W zbiorze: Репрессии против поляков и польских граждан. wyd. 1, М., «Звенья», str. 137–
  • А.Э. Гурьянов (red.), 2015, „Убиты в Катыни : книга памяти польских военнопрлённых – узников Козельского лагеря НКВД, расстрелянных по решению Политбюро СК ВКР(б) от 5 марта 1940 года”. «Звенья»
  • А.Э. Гурьянов (red.), 2019, „Убиты в Калинине, захоронены в Медном : книга памяти польских военнопрлённых – узников Осташского лагеря НКВД СССР, расстрелянных по решению Политбюро СК ВКР(б) от 5 марта 1940 года”. «Мемориал», T. 1-3
  • Gurjanow A. (red.), 2003-2006, Deportowani w obwodzie archangielskim. Cz. 1-4, "Memoriał", Fundacja Ośroda KARTA

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Laureaci Olimpiad Astronomicznych. planetarium.edu.pl. [dostęp 2022-11-21].
  2. Wojciech Rylski: Absolwenci Reytana 1968. wne.uw.edu.pl. [dostęp 2020-07-31].
  3. M.P. z 2010 r. nr 40, poz. 581 – pkt 1.
  4. Odznaczenia w Moskwie. prezydent.pl, 8 maja 2010. [dostęp 2010-05-09].
  5. M.P. z 2003 r. nr 41, poz. 596 – pkt 12.
  6. Honorowa Odznaka „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka” dla Olega Zakirowowa. rebis.com.pl, 10 marca 2010. [dostęp 2010-07-08].
  7. Lista osób odznaczonych odznaką honorową „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka”. rpo.gov.pl. [dostęp 2010-07-08].
  8. Ks. W. Hryniewicz i A. Gurjanow laureatami Medali św. Jerzego. krakow.gazeta.pl, 22 czerwca 2010. [dostęp 2021-07-31].
  9. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Nagroda im. Stefanii Światłowskiej, reytan.edu.pl [dostęp 2023-11-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]