Brzeziny Śląskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Piekar Śląskich Brzeziny Śląskie
Dzielnica Piekar Śląskich
Ilustracja
Budynek ratusza w 2018 roku
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Piekary Śląskie
Data założenia XIX wiek
Prawa miejskie 1951-1975
W granicach Piekar Śląskich 1975
Powierzchnia 3,37 km²
Populacja (lipiec 2014)
• liczba ludności

4594
• gęstość 1363 os./km²
Położenie na mapie Piekar Śląskich
Położenie na mapie
Portal Portal Polska

Brzeziny Śląskie (niem. Birkenhain) – dzielnica Piekar Śląskich położona w południowej części miasta.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Około 1750 na terenie Brzezin istniała tylko leśniczówka, dopiero w I połowie XIX wieku osiedliło się tu kilku chłopów. Około 1820 znajdowało się 13 zabudowań. Rozwój Brzezin wiąże się z rozpoczęciem w nich ok. połowy XIX w. wydobycia rud ołowiu i cynku. W 1855 r. powstała tu kopalnia "Samuelsglück" ("Szczęście Samuela"), w której wkrótce większość udziałów wykupiła firma Georg von Giesches Erben (spadkobiercy Georga von Giesche), a w 1858 r. kopalnia "Bleischarley" ("Szarlej ołowiany" lub "Biały Szarlej" - później kopalnia Orzeł Biały) hrabiego Guidona H. von Donnersmarcka - również do 1868 r. przejęta przez spadkobierców Gieschego.[1] Jako gmina Brzeziny powstały w 1882 roku. Wówczas gmina nosiła nazwę Birkenhain (z niem. birke – brzoza, hain -gaj). Wraz z rozwojem kopalni rozwijały się Brzeziny oraz przybywali nowi mieszkańcy. W 1878 wybudowano pierwszą szkołę.

Pod koniec XIX wieku w Brzezinach dominowała zabudowa murowana, wszystkie domy budowano z cegieł, co nadawało miejscowości wygląd miasta. Mieszkańcami byli w większości ludzie napływowi, którzy przyjeżdżali tu po to, aby pracować w kopalni. 29 marca 1883 Brzeziny stały się gminą. Liczyła ona 1050 mieszkańców, a jej pierwszym sołtysem został Kazimierz Szwedt. Początkowo była podporządkowana gminie Kamień. Brzeziny od 1922 znajdowały się w powiecie świętochłowickim. W kwietniu 1926 uzyskały status gminy o charakterze miejskim, a w 1931 zmieniono nazwę Brzeziny na Brzeziny Śląskie[2]. W latach 1945–51 siedziba wiejskiej gminy zbiorowej Brzeziny Śląskie. W 1951 przyznano Brzezinom status miejski. W 1973 do miasta Brzeziny Śląskie włączono Dąbrówkę Wielką oraz Brzozowice-Kamień. W 1975 Brzeziny stały się częścią Piekar Śląskich.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w 2018 roku
  • Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa – kościół parafialny według projektu Ludwika Schneidera, pochodzi z 1915 roku, całość nie posiada jednolitego stylu architektonicznego, przeważa styl mieszany, gotycko-romański
  • Ratusz – znajdujący się przy ul. Roździeńskiego dawny budynek władz gminnych został wybudowany około 1892 roku, obecnie jest gruntownie wyremontowany przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji
  • Zespół stacji PKP Brzeziny Śląskie z początku XX wieku (zburzony)
  • Budynek Zakładu św. Antoniego z 1929 roku – obecnie Dom Pomocy Społecznej
  • Budynek Miejskiej Szkoły Podstawowej nr 14 z 1892 roku
  • Zabudowania przemysłowe kopalni Orzeł Biały z końca XIX wieku

Oświata[edytuj | edytuj kod]

W dzielnicy istnieją 2 szkoły podstawowe, 1 szkoła ponadgimnazjalna oraz 2 przedszkola.

Przedszkola

  • Miejskie przedszkole nr 12
  • Miejskie przedszkole nr 13

Szkoły podstawowe

  • Miejska Szkoła Podstawowa nr 14
  • Miejska Szkoła Podstawowa nr 15 im. Powstańców Śląskich

Szkoły ponadgimnazjalne

  • Zespół Szkół nr 2 im. Janusza Korczaka - szkoła rozwiązana dnia 31.08.2011

Piekarski Park Przemysłowy[edytuj | edytuj kod]

29 czerwca 2006 na mocy porozumienia miasta Piekary Śląskie, Spółki Orzeł Biały SA, Zakładu Gospodarki Komunalnej w Piekarach Śląskich oraz Górnośląskiej Agencji Przekształceń Przedsiębiorstw w Katowicach utworzono Piekarski Park Przemysłowy. Powstaje on w celu utworzenia dodatkowych miejsc pracy oraz umożliwienia wykonania działalności gospodarczej na preferencyjnych warunkach, a także w celu dokonywania przepływu wiedzy i technologii pomiędzy jednostkami naukowymi a przedsiębiorstwami. Ma zajmować docelowo ponad 130 ha terenu rozciągającego się na granicy Brzezin Śląskich i Bytomia. Program ten jest ukierunkowany także na ochronę środowiska przyrodniczego miasta poprzez rewitalizację na tym obszarze terenów zdegradowanych i przywrócenie im funkcji użytkowych.http://ekopark.piekary.pl/

Sport[edytuj | edytuj kod]

Brama boiska do piłki nożnej klubu Orzeł Biały w 2017 roku

Orzeł Biały Brzeziny Śląskie – klub piłkarski grający obecnie w lidze okręgowej, grupie IV katowickiej. Powstał w 1920 jako KS Orzeł, od 1968 po fuzji z Fortuną Bytom funkcjonuje jako Orzeł Biały. Do sukcesów należy: 1975 – awans do grona 1/16 finału Pucharu Polski i mecz z późniejszym zwycięzcą tej edycji Pucharu Polski – Śląskiem Wrocław. W drużynie grał m.in. Madrin Piegzik. Stadion klubu znajduje się przy ul. Zofii Nałkowskiej 20 w Brzezinach Śląskich. Prezesem klubu jest Tadeusz Wieczorek, zaś trenerem seniorów Artur Patoń, trenerem grup młodzieżowych trampkarzy, juniorów - Jakub Kubica[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nałęcz-Gostomski Władysław: Dzieje i rozwój Wielkich Katowic jako ośrodka górnośląskiego przemysłu i stolicy autonomicznego Województwa Śląskiego, wyd. Magistrat Wielkich Katowic, Katowice 1926, s. 149
  2. Ustawa Sejmu Śląskiego z dnia 7 maja 1931 r. w sprawie zmiany „Brzeziny” na „Brzeziny Śląskie”. (Dziennik Ustaw Śląskich z 1931 r. Nr 11 poz. 25)
  3. 2, http://ksorzelbrzezinysl.futbolowo.pl