Świerklaniec (gmina)

Świerklaniec
	gmina wiejska
	; Urząd Stanu Cywilnego w Świerklańcu
	Herb
Państwo	Polska
Województwo	śląskie
Powiat	tarnogórski
TERC	2413072
Siedziba	Świerklaniec
Wójt	Grzegorz Zadęcki
Powierzchnia	44,63 km²
Populacja (2022); • liczba ludności	; 13 018
• gęstość	291 os./km²
Nr kierunkowy	32
Kod pocztowy	42-622, 42-620
Tablice rejestracyjne	STA
	Adres urzędu:ul. Młyńska 3; 42-622 Świerklaniec
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw	4
Liczba miejscowości	4
	Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego Świerklaniec
	Położenie na mapie Polski Świerklaniec
	Położenie na mapie województwa śląskiego Świerklaniec
	50°26′N 18°56′E/50,441389 18,936944
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa
	Biuletyn Informacji Publicznej

Świerklaniec – gmina wiejska w Polsce, położona w północnej części województwa śląskiego, w powiecie tarnogórskim. Siedzibą gminy jest wieś Świerklaniec. Gmina obejmuje cztery sołectwa: Świerklaniec, Nakło Śląskie, Nowe Chechło i Orzech^[2].

Gmina leży na obszarze Garbu Tarnogórskiego, będącego częścią Wyżyny Śląskiej, w rejonie doliny rzeki Brynicy^[3]. Na jej terenie znajdują się m.in. Park w Świerklańcu, Pałac Kawalera, Pałac Donnersmarcków w Nakle Śląskim, Zbiornik Kozłowa Góra oraz Jezioro Chechło-Nakło.

Według danych prezentowanych przez urząd gminy powierzchnia gminy wynosi 44,63 km², a liczba ludności 13 018 osób^[4].

Położenie

Gmina Świerklaniec jest położona w południowo-wschodniej części powiatu tarnogórskiego. Graniczy z miastami Tarnowskie Góry, Miasteczko Śląskie, Piekary Śląskie i Radzionków oraz z gminami Ożarowice w powiecie tarnogórskim i Bobrowniki w powiecie będzińskim.

Obszar gminy obejmuje tereny o charakterze podmiejskim, wiejskim, leśnym i rekreacyjnym. Istotnymi elementami krajobrazu są kompleksy leśne, dolina Brynicy, Zbiornik Kozłowa Góra oraz Zalew Nakło-Chechło.

Historia

Początki osadnictwa na obszarze obecnej gminy Świerklaniec sięgają średniowiecza. Według informacji publikowanych przez gminę najstarsze wzmianki dotyczące wsi Orzech pochodzą z 1277 roku, a istotnym wydarzeniem dla rozwoju tych ziem było ufundowanie zamku w Świerklańcu przez księcia oleśnickiego Konrada II w drugiej połowie XIV wieku^[5].

W okresie nowożytnym i w XIX wieku zasadniczą rolę w dziejach miejscowości położonych na terenie dzisiejszej gminy odegrał ród Henckel von Donnersmarck. Z jego działalnością związane były dobra świerklanieckie, założenie pałacowo-parkowe w Świerklańcu, pałac w Nakle Śląskim, obiekty sakralne, gospodarcze i opiekuńcze.

Wieś gminna Świerklaniec została utworzona 1 października 1924 roku ze zlikwidowanego obszaru dworskiego Świerklaniec^[6]. W latach międzywojennych i powojennych następowały dalsze zmiany administracyjne dotyczące miejscowości wchodzących obecnie w skład gminy.

Gmina zbiorowa Świerklaniec powstała w grudniu 1945 roku w powiecie tarnogórskim, w ówczesnym województwie śląskim, później śląsko-dąbrowskim^[7]. Według stanu z 1 stycznia 1946 roku obejmowała cztery gromady: Kozłową Górę, Nakło, Orzech i Świerklaniec^[8].

W 1954 roku gminę zniesiono w związku z reformą administracyjną wprowadzającą gromady w miejsce gmin^[9]. Na obszarze obecnej gminy funkcjonowały wówczas m.in. gromada Świerklaniec, gromada Nakło oraz jednostki obejmujące sąsiednie miejscowości.

Gminę Świerklaniec reaktywowano 1 stycznia 1973 roku^[10]. W jej skład weszły obszary sołectw Chechło Nowe, Orzech i Świerklaniec^[11]. W latach 1973–1977 obok niej funkcjonowała także gmina Nakło, której siedzibą było Nakło Śląskie. Po zmianach administracyjnych Nakło Śląskie znalazło się w granicach gminy Świerklaniec.

W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa katowickiego. 1 stycznia 1992 roku część obszaru wsi Nakło, o powierzchni 62 ha, została włączona do Tarnowskich Gór^[12]^[13].

Miejscowości i części wsi

Gmina Świerklaniec obejmuje cztery wsie, które tworzą zarazem cztery sołectwa^[2]:

Urzędowymi integralnymi częściami miejscowości są:

Bizja – część wsi Świerklaniec;
Ostrożnica – część wsi Świerklaniec;
Wapienniki – część wsi Nakło Śląskie^[14].

W źródłach historycznych i lokalnych występują również nazwy dawnych lub nieurzędowych części miejscowości, m.in. Stare Chechło, Żabieniec, Kolonia Nakło i Kowaliki^[15].

Powierzchnia i użytkowanie terenu

Powierzchnia gminy wynosi 44,63 km²^[4]. Gmina stanowi ok. 6,9% powierzchni powiatu tarnogórskiego.

Znaczną część obszaru gminy zajmują lasy i tereny zielone. Ważne elementy krajobrazu stanowią także zbiorniki wodne oraz założenia parkowe, w tym Park w Świerklańcu, będący pozostałością dawnego zespołu rezydencjonalnego rodu Henckel von Donnersmarck.

Demografia

Według danych z Narodowego Spisu Powszechnego 2021 gmina Świerklaniec liczyła 12 611 mieszkańców. Kobiety stanowiły 51,2% ludności, a mężczyźni 48,8%^[16].

Ludność gminy Świerklaniec według NSP 2021^[16]
Opis	Liczba	Udział
Ludność ogółem	12 611	100%
Kobiety	6461	51,2%
Mężczyźni	6150	48,8%

Według danych meldunkowych publikowanych przez urząd gminy, na koniec 2025 roku w gminie było zameldowanych 12 533 mieszkańców, w tym 6460 kobiet i 6073 mężczyzn^[17].

Transport

Przez gminę przebiega droga krajowa nr 78, łącząca m.in. Tarnowskie Góry, Świerklaniec, Pyrzowice i Siewierz. Istotne znaczenie mają także droga wojewódzka nr 911 oraz droga wojewódzka nr 912, łączące gminę z Piekarami Śląskimi, Radzionkowem i okolicznymi miejscowościami.

Przez Nakło Śląskie przebiega linia kolejowa nr 131, przy której znajduje się stacja kolejowa Nakło Śląskie. Linia ta stanowi część tzw. Magistrali Węglowej.

Komunikację autobusową na terenie gminy organizuje Zarząd Transportu Metropolitalnego. W 2023 roku w Świerklańcu otwarto centrum przesiadkowe przy ulicy Parkowej, obsługujące linie autobusowe kursujące w kierunku m.in. Tarnowskich Gór, Bytomia, Piekar Śląskich, Pyrzowic i Miasteczka Śląskiego^[18].

Oświata

Na terenie gminy działają szkoły podstawowe i placówki wychowania przedszkolnego. Szkoły podstawowe funkcjonują w Świerklańcu, Nakle Śląskim, Nowym Chechle i Orzechu. W Nakle Śląskim działa również ponadpodstawowa placówka kształcenia rolniczego^[19].

Do najważniejszych placówek oświatowych należą:

Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Świerklańcu;
Szkoła Podstawowa im. Kai Mireckiej w Nakle Śląskim;
Szkoła Podstawowa im. Królowej Jadwigi w Nowym Chechle;
Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Rodziny Wieczorków w Orzechu;
Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Nakle Śląskim.

Kultura

W gminie działa Gminny Ośrodek Kultury oraz placówki biblioteczne. W Nakle Śląskim znajduje się Centrum Kultury Śląskiej w Nakle Śląskim, działające w dawnym pałacu Donnersmarcków. Instytucja prowadzi działalność wystawienniczą, edukacyjną i kulturalną, związaną m.in. z dziedzictwem regionu i historią Górnego Śląska^[20].

Sport

Na terenie gminy działają kluby i stowarzyszenia sportowe prowadzące zajęcia m.in. w zakresie piłki nożnej, sportów walki, kajakarstwa, koszykówki, jeździectwa i rekreacji wodnej. Do lokalnych klubów piłkarskich należą m.in. LKS Unia Świerklaniec, LKS Przyszłość Nowe Chechło, Sokół Orzech i Orzeł Nakło Śląskie.

Ważnym obszarem rekreacji sportowej jest Zalew Nakło-Chechło, wykorzystywany m.in. do wypoczynku, sportów wodnych i rekreacji sezonowej.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Na terenie gminy znajdują się obiekty związane z historią rodu Henckel von Donnersmarck, architekturą rezydencjonalną, sakralną i poprzemysłową. Do najważniejszych należą:

Park w Świerklańcu – park krajobrazowy związany z dawną rezydencją Donnersmarcków;
Pałac Kawalera w Świerklańcu;
Kościół Dobrego Pasterza w Świerklańcu z mauzoleum Donnersmarcków;
relikty pałacu w Świerklańcu, zwanego Małym Wersalem;
relikty zamku w Świerklańcu;
Pałac Donnersmarcków w Nakle Śląskim;
Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nakle Śląskim;
Romantyczne ruiny w Orzechu;
wapienniki w Nakle Śląskim.

Część obiektów znajduje się w rejestrze zabytków, część w gminnej ewidencji zabytków albo jest opisywana jako lokalne dziedzictwo historyczne^[21]^[22].

Rekreacja i turystyka

Do najważniejszych terenów rekreacyjnych gminy należą Park w Świerklańcu, Zalew Nakło-Chechło oraz okolice Zbiornika Kozłowa Góra. Park w Świerklańcu pełni funkcję spacerową i rekreacyjną, a jednocześnie jest miejscem ekspozycji dziedzictwa dawnego założenia rezydencjonalnego Donnersmarcków.

Zbiornik Kozłowa Góra został wybudowany w latach 1935–1939 i pełni funkcję zbiornika wodociągowego oraz przeciwpowodziowego. Jezioro Chechło-Nakło powstało w wyniku zalania dawnego wyrobiska piasku podsadzkowego i jest wykorzystywane jako teren wypoczynkowy^[23].

Sąsiednie gminy

Zobacz też

Przypisy

↑ Wybory Samorządowe 2024. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2024-05-07].
1 2 Sołectwa. Gmina Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].
↑ Położenie. Gmina Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].
1 2 Urząd Gminy Świerklaniec. Gmina Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].
↑ Historia gminy. Gmina Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].
↑ Rozporządzenie Śląskiej Rady Wojewódzkiej z dnia 9 września 1924 r. w przedmiocie zniesienia obszarów dworskich w powiecie Tarnowskie Góry, „Dziennik Ustaw Śląskich”, R. III, nr 21, poz. 86, 03.10.1924.
↑ Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 r., „Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki”, nr 34, Katowice, 22 grudnia 1945.
↑ Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad według stanu z dnia 1 stycznia 1946. Katowice, Wrocław: Instytut Śląski, 1947.
↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
↑ Uchwała nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim, „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach”, nr 12, poz. 103, 20 grudnia 1972.
↑ Dz. U. z 1991 r. Nr 115, poz. 497
↑ Dz. U. z 1992 r. Nr 100, poz. 501
↑ Krajowy rejestr urzędowy podziału terytorialnego kraju TERYT. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2026-07-09].
↑ Mapa szczegółowa Polski 1:25 000, ark. P47-S28-A, Tarnowskie Góry, 1933; Topographische Karte 1:25 000 (Meßtischblatt), ark. 5579, Tarnowitz, 1940.
1 2 Gmina Świerklaniec w liczbach. Polska w liczbach, na podstawie danych GUS. [dostęp 2026-07-09].
↑ Rekordowa liczba mieszkańców. Podsumowanie 2025 roku w naszej gminie. Gmina Świerklaniec, 2026-01-07. [dostęp 2026-07-09].
↑ Centrum Przesiadkowe Świerklaniec już gotowe. Od poniedziałku zatrzymają się tam autobusy. TarnowskieGory.info, 2023-04-30. [dostęp 2026-07-09].
↑ Oświata. Gmina Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].
↑ Pałac i park w Nakle Śląskim. Centrum Kultury Śląskiej w Nakle Śląskim. [dostęp 2026-07-09].
↑ Zespół pałacowo-parkowy w Świerklańcu. Zabytek.pl, Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2026-07-09].
↑ Zespół pałacowo-parkowy w Nakle Śląskim. Zabytek.pl, Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2026-07-09].
↑ Zalew Nakło-Chechło. Gmina Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].

Linki zewnętrzne

[1] Wybory Samorządowe 2024. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2024-05-07].

[solectwa-2] 1 2 Sołectwa. Gmina Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].

[polozenie-3] Położenie. Gmina Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].

[urzad-glowna-4] 1 2 Urząd Gminy Świerklaniec. Gmina Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].

[historia-gminy-5] Historia gminy. Gmina Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].

[6] Rozporządzenie Śląskiej Rady Wojewódzkiej z dnia 9 września 1924 r. w przedmiocie zniesienia obszarów dworskich w powiecie Tarnowskie Góry, „Dziennik Ustaw Śląskich”, R. III, nr 21, poz. 86, 03.10.1924.

[7] Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 r., „Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki”, nr 34, Katowice, 22 grudnia 1945.

[8] Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad według stanu z dnia 1 stycznia 1946. Katowice, Wrocław: Instytut Śląski, 1947.

[9] Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191

[gmina1973-10] Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312

[11] Uchwała nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim, „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach”, nr 12, poz. 103, 20 grudnia 1972.

[12] Dz. U. z 1991 r. Nr 115, poz. 497

[13] Dz. U. z 1992 r. Nr 100, poz. 501

[teryt-14] Krajowy rejestr urzędowy podziału terytorialnego kraju TERYT. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2026-07-09].

[15] Mapa szczegółowa Polski 1:25 000, ark. P47-S28-A, Tarnowskie Góry, 1933; Topographische Karte 1:25 000 (Meßtischblatt), ark. 5579, Tarnowitz, 1940.

[demografia-16] 1 2 Gmina Świerklaniec w liczbach. Polska w liczbach, na podstawie danych GUS. [dostęp 2026-07-09].

[17] Rekordowa liczba mieszkańców. Podsumowanie 2025 roku w naszej gminie. Gmina Świerklaniec, 2026-01-07. [dostęp 2026-07-09].

[18] Centrum Przesiadkowe Świerklaniec już gotowe. Od poniedziałku zatrzymają się tam autobusy. TarnowskieGory.info, 2023-04-30. [dostęp 2026-07-09].

[19] Oświata. Gmina Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].

[20] Pałac i park w Nakle Śląskim. Centrum Kultury Śląskiej w Nakle Śląskim. [dostęp 2026-07-09].

[21] Zespół pałacowo-parkowy w Świerklańcu. Zabytek.pl, Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2026-07-09].

[22] Zespół pałacowo-parkowy w Nakle Śląskim. Zabytek.pl, Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2026-07-09].

[23] Zalew Nakło-Chechło. Gmina Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].

[:a-24] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 W wyniku plebiscytu na Górnym Śląsku (1921) większa część powiatu Tarnowitz przeszła pod władzę polską, z której utworzono powiat tarnogórski. Fragmenty powiatu Tarnowitz, które pozostały w Niemczech utrzymano przy szczątkowym powiecie Tarnowitz do 1 stycznia 1927, kiedy to połączono go z okrojonym powiatem Beuthen w nowy powiat Beuthen-Tarnowitz

[:b-25] Obszary dworskie zniesiono w Polsce w 1924, a w Niemczech w 1928

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[A]

[B]

Wsie	Nakło Śląskie Nowe Chechło Orzech Świerklaniec
Części wsi	Bizja Ostrożnica Wapienniki
Nieoficjalna część wsi	Stare Chechło Żabieniec

Gminy miejskie (miasta)	Kalety Miasteczko Śląskie Radzionków Tarnowskie Góry
Gminy wiejskie	Krupski Młyn Ożarowice Świerklaniec Tworóg Zbrosławice

Przynależność wojewódzka	prow. Śląsk, rejencja opolska (1873–1919) prow. Górny Śląsk, rejencja opolska (1919–22/27^[A]) woj. śląskie (1922–39) woj. śląskie (1945–50) woj. katowickie (1950–53) woj. stalinogrodzkie (1953–56) woj. katowickie (1956–75)
Miasta (1873–1975)	Brzeziny Śląskie (1951–75) Brzozowice-Kamień (1962–72) Miasteczko Śląskie (Georgenberg) (1892–1945 i 1963–75) Piekary Śląskie (od 1947) Radzionków (1951–75) Strzybnica (1967–75) Tarnowskie Góry (Tarnowitz)
Gminy wiejskie jednostkowe (1873–1945)	Bobrowniki (Bobrownik) Boruszowice (Boruschowitz) Brynica (Brinitz) Chechło Nowe (Neu Chechlau) (do 1929 →) Chechło Stare (Alt Chechlau) (do 1929 →) Glinice (Glinitz) Górniki (Friedrichswille) (do 1926 →^[A]) Grzybowice (Grzibowitz, 1877 Pilzendorf) (do 1926 →^[A]) Jędrysek (Jendryssek) (do 1933 →) Kępczowice (Kempczowitz) (do 1926 →^[A]) Kolonia Grzybowska (Marienau) (do 1877) Kolonia Wieszowska (Philippsdorf) (do 1877) Konary (Kunary) (do przed 1908) Kozłowa Góra (Koslowagora) Kunszt (Friedrichsgrube) (do przed 1885) Laryszów (Larischhof) (do 1926 →^[A]) Lasowice (Lassowitz) (do 1940) Miasteczko (Georgenberg) (do 1890 →) Miedary (Miedar) (do 1926 →^[A]) Mikołeska (Mikoleska) (← od 1922) Mikulczyce (Mikultschütz) (do 1926 →^[A]) Nakło (Naklo) Nierada (Nierada) (do przed 1908) Opatowice (Oppatowitz) Orzech (Orzech) Piaseczna (Piassetzna) (do 1939) Piekary Rudne (Rudy-Piekar) (do 1939) Pniowiec (Groß Pniowitz, 1908 Pniowitz) (do 1939) Ptakowice (Ptakowitz) (do 1926 →^[A]) Radzionków (Radzionkau) Repty Nowe (Neu Repten) Repty Stare (Repten) Rybna (Rybna) (do 1941) Sowice (Sowitz) Stolarzowice (Stollarzowitz) (do 1926 →^[A]) Sucha Góra (Trockenberg) Świerklaniec (od 1924) Tarnowice Stare (Alt Tarnowitz) Truszczyca (Truschütz) (do 1933 →) Wieszowa (Wieschowa) (do 1926 →^[A]) Wilkowice (Groß Wilkowitz) (do 1926 →^[A]) Wilkowice-Osiedle (Georgendorf) (do przed 1908) Zbrosławice (Broslawitz) (do 1926 →^[A]) Żyglin (Groß Zyglin) Żyglinek (Klein Zyglin)
Obszary dworskie (1873–1924/28^[B])	Bibiela (Bibiella) (do 1924) Bobrowniki (Bobrownik) (do 1924) Chechło Stare (Alt Chechlau) (do 1923) Grzybowice (Grzibowitz, 1877 Pilzendorf) (do 1926 →^[A]) Jędrysek (Jendryssek) (do 1924) Karłuszowiec-Segiet (Karlshof-Segeth) (1909–24) Kępczowice (Kempczowitz) (do 1926 →^[A]) Konary (Kunary) (do przed 1908) Kopanina (Kopanina) (1904–1926 →^[A]) Kozłowa Góra (Koslowagora, Ziegenberg) (do 1924) Lasowice-Sowice (Lassowitz-Sowitz, 1922 Lasowice) (do 1924) Miedary (Miedar) (do 1926 →^[A]) Mikołeska (Mikoleska) (← 1922–24) Mikulczyce (Mikultschütz) (do 1926) Nakło (Naklo) (do 1924) Opatowice (Oppatowitz) (do 1924) Orzech (Orzech) (do 1924) Pasieki (Passiecken) (do 1924) Piaseczna (Piassetzna) (do 1924) Piekary Rudne (Rudy-Piekar) (do 1923) Pniowiec (Groß Pniowitz) (do przed 1908) Ptakowice (Ptakowitz) (do 1926 →^[A]) Radzionków (Radzionkau) (do 1924) Repty Stare (Repten) (do 1924) Rybna (Rybna) (do 1923) Stolarzowice (Stollarzowitz) (do 1926 →^[A]) Strzybnica (Friedrichshütte) (do 1924) Sucha Góra (Trockenberg) (do 1924) Tarnowice Stare (Alt Tarnowitz) (do 1924) Świerklaniec (Neudeck) (do 1924) Truszczyca (Truschütz) (do 1923) Wieszowa (Wieschowa) (do 1926 →^[A]) Wilkowice (Groß Wilkowitz) (do 1926 →^[A]) Zbrosławice (Broslawitz) (do 1926 →^[A]) Żyglinek (Klein Zyglin) (do 1924)
Gminy wiejskie zbiorowe (1945–54 i 1973–75)	Bobrowniki (1945–54) Boruszowice (1945–54) Brzeziny Śląskie (1945–51) Brzozowice-Kamień (1945–54) Dąbrówka Wielka (1945–54) Krupski Młyn (1973–75) Miasteczko Śląskie (Miasteczko) (1946–54) Miedary (← 1951–54) Nakło (Nakło Śląskie) (1945–46 i 1973–75) Piekary Śląskie (1945–46) Radzionków (1945–51) Repty Stare (1945–54) Stolarzowice (← 1951–54 i 1973–75) Strzybnica (1945–54) Świerklaniec (1945–54 i 1973–75) Tarnowice Stare (1945–46) Tąpkowice (1973–75) Tworóg (← 1951–54 i 1973–75) Wieszowa (← 1951–54) Zbrosławice (← 1951–54 i 1973–75) Żyglin (1945–46)
Gromady (1954–72)	Bobrowniki (1954–72) Boruszowice (1954–72) Brzozowice-Kamień (1954) Dąbrówka Wielka (1954–57) Kozłowa Góra (1954–72) ~~Krupski Młyn~~ (←~~1956~~) Miasteczko Śląskie (1954–57) Miedary (1954–72) Nakło (1954–57) Ożarowice (← 1957–72) Potępa (1954–61) Repty (1954–72) Rybna (1954–61) Stolarzowice (1954–57) Strzybnica (1954–57) Sucha Góra (1954–72) Świerklaniec (1954–72) Tąpkowice (← 1957–72) Tworóg (1954–72) Wieszowa (1954–57) Wojska (1954–72) Zbrosławice (1954–57) Żyglin (1954–72)
Osiedla (1954–72)	Brzozowice-Kamień (do 1962) Dąbrówka Wielka (1958–72) Krupski Młyn (←) (1956–72) Miasteczko Śląskie (1958–63) Nakło (1958–72) Stolarzowice (1958–72) Strzybnica (1958–66) Wieszowa (1958–72) Zbrosławice (1958–72)