Drab

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Drab – żołnierz, szeregowy piechoty w wojsku polskim XV i XVI wieku. Uzbrojony w muszkiet lub karabin z zamkiem skałkowym i bagnetem albo w pikę lub też w szablę albo topór.

Drab – wyraz pochodzący ze słowa średniowieczno-niemieckiego draben: iść lub biec krokiem miarowym, dreptać.

Znaczenie słowa "drab"[edytuj | edytuj kod]

  • "Wyraz drab – powiada Karłowicz – zapewne czeskim jest utworem w znaczeniu niby równo stąpającego żołnierza";
  • W języku polskim drab znaczy to samo, co: drągal, basałyk, niezgrabjasz, chłop rosły;
  • "Calo, drab, podkonnik zowią drudzy" (Mączyńskiego Słownik z r.1564);
  • "Onym pieszym żołnierzom, które draby zowiemy, nie ma być taka swawola dawana, iż pospolicie żebrzą" (Modrzewski);
  • "Książę Roman w tej bitwie za prostego draba zabity" (Stryjkowski);
  • "Saul uczynił Dawida rotmistrzem nad tysiącem drabów" (Biblja Leopolity);
  • "Ave Rabbi a za płotem drabi" (Rysiński) – przysłowie to oznaczało Judaszowe pozdrowienie i każdą podobną zdradę;
  • Linde powiada, że drab znaczy to samo, co: biegus, łapikura, powsinoga, hultaj, włóczęga; * Raur pisze: "Jeżeliby chłop jaki był biegunem, drabem bez osady i bez własnego swego pana, już to człek podejźrzany";
  • W szachach drab to samo, co piechotnik, pieszek;
  • Jan Kochanowski tak go określa: "W szachach drab na prost chodzi, ale z boku kole, ale jego wszystek skok na pierwsze pole";
  • W pieśni ludowej słyszymy: "Pani matko, są tu drabi, Na górę mnie jeden wabi";
  • W krakowskiem i podkarpackiem po wsiach chodzą w czasie odprawiania jasełek tak zwani drabi. Są to zwykle dorośli mężczyźni, okryci od stóp do głowy w słomę;
  • Kolberg o drabie: "chłop słomą okręcony w Nowy-rok".

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]