Dinamo Moskwa (piłka nożna)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy klubu piłkarskiego. Zobacz też: Dinamo Moskwa w innych sportach.
Dinamo Moskwa
Dinamo Moskwa
Pełna nazwa футбольный клуб
«Динамо-Москва»
Przydomek Dinamowcy
Biało-Niebiescy
Barwy biało-niebieskie
Data założenia 18 kwietnia 1923
Liga Priemjer-Liga
Stadion VTB Arena (od sez. 2018/19?)
Trener Rosja Dmitrij Chochłow
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe
Strona internetowa

Dinamo Moskwa (ros. Дина́мо Москва́, [dʲɪˈnamə mɐˈskva]; UEFA FC Dinamo Moskva[1]; w polskojęzycznych mediach często Dynamo) – rosyjski klub piłkarski z siedzibą w Moskwie. W czasach Związku Radzieckiego podlegał Ministerstwu Spraw Wewnętrznych.

Jest to jeden z najstarszych klubów w Rosji[2]. Należy także do najbardziej utytułowanych zespołów piłkarskich tego kraju.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki[edytuj | edytuj kod]

Klub został oficjalnie założony 18 kwietnia 1923. Drużynę piłkarską sformował Fiodor Czułkow, oficer GPU, grający już wcześniej w piłkę w drużynie KFS[3]. Swój pierwszy mecz Dinamowcy rozegrali w czerwcu, przegrywając na wyjeździe z drużyną Krasnaja Priesnia (klubem-poprzednikiem moskiewskiego Spartaka). Spotkanie to zakończyło się wynikiem 2–3, a pierwszą w historii bramkę dla Dinama zdobył Wasilij Żytariew[3][4].

Skład na mecz z Priesnią
17 czerwca 1923
„Krasnyj Stadion”, Moskwa
Fiodor Czułkow
Aleksandr Pietrow
Nikołaj Ignatow
Iwan Łenczikow
Iwan Owieczkin
Siergiej Niewierow
Siergiej Szumieł
Nikołaj Troicki
Michaił Dienisow
Wasilij Żytariew
Boris Titow

Początkowo Towarzystwo nie było w stanie nawet wyposażyć piłkarzy w koszulki i buty, dlatego grali oni w strojach KFS: białych koszulkach z czarnym kołnierzem[5].

Co ciekawe, w tym meczu sędziował Konstantin Kwasznin - ówczesny piłkarz Presnii, a późniejszy trener Dinama.

Pierwsze sukcesy[edytuj | edytuj kod]

Jeszcze zanim powstała ogólnokrajowa liga, Biało-Niebiescy odnosili lokalne sukcesy, takie jak mistrzostwo Moskwy (pierwsze w 1926) i Puchar Towarzystwa Sportowego Dinamo (1929). Swój pierwszy międzynarodowy mecz Dinamo rozegrało 6 września 1926 wygrywając 7–1 z drużyną robotników Łotwy[6].

W tym czasie tworzyły się także symbole klubu. W 1926 roku pojawił się klubowy emblemat, autorstwa jednego z zawodników, Aleksandra Borisowa. W 1928 zbudowany został Centralny Stadion Dinamo na którym moskiewski klub rozgrywał swoje „domowe” mecze przez następne 80 lat.

Lata sławy[edytuj | edytuj kod]

Wiosną 1936 roku po raz pierwszy odbyły się Mistrzostwa ZSRR. Biało-Niebiescy wygrali wszystkie 6 meczów i z kompletem punktów wyprzedzili m.in. Dynamo Kijów. Jesienią wyprzedził ich tylko lokalny rywal - Spartak. Rok później Dinamowcy wrócili na ligowy szczyt, a do tego zdobyli puchar kraju wygrywając w finale z Dinamem Tbilisi 5–2.

Po kolejne mistrzostwo Dinamo sięgnęło w 1940. Do wybuchu Wielkiej Wojny Ojczyźnianej (II wojny światowej) klub zgromadził więc 3 tytuły mistrzowskie i jeden puchar.

Po trzyletniej przerwie w krajowych rozgrywkach, Dinamo pozostało w gronie najsilniejszych radzieckich klubów. W odnowionym składzie zdobyło Mistrzostwo ZSRR w 1945, rozgramiając większość rywali, a jedynym zespołem jaki zdołał ich wtedy pokonać w bezpośrednim meczu był CSKA Moskwa. W listopadzie tegoż roku, jako pierwsza w historii radziecka drużyna klubowa, Dinamowcy wybrali się na zachód, do Wielkiej Brytanii, gdzie zremisowali z Chelsea 3–3 i Rangers F.C. 2–2, zaś wygrali z Cardiff City 10–1 oraz z Arsenalem 4–3.

W latach 1954—1960 Dinamowcy rokrocznie stawali na ligowym podium, w tym pięciokrotnie zajmując pierwsze miejsce. W 1963 roku Lew Jaszyn, jako pierwszy i jedyny bramkarz, został nagrodzony Złotą Piłką.

Lata 70. i 80. XX wieku[edytuj | edytuj kod]

Po okresie dominacji schedę po moskiewskim Dinamie w lidze przejął Spartak a potem również Dynamo Kijów. W 1972 roku miało miejsce jeszcze jedno ważne osiągnięcie Dinama z Moskwy, które dotarło do finału Pucharu Zdobywców Pucharów przegrywając w nim 2–3 ze szkockim Rangers F.C.

W 1973 i 1975 roku klub zajmował trzecie miejsce w lidze. Wiosną 1976 roku Dinamowcy Moskwy zdobyli swój ostatni, 11-ty, tytuł mistrza ZSRR. Rok później sięgnęli po puchar.

W następnej dekadzie wyniki były „w kratkę”, np. w 1984 Dinamowcy ukończyli ligę na odległym miejscu 16, a zdobyli krajowy puchar.

Dinamo Moskwa było jednym z dwóch klubów, które brały udział we wszystkich 54 sezonach Mistrzostw ZSRR.

Lata 90.[edytuj | edytuj kod]

Po rozpadzie ZSRR (1991) w każdym z krajów rozgrywki zaczęły się odbywać osobno. W pierwszym sezonie ligi rosyjskiej (1992) Dinamowcy zajęli trzecie miejsce, a rok później powtórzyli to osiągnięcie. Sezon 1994 Dinamo zakończyło na drugim miejscu, a rok później zdobyło Puchar Rosji wygrywając w finale po serii karnych z Rotorem Wołgograd.

Dinamowcy występowali w Pucharze Zdobywców Pucharów (1996) i Pucharze Intertoto (1997), jednak nie odnieśli tam znaczących sukcesów. Niemniej półfinał tych drugich rozgrywek to najdalsza runda do jakiej zdołał dobrnąć klub w czasach poradzieckich.

W sezonie 1997 Dinamo ponownie stanęło na ligowym podium, wyprzedzone jedynie przez Spartak i wołgogradzki Rotor. W finale rozgrywek pucharowych Dinamowcy przegrali wówczas 0–2 z Lokomotiwem.

2000–2010[edytuj | edytuj kod]

Zenit – Dinamo, 2006 r.

Na początku XXI wieku klub pozyskiwał wielu sponsorów, co umożliwiło rozwój i kupno wielu nowych zawodników. Wyniki jednak nie przychodziły. Klub optymistycznie wchodzący w nowe tysiąclecie jako piąta drużyna Rosji, potem dołował[styl do poprawy], szczególnie w latach 2004 i 2006, kiedy to zajmował odległe dwucyfrowe miejsca. W 2007 roku sytuacja się poprawiła, a Dinamowcy ukończyli sezon jako szósta drużyna kraju, dochodząc też do ćwierćfinału rozgrywek pucharowych. Z początkiem 2008 r. nowym sponsorem klubu został Alszir Usmanow, właściciel holdingu Metalloinvest oraz kilku innych dużych podmiotów gospodarczych. Spowodowało to, że przed sezonem 2008 drużyna z Moskwy stawiana była[przez kogo?] jako kandydat do podium, a w przyszłości pewnie i do mistrzostwa. Biało-Niebiescy zakończyli ten sezon na trzecim miejscu, co dało im możliwość gry w eliminacjach Ligi Mistrzów UEFA. Dinamowcy wygrali 1–0 z Celtic F.C. w Glasgow po bramce Aleksandra Kokorina, jednak porażka 0–2 w rewanżu oznaczała awans szkotów do następnej rundy. Sezon 2009 Biało-Niebiescy zakończyli na przeciętnym 8. miejscu w Priemjer-Lidze.

Od 2010 roku sponsorem Dinama jest drugi co do wielkości bank w Rosji - Bank VTB.

Czasy najnowsze[edytuj | edytuj kod]

Dinamo Moskwa przed meczem z RSC Anderlecht, 2015 r.

Sezon 2011-12 był pierwszym w historii rosyjskiej piłki sezonem rozgrywanym w tzw. systemie jesień-wiosna. Dinamowcy ukończyli go na czwartym miejscu, a w Pucharze Rosji dotarli do finału, gdzie minimalnie lepszy okazał się Rubin Kazań.

Sezon 2012/13, mimo słabego początku, Dinamo skończyło na siódmej pozycji, a mogło nawet wyżej gdyby nie porażka z „outsiderem” ligi Ałaniją Władykaukaz (0–1) w przedostatniej kolejce. W następnym sezonie Biało-Niebiescy zajęli 4. miejsce, pokonując po drodze późniejszych mistrzów CSKA Moskwa (2–0 na wyjeździe i 4–2 u siebie) i wicemistrzów Zenit Petersburg (4–2 na wyjeździe).

Po wygranych kwalifikacjach, w sezonie 2014/15, Dinamo zadebiutowało w rozgrywkach Ligi Europy UEFA, gdzie odniosło szereg zwycięstw stając się trzecią drużyną w historii tych rozgrywek, która wygrała wszystkie mecze fazy grupowej[potrzebny przypis]. Biało-Niebiescy odpadli dopiero w 1/8 finału, przegrywając z SSC Napoli. Do tego powtórzyli czwarte miejsce w krajowej lidze, które dawało możliwość występowania w LE. Decyzją UEFA klub jednak nie został dopuszczony do rozgrywek europejskich następnego sezonu, z powodu problemów finansowych (tzw. finansowe fair-play)[7].

Z klubu odeszła część podstawowych zawodników np. Mathieu Valbuena, a niedoświadczeni młodzi gracze nie zdołali utrzymać drużyny na poziomie z poprzedniego roku. Po serii ligowych porażek wiosną 2016 roku Dinamowcy zaczęli się osuwać w dół tabeli. 21 maja 2016 po przegranej z Zenitem Petersburg (0–3) Dinamo Moskwa po raz pierwszy w historii spadło z najwyższej ligi[8].

W Pierwszej Dywizji Dinamo spędziło jeden sezon, zapewniając sobie powrót do Priemjer-Ligi już 7 kolejek przed końcem rozgrywek[9][10].


Rosja Bilans występów klubu Dinamo Moskwa w rozgrywkach piłkarskich Rosji
(Stan na koniec sezonu 2017/18)
Soccerball.svg
Poziom Rozgrywki Razy M Z R P B+ B– Pkt Sezon(y) Awanse Spadki Naj.
I Priemjer-Liga 25 772 317 222 233 1082 895 1173 1992–2016, 2017– 1 2
II Pierwyj diwizion 1 38 26 9 3 64 25 87 2016/17 1 1
III Wtoroj diwizion

Barwy i symbole[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjnymi barwami Dinama są kolory biały i niebieski. Barwy zostały zatwierdzone przez Towarzystwo Sportowe Dinamo w 1926, symbolizując słowa swojego zwierzchnika Feliksa Dzierżyńskiego o czystych i jasnych myślach pracowników swej organizacji[potrzebny przypis].

Autorem pierwszego klubowego klubowego emblematu był Aleksandr Borisow.

Stroje[edytuj | edytuj kod]

1924
1936
1937, 1945
1953
1970
1977
1984
2007
2012
2013
2015
2017

Sukcesy[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

FIFA Zdobyte trofea w rozgrywkach międzynarodowych
(Stan na 2018 r.)
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)
UEFA Cup (adjusted).png
Liga Europy
(Puchar UEFA)
zdobywca -
finalista -
Coppacoppe.png
Puchar Zdobywców
zdobywca -
finalista 1 1972


Krajowe[edytuj | edytuj kod]

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Zdobyte trofea w rozgrywkach Związku Radzieckiego
(Stan na 1991 – rozpad ZSRR)
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)

Mistrzostwo
I miejsce 11 1936 (w), 1937, 1940, 1945, 1949, 1954, 1955, 1957, 1959, 1963, 1976
II miejsce 11 1936 (j), 1946, 1947, 1948, 1950, 1956, 1958, 1962, 1967, 1970, 1986
III miejsce 5 1952, 1960, 1973, 1975, 1990

Puchar
zdobywca 6 1937, 1953, 1967, 1970, 1977, 1984
finalista 5 1945, 1949, 1950, 1955, 1979

Superpuchar
zdobywca 1 1977
finalista 1 1984
Rosja Zdobyte trofea w rozgrywkach Rosji
(Stan na koniec sezonu 2017/18)
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)
Coppa Premier League Russa.svg
Mistrzostwo
I miejsce -
II miejsce 1 1994
III miejsce 4 1992, 1993, 1997, 2008
Trophy Russian Cup Football.svg
Puchar
zdobywca 1 1995
finalista 4 1997, 1999, 2012

II liga
I miejsce 1 2017
II miejsce -
III miejsce -

Stadion[edytuj | edytuj kod]

 Osobne artykuły: Centralny Stadion DinamoVTB Arena.

Zawodnicy[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Piłkarze Dinama Moskwa.
sezon 2018/19[11]

stan na 1 września 2018

Nr Poz. Piłkarz
1 BR Rosja Anton Szunin
2 OB Rosja Grigorij Morozow
3 OB Szwecja Sebastian Holmén
4 OB Rosja Władimir Rykow
5 PO Ghana Abdul Aziz Tetteh
7 NA Rosja Jewgienij Markow
8 NA Rosja Kiriłł Panczenko
9 PO Portugalia Miguel Cardoso
10 NA Litwa Fedor Černych
11 PO Rosja Iwan Tiemnikow
16 BR Rosja Iwan Zirikow
17 PO Rosja Anton Tieriechow
Nr Poz. Piłkarz
19 OB Rosja Władimir Moskwiczow
20 PO Rosja Wiaczesław Gruliow
22 PO Brazylia Joãozinho
23 PO Rosja Anton Sosnin
24 PO Rosja Roman Jewgieniew
25 OB Rosja Aleksiej Kozłow
27 PO Mali Samba Sow
31 BR Rosja Igor Łeszczuk
34 PO Rosja Konstantin Rausch
44 OB Bośnia i Hercegowina Toni Šunjić
48 NA Rosja Jewgienij Łucenko
78 PO Rosja Danił Lipowoj

Trenerzy[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]