Dinamo Moskwa (piłka nożna)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy klubu piłkarskiego. Zobacz też: Dinamo Moskwa w innych sportach.
Dinamo Moskwa
Pełna nazwa футбольный клуб
«Динамо-Москва»
Przydomek Dinamowcy
Biało-Niebiescy
Barwy biało-niebieskie
Data założenia 18 kwietnia 1923
Liga Priemjer-Liga
Stadion Chimki Arena
VTB Arena (od 2018)
Trener Ukraina Jurij Kalitwincew
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe
Strona internetowa

Dinamo Moskwa[1] (ros. Дина́мо Москва́, /dʲɪˈnamə mɐˈskva/); potocznie Dynamorosyjski klub piłkarski z siedzibą w Moskwie. W czasach Związku Radzieckiego klub podlegał Ministerstwu Spraw Wewnętrznych.

Jest to jeden z najstarszych klubów w Rosji[2]. Należy także do najbardziej utytułowanych zespołów piłkarskich tego kraju.

Historia[edytuj]

Początki[edytuj]

Klub został oficjalnie założony 18 kwietnia 1923. Drużynę piłkarską sformował Fiodor Czulkow, oficer GPU, grający już wcześniej w piłkę w drużynie KFS[3]. Swój pierwszy mecz Dinamowcy rozegrali w czerwcu, przegrywając na wyjeździe z drużyną Krasnaja Priesnia (klubem-poprzednikiem moskiewskiego Spartaka). Spotkanie to zakończyło się wynikiem 2–3, a pierwszą w historii bramkę dla Dinama zdobył Wasilij Żytariew[3][4].

Początkowo Towarzystwo nie było w stanie nawet wyposażyć piłkarzy w koszulki i buty. Dlatego grali oni w strojach KFS: białych koszulkach z czarnym kołnierzem[5].

Skład na mecz z Priesnią
17 czerwca 1923
„Krasnyj Stadion”, Moskwa
Fiodor Czulkow
Aleksandr Pietrow
Nikołaj Ignatow
Iwan Łenczikow
Iwan Owieczkin
Siergiej Niewierow
Siergiej Szumieł
Nikołaj Troicki
Michaił Dienisow
Wasilij Żytariew
Boris Titow

Co ciekawe, w tym meczu sędziował Konstantin Kwasznin - ówczesny piłkarz Presnii, a późniejszy trener Dinama.

Pierwsze sukcesy[edytuj]

Jeszcze zanim powstała ogólnokrajowa liga, Biało-Niebiescy odnosili lokalne sukcesy, takie jak mistrzostwo Moskwy (pierwsze w 1926) i Puchar Towarzystwa Sportowego Dinamo (1929). Swój pierwszy międzynarodowy mecz Dinamo rozegrało 6 września 1926 wygrywając aż 7–1 z reprezentacją robotników Łotwy[6].

W tym czasie tworzyły się także symbole klubu. W 1926 roku Aleksandr Borisow stworzył klubowy emblemat. Dwa lata później (1928) zbudowany został Centralny Stadion Dinama na którym piłkarze moskiewskiej drużyny rozgrywali swoje „domowe” mecze aż do roku 2008.

Lata sławy[edytuj]

Po raz pierwszy ogólnokrajowe rozgrywki ligowe ZSRR odbyły się wiosną 1936 roku i na pierwszej pozycji zakończyła je drużyna moskiewskiego Dinama. Biało-Niebiescy wygrali wszystkie 6 meczów i z kompletem punktów wyprzedzili m.in. Dynamo Kijów. W sezonie jesiennym wyprzedził ich tylko lokalny rywal - Spartak. Rok później Dinamowcy wrócili na ligowy szczyt, a do tego zdobyli Puchar kraju wygrywając w finale z Dinamem Tbilisi 5–2.

Po 3 latach przerwy Dinamo sięgnęło po mistrzostwo po raz kolejny. Tak więc do wybuchu II wojny światowej klub zgromadził 3 mistrzostwa i 1 puchar kraju.

Po trzyletniej przerwie, w 1945 roku Dinamo w odnowionym składzie zdobyło mistrzostwo ZSRR rozgramiając większość rywali, a jedynym zespołem jaki zdołał ich wtedy pokonać w bezpośrednim meczu był CSKA Moskwa. W listopadzie tegoż roku jako pierwsza w historii radziecka drużyna, piłkarze z Moskwy wybrali się na zachód, do Wielkiej Brytanii, gdzie zremisowali z Chelsea F.C. 3–3 i Glasgow Rangers 2–2, zaś wygrali z Cardiff City aż 10–1 oraz z Arsenalem 4–3.

W latach 1954—1960 drużyna moskiewskiego Dinama nie schodziła z podium, w tym aż pięciokrotnie zajmując pierwsze miejsce. W 1963 roku Lew Jaszyn (jako jedyny bramkarz w historii) został nagrodzony Złotą Piłką.

Lata 70. i 80. XX wieku[edytuj]

Po okresie dominacji schedę po moskiewskim Dinamie w lidze przejęły: Spartak a potem również Dynamo Kijów. W 1972 roku miało miejsce ważne międzynarodowe wydarzenie w historii Dinama z Moskwy, które dotarło do finału Pucharu Zdobywców Pucharów przegrywając w nim 2–3 ze szkockim Rangers F.C. Mimo końca kariery okrzykniętego później klubową legendą Lwa Jaszyna Dinamo wciąż dysponowało niezłym składem, który w 1973 i 1975 roku zajął trzecie miejsce w lidze. Wiosną 1976 roku Dinamowcy Moskwy zdobyli swoje ostatnie (11.) mistrzostwo ZSRR. Rok później sięgnęli po krajowy puchar.

Następna dekada, już mniej udana. Słabe mecze przeplatały się z dobrymi - Dinamo kończyło sezon 1984 na odległym 16 miejscu w lidze jednocześnie zdobywając krajowy puchar, a w sierpniu następnego roku odpadło z rozgrywek pucharowych już w 1/16.

Lata 90.[edytuj]

W 1991 roku rozpadł się Związek Radziecki, a wraz z nim przestała istnieć radziecka liga piłkarska, co oznaczało że w każdym z nowo powstałych państw rozgrywki odbywać się będą osobno. Swój pierwszy sezon w Federacji Rosyjskiej Dinamowcy mogą zaliczyć do udanych - zajęli trzecie miejsce w lidze. Rok później powtórzyli to osiągnięcie. Sezon 1994 Dinamo zakończyło na drugim ligowym miejscu, a rok później zdobyło Puchar Rosji wygrywając w finale po karnych z Rotorem Wołgograd.

Po raz kolejny Dinamo Moskwa na ligowym podium znalazło się w sezonie 1997, wyprzedzone jedynie przez Spartak i wołgogradzki Rotor. W finale rozgrywek pucharowych przegrali wówczas 0–2 z Lokomotiwem.

2000—2010[edytuj]

Zenit – Dinamo, 2006 r.

Na początku XXI wieku klub pozyskiwał wielu sponsorów, co umożliwiło rozwój i kupno wielu nowych zawodników. Wyniki jednak nie przychodziły. Klub optymistycznie wchodzący w nowe tysiąclecie jako piąta drużyna Rosji, potem dołował[styl do poprawy], szczególnie w latach 2004 i 2006, kiedy to zajmował odległe dwucyfrowe miejsca. W 2007 roku sytuacja się poprawiła, a Dinamowcy ukończyli sezon jako szósta drużyna kraju, dochodząc też do ćwierćfinału rozgrywek pucharowych. Z początkiem 2008 r. nowym sponsorem klubu został Alszir Usmanow, właściciel holdingu Metalloinvest oraz kilku innych dużych podmiotów gospodarczych. Spowodowało to, że przed sezonem 2008 drużyna z Moskwy stawiana była[przez kogo?] jako kandydat do podium, a w przyszłości pewnie i do mistrzostwa. Biało-Niebiescy zakończyli ten sezon na trzecim miejscu, co dało im możliwość gry w eliminacjach Ligi Mistrzów UEFA. Dinamowcy wygrali 1–0 z Celtic F.C. w Glasgow po bramce Aleksandra Kokorina, jednak porażka 0–2 w rewanżu oznaczała awans szkotów do następnej rundy. Sezon 2009 Biało-Niebiescy zakończyli na przeciętnym 8. miejscu w Priemjer-Lidze.

Od 2010 roku sponsorem Dinama jest drugi co do wielkości bank w Rosji - Bank VTB.

Czasy najnowsze[edytuj]

Dinamo Moskwa przed meczem z RSC Anderlecht, 2015 r.

Sezon 2011-12 był pierwszym w historii rosyjskiej piłki sezonem rozgrywanym w tzw. systemie jesień-wiosna. Dinamowcy ukończyli go na czwartym miejscu, a w Pucharze Rosji dotarli do finału, gdzie minimalnie lepszy okazał się Rubin Kazań.

Sezon 2012/13, mimo słabego początku, Dinamo skończyło na siódmej pozycji, a mogło nawet wyżej gdyby nie porażka z „outsiderem” ligi Ałaniją Władykaukaz (0–1) w przedostatniej kolejce. W następnym sezonie Biało-Niebiescy zajęli 4. miejsce, pokonując po drodze późniejszych mistrzów CSKA Moskwa (2–0 na wyjeździe i 4–2 u siebie) i wicemistrzów Zenit Petersburg (4–2 na wyjeździe).

Po wygranych kwalifikacjach, w sezonie 2014/15, Dinamo zadebiutowało w rozgrywkach Ligi Europy UEFA, gdzie sensacyjnie odniosło serię zwycięstw stając się trzecią drużyną w historii tych rozgrywek, która wygrała wszystkie mecze fazy grupowej[potrzebny przypis]. Biało-Niebiescy odpadli dopiero w 1/8 finału, przegrywając z SSC Napoli. Do tego powtórzyli czwarte miejsce w krajowej lidze, które dawało możliwość występowania w LE. Decyzją UEFA klub jednak nie został dopuszczony do rozgrywek europejskich następnego sezonu, z powodu problemów finansowych (tzw. finansowe fair-play)[7].

Z klubu odeszła część podstawowych zawodników np. Mathieu Valbuena, a niedoświadczeni młodzi gracze nie zdołali utrzymać drużyny na poziomie z poprzedniego roku. Po serii ligowych porażek wiosną 2016 roku Dinamowcy zaczęli się osuwać w dół tabeli. 21 maja 2016 po przegranej z Zenitem Petersburg (0–3) Dinamo Moskwa po raz pierwszy w historii spadło z najwyższej ligi[8].

W Pierwszej Dywizji Dinamo spędziło jeden sezon, zapewniając sobie powrót do Priemjer-Ligi już 7 kolejek przed końcem rozgrywek[9][10].


Rosja Bilans występów klubu Dinamo Moskwa w rozgrywkach ligowych Rosji
(Stan na koniec sezonu 2016/17)
Soccerball.svg
Poziom Liga Razy M Z R P B+ B– Pkt Sezon(y) Awans Spadek
I Priemjer-Liga 24x 742 307 212 223 1053 865 1133 1992—2016, od 2017/18 1
II Pierwyj diwizion 1x 38 26 9 3 64 25 87 2016/17 1
III Wtoroj diwizion
IV Trietja liga[a]
V LFL

Barwy i symbole[edytuj]

Tradycyjnymi barwami Dinama są kolory biały i niebieski. Barwy zostały zatwierdzone przez Towarzystwo Sportowe Dinamo w 1926, symbolizując słowa swojego zwierzchnika Feliksa Dzierżyńskiego o czystych i jasnych myślach pracowników swej organizacji[potrzebny przypis].

Autorem pierwszego klubowego klubowego emblematu był Aleksandr Borisow.

Stroje[edytuj]

1924
1937
1953
1970
1977
1984
2007
2012
2013
2015

Sukcesy[edytuj]

Międzynarodowe[edytuj]

FIFA Zdobyte trofea w rozgrywkach międzynarodowych
(Stan na 2017 r.)
Soccerball.svg
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)
UEFA Cup (adjusted).png
Liga Europy
(Puchar UEFA)
zdobywca -
finalista -
Coppacoppe.png
Puchar Zdobywców
zdobywca -
finalista 1 1972

Krajowe[edytuj]

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Zdobyte trofea w rozgrywkach Związku Radzieckiego
(Stan na 1991 r.)
Soccerball.svg
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)

Mistrzostwo
I miejsce 11 1936 (w), 1937, 1940, 1945, 1949, 1954, 1955, 1957, 1959, 1963, 1976
II miejsce 11 1936 (j), 1946, 1947, 1948, 1950, 1956, 1958, 1962, 1967, 1970, 1986
III miejsce 5 1952, 1960, 1973, 1975, 1990

Puchar
zdobywca 6 1937, 1953, 1967, 1970, 1977, 1984
finalista 5 1945, 1949, 1950, 1955, 1979

Superpuchar
zdobywca 1 1977
finalista 1 1984
Rosja Zdobyte trofea w rozgrywkach Rosji
(Stan na koniec sezonu 2016/17)
Soccerball.svg
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)
Prem'er-Liga (2008).svg
Mistrzostwo
I miejsce -
II miejsce 1 1994
III miejsce 4 1992, 1993, 1997, 2008
Russian Cup football (2010).svg
Puchar
zdobywca 1 1995
finalista 4 1997, 1999, 2012

II liga
I miejsce 1 2017
II miejsce -
III miejsce -

Stadion[edytuj]

 Osobne artykuły: Centralny Stadion DinamoVTB Arena.

Zawodnicy[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Piłkarze Dinama Moskwa.
sezon 2017/18
Nr Poz. Piłkarz
1 BR Rosja Anton Szunin
2 OB Rosja Grigorij Morozow
3 OB Szwecja Sebastian Holmén
4 OB Rosja Władimir Rykow
7 PO Rosja Aleksiej Ionow
8 NA Rosja Kiriłł Panczenko
9 NA Rosja Pawieł Pogriebniak
10 PO Rosja Aleksandr Zotow
11 PO Rosja Iwan Tiemnikow
12 OB Rosja Dmitrij Biełorukow
13 OB Rosja Siergiej Tieriechow
14 NA Brazylia Wánderson Carneiro
15 PO Rosja Ibragim Całłagow
Nr Poz. Piłkarz
17 NA Rosja Anton Tieriechow
21 NA Czarnogóra Fatos Beqiraj
23 PO Rosja Anton Sosnin
25 OB Rosja Aleksiej Kozłow
26 OB Rosja Nikita Kaługin
27 PO Mali Samba Sow
41 PO Rosja Aleksandr Sapieta
42 BR Rosja Siergiej Narubin
44 OB Bośnia i Hercegowina Toni Šunjić
48 NA Rosja Jewgienij Łucenko
77 PO Rosja Anatolij Katrić
88 PO Rosja Aleksandr Taszajew
96 PO Rosja Maksim Kuźmin

Trenerzy[edytuj]

Uwagi

  1. Trietja liga istniała tylko w latach 1994—1997 i był to wtedy 4. poziom. Po 1997 Liga Amatorska jest 4. poziomem.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]