Nacjonalizm polski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Nacjonalizm polski – polski nurt myśli politycznej i związany z nim ruch polityczny, który w obecnej formie skrystalizował się w ok. XIX wieku. Jego celem było zachowanie kultury polskiej i utworzenie niepodległego państwa polskiego, opartego na etnicznych Polakach wyznania rzymskokatolickiego.

Dawny (proto)nacjonalizm polski, okresu Pierwszej Rzeczypospolitej, był otwarty na szeroką interpretację „bycia Polakiem”, w myśl „natione Polonus, gente Ruthenus, origine Judaeus” (tzw. tożsamość polsko-litewska). Etos ten, związany przede wszystkim z polską szlachtą, zaczął zanikać w XIX wieku w okresie rozbiorów polskich. W odpowiedzi na politykę zwalczania kultury i tożsamości polskiej prowadzoną przez zaborców, pojawił się nowy nurt, oparty w znaczącym stopniu na obrazie Polaka jako obywatela etnicznie polskiego, wyznania rzymskokatolickiego. W takim świetle nacjonalizm polski nie włączał do narodu polskiego tych, którzy identyfikowali się z kulturą ukraińską, pruską, litewską, Żydów itp.[1][2][3]

Głownym ideologiem tego nowego nacjonalizmu był Roman Dmowski i ruch endecja[4][5]. W okresie międzywojennym ideologia nacjonalistyczna, wcześniej spotykana zarówno na lewicy, jak i prawicy, zaczęła być identyfikowana głownie z ruchem prawicowym[6][7].

Przypisy

  1. Thomas K. Nakayama; Rona Tamiko Halualani (2011). The Handbook of Critical Intercultural Communication. John Wiley & Sons. s. 296. ISBN 978-1-4443-9067-4.
  2. Geneviève Zubrzycki (2009). The Crosses of Auschwitz: Nationalism and Religion in Post-Communist Poland. University of Chicago Press. s. 43, 51.
  3. Stefan Auer (2004). Liberal Nationalism in Central Europe. Routledge. s. 58, 61. ISBN 978-1-134-37860-9.
  4. Stefan Auer (2004). Liberal Nationalism in Central Europe. Routledge. s. 62–63. ISBN 978-1-134-37860-9.
  5. Jóhann Páll Árnason; Natalie Doyle (2010). Domains and Divisions of European History. Liverpool University Press. s. 93. ISBN 978-1-84631-214-4.
  6. Angel Smith; Stefan Berger (1999). Nationalism, Labour and Ethnicity 1870-1939. Manchester University Press. s. 121–123.
  7. Mieczysław B. Biskupski; James S. Pula; Piotr J. Wróbel (2010). The Origins of Modern Polish Democracy. Ohio University Press. s. 43–44. ISBN 978-0-8214-4309-5.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]