Nacjonalizm polski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Nacjonalizm polski – polski nurt myśli politycznej i związany z nim ruch polityczny, który w obecnej formie skrystalizował się w ok. XIX wieku. Jego celem było zachowanie kultury polskiej i utworzenie niepodległego państwa polskiego, opartego na etnicznych Polakach wyznania rzymskokatolickiego.

Historia[edytuj]

Dawny (proto)nacjonalizm polski, okresu I Rzeczypospolitej, był otwarty na szeroką interpretację „bycia Polakiem”, w myśl „natione Polonus, gente Ruthenus, origine Judaeus” (tzw. tożsamość polsko-litewska). Etos ten, związany przede wszystkim z polską szlachtą, zaczął zanikać w XIX wieku w okresie rozbiorów Polski. W odpowiedzi na politykę zwalczania kultury i tożsamości polskiej prowadzoną przez zaborców, pojawił się nowy nurt, oparty w znaczącym stopniu na obrazie Polaka jako obywatela etnicznie polskiego, wyznania rzymskokatolickiego. W takim świetle nacjonalizm polski nie włączał do narodu polskiego tych, którzy identyfikowali się z kulturą ukraińską, pruską, litewską, Żydów itp.[1][2][3]

Głównym ideologiem tego nowego nacjonalizmu był Roman Dmowski i ruch endecja[4][5]. W okresie międzywojennym ideologia nacjonalistyczna, wcześniej spotykana zarówno na lewicy, jak i prawicy, zaczęła być identyfikowana głównie z ruchem prawicowym[6][7].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Thomas K. Nakayama, Rona Tamiko Halualani: The Handbook of Critical Intercultural Communication. John Wiley & Sons, 2011, s. 296. ISBN 978-1-4443-9067-4.
  2. Geneviève Zubrzycki: The Crosses of Auschwitz: Nationalism and Religion in Post-Communist Poland. University of Chicago Press, 2009, s. 43, 51.
  3. Auer ↓, s. 58, 61.
  4. Auer ↓, s. 62–63.
  5. Jóhann Páll Árnason, Natalie Doyle: Domains and Divisions of European History. Liverpool University Press, 2010, s. 93. ISBN 978-1-84631-214-4.
  6. Angel Smith, Stefan Berger: Nationalism, Labour and Ethnicity 1870-1939. Manchester University Press, 1999, s. 121–123.
  7. Mieczysław B. Biskupski, James S. Pula, Piotr J. Wróbel: The Origins of Modern Polish Democracy. Ohio University Press, 2010, s. 43–44. ISBN 978-0-8214-4309-5.

Bibliografia[edytuj]