Joanna Lumley

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Joanna Lumley
Joanna Lumley
Joanna Lumley
Imię i nazwisko Joanna Lamond Lumley
Data
i miejsce urodzenia
1 maja 1946
Śrinagar
Zawód aktorka, modelka, pisarka
Współmałżonek 1. Jeremy Lloyd (1970; rozwód)

2. Stephen Barlow (od 1986)

Lata aktywności od 1957
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Joanna Lumley w Wikicytatach

Joanna Lamond Lumley (ur. 1 maja 1946 w Śrinagarze) – brytyjska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna, była modelka, działaczka na rzecz obrony praw człowieka i ochrony zwierząt, członkini i patronka organizacji pomocowych i charytatywnych, Dama Orderu Imperium Brytyjskiego, pisarka.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w rodzinie Thyi Rose Weir i brytyjskiego majora James Rutherford-Lumley, który stacjonował wówczas w Indiach. Ukończyła m.in. St Mary's Convent School, St Leonards-on-Sea; Lucie Clayton Finishing School. Przed rozpoczęciem kariery aktorskiej pracowała jako zawodowa modelka. Jej pierwszą rolą na dużym ekranie był epizod w nakręconym w 1968 filmie Some Girls Do. W 1969 wystąpiła w pierwszej poważnej roli w filmie o Jamesie Bondzie W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości. W latach 1976-1977 grała w serialu The New Avengers, ale dopiero po zagraniu w emitowanym w latach 1979-1982 serialu Sapphire and Steel głównej roli Sappire stała się aktorką rozpoznawalną, nawet otrzymała przydomek „Angielskiej Róży”. Grała również w wielu innych produkcjach telewizyjnych, do których należy zaliczyć m.in. General Hospital, Steptoe and Son, Partnerzy, Mirror Ball, Szalone krowy,Córka Mistrala czy Prawdziwe angielskie małżeństwo.

Na początku lat 80-tych XX wieku zagrała w dwóch filmach z serii o przygodach Różowej Pantery, które realizował Blake Edwards. Były to Ślad Różowej Pantery w 1982 i Klątwa Różowej Pantery w 1983. Mimo bogatego dorobku największą sławę przyniosła jej niesamowita rola Patsy Stone z realizowanego od 1992 przez duet „French & Saunders” serialu Absolutnie fantastyczne, za którą otrzymała nagrodę BAFTA dla Najlepszej Aktorki Komediowej oraz dla Największej Osobowości Komediowej. Grała tam w duecie z Jennifer Saunders.

Joanna Lumley obok ról telewizyjnych grała również w wielu realizacjach kinowych Shirley Valentine z 1989, Duch w Monte Carlo z 1990, Jakubek i brzoskwinia olbrzymka z 1996, Powrót do domu z 1998 czy Maybe Baby z 2000. Użyczyła swojego głosu w filmie Tima Burtona (Gnijąca panna młoda) z 2005 roku oraz w filmie animowanym Safari z 2010.

Lumley jest też aktorką teatralną, wybitną kreację stworzyła w sztuce List. Do jej dorobku należą również występy w Noel and Gertie, Wiśniowy sad , Blithe Spirit, Jaś i magiczna fasola oraz w Mąż idealny .

W 2000 roku była współproducentką serialu telewizji BBC The Cazalet Chronicles.

Joanna Lumley i Nick Clegg (polityk)

Dwukrotnie (2004, Noc w bibliotece i 2010, Zwierciadło pęka w odłamków stos) wystąpiła w ekranizacjach powieść Agathy Christie, gdzie wcieliła się w rolę Dolly Bantry – przyjaciółki Panny Marple.

W 2013 roku wystąpiła w nominowanym do Oscara filmie w reżyserii Martina ScorseseWilk z Wall Street.

Działalność społeczna i charytatywna[edytuj | edytuj kod]

Joanna Lumley jest znana z działalności na obrony praw człowieka i obrony praw zwierząt. Aktywnie zaangażowała się w kampanię na rzecz sprawiedliwego traktowania Gurkhów, tj. hinduskich weteranów, którzy walczyli w brytyjskich formacjach wojskowych przed 1997. Lumley głośno przypomina, że Gurkhowie byli brytyjskimi żołnierzami przez ostatnie 200 lat, a ponad 50 tys. oddało swoje życie w obronie niepodległości Wielkiej Brytanii.

Działa również w organizacji „Survival International”, która broni interesów rdzennej ludności na terenach zagrożonych. Joanna Lumley zwróciła uwagę na zagrożoną narodowość Dongria Kondh, która żyje w indyjskich górach. Na terenach, gdzie żyją od wieków planowana jest ogromna kopalnia boksytów, która przyniesie zagładę naturze, jak i siedliskom ludowi Dongria Kondh.

Od 1993 jest patronką fundacji „Tree Aid” zajmującą się walką z afrykańskim ubóstwem, która łączy pomoc ludziom z ochroną środowiska.

Jest członkiem „Royal Geographical Society” (FRGS), wspiera organizacje działające na rzecz zwierząt CIWF i Viva! oraz patronuje wielu organizacjom charytatywnym.

Za swoją działalność została w 1995 odznaczona Orderem Imperium Brytyjskiego. W 2002 roku otrzymała tytuł doktora honoris causa Oxford Brookes University, a w 2006 otrzymała tytuł doktora honoris causa na Uniwersytecie Saint Andrews, dwa lata później Uniwersytetu Queen’s Belfast.

W lutym 2013 została oceniona jako jedna z 100 najbardziej wpływowych kobiet w Wielkiej Brytanii przez popularną, brytyjską rozgłośnię radiową BBC Radio 4[1].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Na początku lat 60. była partnerka brytyjskiego fotografa Michaela Claydona, z tego związku pochodzi jedyny syn aktorki James (ur.1967)[2]. W roku 1970 poślubiła pisarza i scenarzystę Jeremy'ego Lloyda. Małżeństwo to zakończyło się rozwodem po kilku miesiącach. Jej drugim i obecnym mężem od 1986 roku jest angielski dyrygent Stephen Barlow. Joanna Lumley ma dwie wnuczki Alice i Emily.

Lumley mieszka wraz z mężem w Londynie. Mają też dom w pobliżu miejscowości Penpont w południowej Szkocji[3].

Użytkownicy AOL w Wielkiej Brytanii dobrze znają głos Joanny Lumley, to ona nagrała pozdrowienie „Witamy w AOL” i informację „Masz wiadomość e-mail”.

Aktorka jest wegetarianką.

Wybrana filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy kinowe[edytuj | edytuj kod]

Seriale[edytuj | edytuj kod]

  • 1973: Coronation Street jako Elaine Perkins
  • 1973-1975: Are You Being Served? jako Panna French, sprzedawczyni perfum
  • 1976-1977: The New Avengers (nagroda BAFTA) jako Purdey
  • 1979-1982: Sapphire & Steel jako Sapphire
  • 1984: Córka Mistrala jako Lally Longbridge
  • 1992-2005: Absolutnie fantastyczne (2 nagrody BAFTA, 3 razy nominacja do BAFTA, nagroda British Comedy Award) jako Patsy Stone
  • 1998: Prawdziwe angielskie małżeństwo (nominacja do BAFTA) jako Liz Franks
  • 2002: Up in Town (nominacja do British Comedy Award) jako Madison Blakelock
  • 2004: Doctor Who jako
  • 2006-2009: Panie z Clatterford jako Delilah Stagg
  • 2011: Kochanki jako Vivienne Roden
  • 2013: Jonathan Creek jako Rosalind Tartikoff

Filmy dokumentalne[edytuj | edytuj kod]

  • 2008: Joanna Lumley w krainie zórz polarnych (Joanna Lumley in the Land of the Northern Lights)
  • 2008: Ian Fleming: Where Bond Began
  • 2009: Joanna Lumley: Catwoman
  • 2010: Joanna Lumley`s Nil
  • 2011: Joanna Lumley: Moja grecka odyseja (Joanna Lumley's Greek Odyssey)
  • 2012: Joanna Lumley: Poszukiwania Arki Noego (Joanna Lumley: The Search for Noah's Ark)
  • 2014: Joanna Lumley: Meets will.i.am

Teatr[edytuj | edytuj kod]

Dorobek pisarski[edytuj | edytuj kod]

  • Peacocks and Commas: Best of the Spectator Competitions (1983)
  • Stare Back and Smile: Memoirs (1989)
  • Forces Sweethearts (1993)
  • Girl Friday (1994)
  • In the Kingdom of the Thunder Dragon (1997)
  • No Room for Secrets (2005)
  • Ansolutely (2011)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy