Kaplica św. Jerzego w Słupsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kaplica św. Jerzego w Słupsku
kaplica
Distinctive emblem for cultural property.svg A-202 z 15.07.1959 r.[1]
Ilustracja
Kaplica św. Jerzego w Słupsku
Państwo  Polska
Miejscowość Słupsk
plac bł. Bronisława Kostkowskiego
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Położenie na mapie Słupska
Mapa lokalizacyjna Słupska
Kaplica św. Jerzego w Słupsku
Kaplica św. Jerzego w Słupsku
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Kaplica św. Jerzego w Słupsku
Kaplica św. Jerzego w Słupsku
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kaplica św. Jerzego w Słupsku
Kaplica św. Jerzego w Słupsku
Ziemia54°27′46″N 17°01′59″E/54,462778 17,033056

Kaplica św. Jerzego w Słupsku[edytuj]

Kaplica św. Jerzego w Słupsku
Kaplica św. Jerzego w Słupsku

Kaplica przyszpitalna – kaplica pełniła ponad wszystko rolę kościoła przyszpitalnego. Choroby średniowiecza, które mogły zdziesiątkować mieszkańców miasta, to choroby zakaźne, np. trąd. Szpitale zatem mieściły się poza murami miasta aby zmniejszyć niebezpieczeństwo zarazy. Kościół przyszpitalny miał więc szczególne głównie duchowe znaczenie dla chorych, tworzących swoje społeczności.

Położenie kaplicy szpitalnej św. Jerzego – nie jest przypadkowe. Jest to miejsce strategiczne bo wypada u zbiegu starożytnych dróg. Jest położona przy trakcie szczecińskim, tuż przy brodzie (po drugiej stronie rzeki Słupi było wcześniej słowiańskie grodzisko). Sylwetka tego budynku to lądowy znak pozwalający rozpoznać jednoznacznie miejsce. Kaplica jakkolwiek nie wyznaczała traktu wodnego jednak była widoczna wyraźnie z drogi, z Gdańska i ze Szczecina, a także z drogi na południe. Położenie pierwotne co do przebiegu ulic pokazuje dość dobrze stara mapa, którą znaleźć łatwo w zbiorach muzeum: http://www.muzeum.slupsk.pl/i1pl.htm Zasadę lokalizacji i budowy kościołów przybliża też opis dla kościoła szpitalnego w biskupiej Chełmży.

Kaplica św. Jerzego – pochodzi zapewne 1. poł. XV w., jest zbudowana z cegły. Dopiero w latach 1492, 1493 – wzmiankowana była wikaria w kaplicy św. Jerzego, znajdującej się poza murami (Klempin, nr 655, s. 77-78; nr 986, s. 120).

Opis architektoniczny – [...] Na rzucie nieumiarowego ośmioboku. Wokół centralnej przestrzeni osiem głębokich arkadowych wnęk, sklepionych kolebkowo. Między wnękami masywne półfilary na rzucie trójkąta. W licu filarów załamane kątowo lizeny; w załamaniach służki wiązkowe, trójdzielne, z półkolistymi wspornikami. Krawędzie wnęk i lizen fazowane. Na osi wejścia nisza ołtarzowa z wnęką w grubości muru od pn.-wsch. Elewacje ujęte ramami z kształtek: trójwałkowej, wydzielającej lizeny w narożach, półwałkowej w cokole i gzymsie wieńczącym oraz wałkowej i wklęski u podstawy listwy pod gzymsem. Okna koliste w obramieniach półwałkowych. Portal zachodni czterouskokowy, bogato profilowany.

Odnowiona 1610. Sklepienie i zapewne wieża zwieńczenia zniszczone pożarem 1681. Kopulasty dach z latarnią 1689. Przeniesiona do parku przy południowym narożu Starego Miasta 1912. Dach z gontu 1960. [...] [2]

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 30 września 2017; 2 miesiące temu. [dostęp 2010-05-02].
  2. Architektura gotycka w Polsce; pod red.: Teresy Mroczko i Mariana Arszyńskiego, Str. 210, W-wa 1995,