Katarzyna Medycejska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Katarzyna Medycejska
królowa Francji
ilustracja
Królowa Francji
Okres panowania od 1547
do 1559
Jako żona Henryk II Walezjusz
Poprzedniczka Eleonora Austriacka
Następczyni Maria I Stuart
Dane biograficzne
Dynastia Medyceusze
Data i miejsce urodzenia 13 kwietnia 1519
Florencja
Data i miejsce śmierci 5 stycznia 1589
Blois
Ojciec Lorenzo II di Piero de' Medici
Matka Madeleine de la Tour
Mąż Henryk II Walezjusz
Dzieci Franciszek II Walezjusz Icone histoire de France.png
Karol IX Walezjusz Icone histoire de France.png
Henryk III Walezy Knize.png Icone histoire de France.png
Elżbieta de Valois
Klaudia de Valois
Małgorzata de Valois
Franciszek Hercules Walezjusz
Ludwika de Valois
Wiktoria i Joanna de Valois

Katarzyna Medycejska, wł. Caterina Maria Romola di Lorenzo de' Medici (ur. 13 kwietnia 1519 we Florencji, zm. 5 stycznia 1589 w Blois) – księżna z rodu włoskich Medyceuszy. Żona delfina, a następnie króla Francji Henryka II z dynastii Walezjuszów.

Dzieciństwo[edytuj]

Była córką Lorenza II Medyceusza, księcia Urbino, oraz Madeleine de la Tour (córki hrabiego Owernii Jana III i Joanny de Burbon-Vendôme). Jej stryjami byli papieże Leon X i Klemens VII.

Katarzyna od najwcześniejszych lat była sierotą. Jej matka zmarła w połogu, a ojciec w trzy tygodnie później na syfilis. Miała wyłupiaste oczy. Nadrabiała to swoim zamiłowaniem do balów, polowań, wypraw konnych i wszelkich zabaw.

Małżeństwo[edytuj]

28 października 1533 w Marsylii, w wieku 14 lat, została wydana za mąż za Henryka de Valois, księcia Orleanu. Był on młodszym z synów króla Francji Franciszka I (starszym był Franciszek III Bretoński, książę Bretanii i delfin francuski).

Kochała swego męża, ale bez wzajemności. Już w rok po ślubie Henryk rozpoczął długi romans z Dianą de Poitiers i przez 25 lat Katarzyna żyła w cieniu królewskiej metresy. Diana była zarazem kochanką, przyjaciółką i zaufaną powiernicą Henryka, który darzył ją miłością do śmierci.

Katarzyna była lubiana na dworze, również przez swojego teścia Franciszka I. Aby móc uczestniczyć z nim w polowaniu, wymyśliła styl jazdy konnej – odtąd popularna stała się jazda na tzw. damskim siodle. Często jednakże doznawała afrontów z racji swojego niskiego urodzenia.

Królowa i regentka[edytuj]

W 1536 delfin Franciszek III Bretoński zmarł i Henryk odziedziczył jego tytuł. W 1547 zaś, po śmierci swego ojca, Henryk został królem Francji jako Henryk II. Po śmierci męża w 1559, jako regentka, wywierała decydujący wpływ na politykę swych synów, kolejnych królów Francji: Franciszka II, Karola IX i Henryka III Walezego. Jeszcze za życia Zygmunta Augusta Katarzyna zabiegała o uzyskanie tronu polskiego dla swego syna Henryka Walezego, szukając w Polsce sojusznika do walki z Habsburgami.

Jako gorliwa katoliczka, prowadziła zaciekłe wojny z kalwinami francuskimi, skupionymi wokół książąt Burbonów, potencjalnych dziedziców tronu francuskiego. Była inicjatorką tzw. nocy św. Bartłomieja (1572), w czasie której dokonano mordu na przywódcach hugenotów francuskich, ściągniętych podstępnie do Paryża na ślub jej córki Małgorzaty de Valois z Henrykiem Nawarskim. Zginęło wtedy ok. 3 tys. osób.

Sprawowała mecenat nad kulturą i sztuką, zwłaszcza architekturą. Powszechnie znana jako protektorka Nostradamusa, który przewidział śmierć jej męża i dzieci.

Dzieci[edytuj]

Katarzyna została matką 10 dzieci (w tym 3 królów Francji oraz 3 żon władców europejskich):

Bibliografia[edytuj]

  • Jean Héritier: Katarzyna Medycejska. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1981, s. 512. ISBN 978-83-06-00501-5.
  • Jean-François Solnon: Katarzyna Medycejska. Złowroga królowa Francji. Warszawa: Świat Książki, 2007, s. 448. ISBN 978-83-7391-765-1.

Linki zewnętrzne[edytuj]