Konstal 105Na

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Konstal 105Na
Skład wagonów 105Na w Zabrzu
Skład wagonów 105Na w Zabrzu
Dane ogólne
Dane techniczne
Liczba członów tramwaj pojedynczy
Długość 13500 mm
Szerokość 2400 mm
Wysokość 3060 mm
Rozstaw wózków 6000 (?) mm
Rozstaw osi w wózkach 1900 mm
Wysokość podłogi 890 mm
Masa 17000 kg
Liczba i moc silników 4 × 41,5 kW
Prędkość maksymalna 72 km/h
Wnętrze
Liczba miejsc siedzących 20/23
Liczba miejsc stojących 105/98
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Portal Portal:Portale Komunikacja tramwajowa
105Na w Polsce
Wersja wąskotorowa – skład 2x805Na w Bydgoszczy
Wersja wąskotorowa – skład 2x805Na w Bydgoszczy

Konstal 105Natramwaj wytwarzany w latach 1979-1992 przez zakłady Konstal w Chorzowie. Obecnie jest to najliczniej eksploatowany tramwaj w Polsce. Wąskotorowa wersja oznaczona została 805Na.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

105Na to jednoczłonowy, jednokierunkowy wagon silnikowy, wyposażony w czworo drzwi.

Stanowi on rozwinięcie konstrukcyjne tramwaju 105N, w stosunku do którego zmieniono lokalizację elementów wyposażenia elektrycznego, które przeniesiono spod schodów do szafki na tylnej ścianie kabiny motorniczego, wprowadzono wydzieloną kabinę motorniczego oraz usunięto niewielkie szybki pod przednią i boczną szybą przednią. Z punktu widzenia eksploatacji, najważniejszą wprowadzoną zmianą było wprowadzenie przełączania silników. Podczas rozruchu 4 silniki były połączone szeregowo, podczas pracy normalnej w szereg połączone były 2 silniki (co zmniejszyło zużycie energii elektrycznej o około 12%) oraz nowy typ wózków jezdnych. Zmieniono także łącza międzywagonowe i umożliwiono jazdę ukrotnioną nawet trzech wagonów. Wagony 105Na w KZK GOP są modernizowane przez Zakład Usług Remontowych w Chorzowie

W trakcie eksploatacji wozy 105Na poddawane były rozmaitym modyfikacjom i modernizacjom (m.in. modyfikacje układu elektrycznego, nowe czoła z tworzywa, zmiana mechanizmu otwierania drzwi, a nawet przebudowa na tramwaj dwukierunkowy jak w poznańskim 105NaDK). Przeprowadzano także modernizacje wagonów 105N do typu 105Na.

Instalacja elektryczna[edytuj | edytuj kod]

Napięcie stałe z sieci trakcyjnej 600 V zasila silniki trakcyjne pojazdu, jest też przetwarzane w przetwornicy napięcia na napięcie stałe 40 V zasilając akumulatory i większość urządzeń elektrycznych wyposażenia, takich jak: tablice kierunkowe, hamulce szczękowe i szynowe, maszyny drzwiowe. W początkowych modelach stosowano przetwornicę elektromechaniczną składającą się z silnika prądu stałego i prądnicy prądu stałego sprzężonych wałem. W nowszych konstrukcjach (wersje: 105Ng, 105N1k, 105N2k, 105Nz i 105Mz) stosowano, elektroniczną przetwornicę napięcia zwaną przetwornicą statyczną. Podczas remontów i modernizacji starszych modeli wymieniano przetwornicę wirową na statyczną[1].

Do zasilania niektórych urządzeń, np. lampki sygnalizacyjne, oświetlenie zewnętrzne, oświetlenie drzwiowe, kasowniki, sterowniki kasowników, sterowniki informacji trasowej, dzwonki itd., stosuje się napięcie 24 V uzyskiwane z przekształtnika tranzystorowego przekształcającego napięcie 40 V na 24 V[1].

Wersje[edytuj | edytuj kod]

Wersja normalnotorowa 105Na wyprodukowana została w liczbie 1443 sztuk, zaś wąskotorowa 805Na w liczbie 691 egzemplarzy.

Tramwaje 105Na i 805Na były bazą dla produkcji szeregu odmian:

  • 105NT – model z rozruchem tyrystorowym
  • 105Nb – nowe drzwi i wózki
  • 805Nb – wąskotorowa wersja 105Nb, powstała z przebudowy ex-warszawskich 105Nb
  • 805NS – wąskotorowa wersja stycznikowa
  • 105Ne – pudło z grubszej blachy, nowy pulpit i szafa bezpiecznikowa
  • 105Nb/e – wagony 105Nb odesłane przez Tramwaje Warszawskie do producenta w celu zabudowy elektryki ze 105Ne; wagony opuściły Chorzów jako fabrycznie nowe
  • 105Ng – troje drzwi, przetwornica statyczna, pantograf połówkowy
  • 105Np– wersja 105Ne z przetwornicą statyczną
  • 105Nf – nowe hamulce szczękowe i pulpit motorniczego, pantograf połówkowy OTK-2
  • 105N1k – troje drzwi, rozruch tyrystorowy, przetwornica statyczna
  • 105N2k – jak 105N1k, ale inny producent elektroniki
  • 105N3k – jak wyżej, nowa elektronika, system wizualnej i dźwiękowej informacji pasażerskiej BUSE, w inwentarzu TW występuje jako 105N2k
  • 105Nm – wersja 105Nf z przetwornicą statyczną
  • 105Nztyrystorowy rozruch impulsowy, silniki asynchroniczne
  • 105N2k/2000 – nowe czoło i tył wozu z tworzywa, zakryte wózki, nowy pulpit motorniczego (eksploatowane w Warszawie i Szczecinie)

Eksploatacja[edytuj | edytuj kod]

Tramwaje te eksploatowane są przez wszystkie polskie miasta z komunikacją tramwajową i stanowią najliczniejszą grupę taboru. Najczęściej wagony łączone są w składy podwójne, a w Bydgoszczy, Łodzi, Pabianicach, Częstochowie (od 01.04.2011), Elblągu, Metropolii Górnośląskiej, Gdańsku (od 29.01.2010), Grudziądzu, Szczecinie, Toruniu i Warszawie spotkamy także składy jednowagonowe. Ze względu na brak możliwości hamowania pojedynczym wagonem w przypadku usterki w Krakowie nie spotyka się już wagonów solo tego typu, ponieważ stwarzały one bardzo duże zagrożenie. We Wrocławiu kursowały tramwaje jednowagonowe, ale przerobiono je na składy. W Szczecinie i Łodzi w okresie Wszystkich Świętych kursują zestawy potrójne, natomiast w Krakowie i w Warszawie zestawy potrójne kursują na stałe. 1 stycznia 1992 w Poznaniu, a 22 lutego 2010 r. w Gdańsku została zakończona eksploatacja zestawów potrójnych[2]. Zakazano ich tworzenia także w Szczecinie od czasu katastrofy tramwajowej w 1967 roku. W czasie remontu torowiska we Wrocławiu jeździły wahadłowe składy 105Na (wagony były złączone tyłami). Podejmowano także próby uruchomienia na czas remontu jednego z wiaduktów takich składów w Warszawie. Z powodu małego zainteresowania przyszłą linią nie wprowadzono ich do ruchu liniowego.

Liczba eksploatowanych w Polsce wagonów typów 105Na i 805Na (27 lutego 2013):

Państwo Miasto Artykuł Przewoźnik Typ Lata dostaw Liczba, szt. Modernizacje
 Polska Bydgoszcz Tramwaje w Bydgoszczy MZK Bydgoszcz 805Na 1980-1990 112 2
Częstochowa Tramwaje w Częstochowie MPK Częstochowa 105Na 1975-1990 46
Elbląg Tramwaje w Elblągu Tramwaje Elbląskie 805Na 1980-1990 20
Gdańsk Tramwaje w Gdańsku ZKM Gdańsk 105Na 1975-1990[3] 57
Gorzów Wielkopolski Tramwaje w Gorzowie Wielkopolskim MZK Gorzów Wielkopolski 105Na 1975-? 17
GOP Tramwaje w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym Tramwaje Śląskie 105Na 1979-? 170 94
Grudziądz Tramwaje w Grudziądzu MZK Grudziądz 805Na 1980-1988 13 6
Kraków Tramwaje w Krakowie MPK Kraków 105Na 1979-1992 128
Łódź Tramwaje w Łodzi MPK Łódź 805Na 1977-1990 254 176
Poznań Tramwaje w Poznaniu MPK Poznań 105Na 1979-1990 136
Szczecin Tramwaje w Szczecinie Tramwaje Szczecińskie 105Na 1981-1992 49 34
Toruń Tramwaje w Toruniu MZK Toruń 805Na lata 80. 42 13
Warszawa Tramwaje w Warszawie Tramwaje Warszawskie 105Na lata 80. i 90. 280 222
Wrocław Tramwaje we Wrocławiu MPK Wrocław 105Na 1975–1991 120 168
Suma 1444 715

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]