Tramwaje w Gorzowie Wielkopolskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tramwaje w Gorzowie Wielkopolskim
Tramwaje w Gorzowie Wielkopolskim
Tramwaj Düwag 6ZGTW na ulicy Sikorskiego.
Lokalizacja  Polska
Gorzów Wielkopolski
Rodzaj transportu tramwaj
Data uruchomienia 29 lipca 1899
Właściciel miasto Gorzów Wlkp.
Operator MZK Gorzów Wlkp.
Całkowita długość linii 22,5 km
Liczba linii 3 (zawieszone z powodu remontu)
Infrastruktura
Długość torowisk 12,2 km[1]
Rozstaw szyn 1435 mm
Napięcie zasilania -600V
Tabor
Liczba wagonów 39
Strona internetowa
Portal Portal Transport szynowy
Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Gorzowie Wielkopolskim
POL Gorzów Wielkopolski COA 1.svg

Tramwaje w Gorzowie Wielkopolskim – system komunikacji tramwajowej w Gorzowie Wielkopolskim administrowany przez Miejski Zakład Komunikacji. Tramwaje poruszają się po torach o rozstawie szyn 1435 mm i sieci składającej się z 12,2 km (24,43 km toru pojedynczego).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Stan torowisk tramwajowych w śródmieściu (ul. Warszawska - 2015)
Remont torowiska (ul. Sikorskiego - 2018)

29 lipca 1899 uroczyście uruchomiono tramwaje elektryczne. Powstały wówczas trzy linie – z Dworca Głównego do Hopfenbruch (okolice południowej strony dzisiejszej ulicy Warszawskiej), z Friedrichstadt (Frydrychowo) do Paradeplatz (dziś już nieistniejący) oraz z General von Strantz-Kaserne (koszary) do Markt (Wełniany Rynek). W przeciwieństwie do innych niemieckich miast w tramwajach nie było wówczas kontrolerów biletów. Opłaty za przewóz pobierane były przez motorniczego lub przy wykorzystaniu tzw. Zahlboxów – pierwszych biletomatów. W l. 1903-1904 powstała odnoga do dzisiejszego Parku Słowiańskiego oraz przedłużenie linii do Placu Słonecznego. 11 września 1922 eksploatację tramwajów zawieszono z powodu nierentowności. 15 sierpnia 1924 ruch tramwajowy wznowiono, a w 1926 nastąpiło uruchomienie linii tramwajowej na Zamoście ze Starego Rynku (według innych źródeł - Wełnianego Rynku) przez nowo wybudowany most na Warcie.

30 stycznia 1945 na tory ostatni raz wyjechały tramwaje przed ponad dwuletnią przerwą. W 1947 została reaktywowana jedna linia tramwajowa. 21 lipca 1951 nastąpiło wznowienie ruchu tramwajowego na Zamoście, a w 1955 oddano do eksploatacji linię tramwajową do ul. Energetyków. 1 maja 1972 oddano do eksploatacji linie tramwajową na Wieprzyce. W 1973 wybudowano linie tramwajową do pętli Piaski. Jednocześnie po przebudowie mostu zlikwidowano linię tramwajową na Zamoście.

W marcu 2007 prezydent miasta zasugerował możliwość likwidacji torowiska prowadzącego na osiedle Piaski w celu utworzenia deptaka na ul. Chrobrego. Spotkało się to ze zdecydowanymi protestami mieszkańców oraz większości klubów radnych Rady Miejskiej. W maju 2007 prezydent Tadeusz Jędrzejczak wycofał się ze swojego pomysłu.

30 listopada 2009 uruchomione ponownie zostały linie 4 i 5 do pętli Dworzec[2].

Na początku 2011 MZK zaproponował likwidację części linii lub nawet całej sieci tramwajowej w mieście, tłumacząc się kosztami generowanymi przez przestarzałe tramwaje. Wzbudziło to niezadowolenie mieszkańców, co skutkowało petycją do Prezydenta miasta, Rady Miasta i Dyrektora MZK w sprawie zaprzestania likwidacji linii tramwajowych i wszczęcia poczynań mających na celu rozwój tramwajów w Gorzowie. Petycję podpisało ponad 4000 osób[3][4]. 1 kwietnia 2011 dotarł jeden z dwóch kupionych tramwajów 6ZGTW z muzeum Holandii, drugi z nich dostarczono 9 kwietnia[5]. Oba wagony pochodzą z 1966 roku.

2 stycznia 2012 z powodu zmniejszenia dotacji przez Prezydenta i Radę Miejską zostały zawieszone kursy linii 4 i 5.

Koncepcje rozbudowy sieci tramwajowej[edytuj | edytuj kod]

18 grudnia 2013 r. został przyjęty przez gorzowskich radnych Plan Transportowy, który zakładał budowę 7,3 km nowych linii na najludniejszym osiedlu Górczyn, remont pozostałych tras, zakup 15 nowych i modernizację 9 składów tramwajowych. Całkowity koszt oszacowano na ok. 400 mln zł, a dofinansowanie z budżetu centralnego i funduszy europejskich prawie 350 mln zł. Jednak po roku poinformowano, że dofinansowanie będzie na poziomie 37,5 mln euro - niewystarczające na pełną realizację planu [6].

W maju 2015 roku przedstawiono kolejną koncepcję zakładającą redukcję do jednego toru odcinków na ulicy Chrobrego i od Placu Słonecznego do Wieprzyc. Utrzymano plany budowy nowej linii tramwajowej na Górczyn. Tory prowadziłyby od ulicy Walczaka przez Park Kopernika, a następnie ulicami Piłsudskiego i Górczyńską [7].

1 października 2017 r. cały ruch tramwajowy został zawieszony[8] w celu dokonania kosztem 71 mln zł niezbędnych remontów 6 km torowisk wzdłuż ulic Kostrzyńskiej, Sikorskiego, Dworcowej, Warszawskiej, Walczaka i Chrobrego (od Łokietka do Borowskiego). W 2018 nastąpi zakończenie prac, połączone z wprowadzeniem do eksploatacji 14 nowych wozów[9], których producentem została bydgoska Pesa[10].

W 2019 ma się rozpocząć budowa ponad 3-kilometrowej linii na osiedle Górczyn, biegnącej od ronda Ofiar Katynia przez Aleję Ruchu Młodzieży Niezależnej, ul. Piłsudskiego, ul. Górczyńską, ul. Okulickiego do pętli przy ul. Szarych Szeregów, a docelowo dalej do pętli Silwana. Kosztująca 40 mln zł ma się zakończyć w 2021 roku.

Tabor[edytuj | edytuj kod]

Gorzowska Bimba, replika tramwaju Landsberg z 1899 r.
Pojazd wieżowy pogotowia sieciowego
Zdjęcie Model Rok wprowadzenia Uwagi przewóz osób na wózkach  Liczba sztuk
100 103.jpg Konstal N 1995 1 wagon historyczny,
1 przerobiony na pług.
N 2
1052.jpg Konstal 105N/105Na 1975 1 skład szkoleniowy,

1 przerobiony na imprezowy,

1 pozostawiony na historyczny

N 4
Tramwaj Gorzow.JPG Düwag 6EGTW 1995 Tabor liniowy.
Długość:20,1 m
Waga:24,3t
N 9
Tramwaj2 Gorzow.jpg Düwag 6ZGTW 1999 Tabor liniowy.
Długość:20,1 m
Waga:24,3t
N 9
Twist pętla Stadion.JPG Pesa Twist 2018-2019 Tabor liniowy.

Długość:

24,2 m

T 14(20)*
Wszystkie wagony 38(44)
Udział wagonów niskowejściowych i niskopodłogowych 37/45%

*możliwość rozszerzenia kontraktu o kolejne 6 tramwai

Linie tramwajowe[edytuj | edytuj kod]

Replika tramwaju Landsberg z 1899 r. i tramwaj 6EGTW linii 2
30.09.2017 r.,zawieszenie komunikacji tramwajowej - ostatni tramwaj na przystanku końcowym
Torowisko na alejach 11 Listopada
Torowisko - ul. K.Wielkiego
Autobusy zastępcze na zawieszonej z powodu remontu linii "2" (przystanek "Piaski końcowy")

Zawieszone z powodu remontu

Linia Trasa Długość
[km]
Czas przejazdu
[min]
Liczba przystanków
Gorzów tram line nr 1.svg WieprzyceSilwana
Kostrzyńska – Plac Słoneczny – Aleje 11 Listopada – gen. Władysława Sikorskiego – Warszawska – Podmiejska – Pomorska – Franciszka Walczaka
9 26
Gorzów tram line nr 2.svg WieprzycePiaski
Kostrzyńska – Plac Słoneczny – Aleje 11 Listopada – gen. Władysława Sikorskiego – Bolesława Chrobrego – Mieszka I – Kazimierza Wielkiego
7 21
Gorzów tram line nr 3.svg PiaskiSilwana
Kazimierza Wielkiego – Mieszka I – Bolesława Chrobrego – Warszawska – Podmiejska – Pomorska – Franciszka Walczaka
7,5 25

Zawieszone na stałe[edytuj | edytuj kod]

Linia Trasa Długość
[km]
Czas przejazdu
[min]
Liczba przystanków
Gorzów tram line nr 4.svg Dworzec GłównySilwana
Dworcowa – gen. Władysława Sikorskiego – Warszawska – Podmiejska – Pomorska – Franciszka Walczaka
5,7 19 12
Gorzów tram line nr 5.svg Dworzec GłównyPiaski
Dworcowa – gen. Władysława Sikorskiego – Bolesława Chrobrego – Mieszka I – Kazimierza Wielkiego
4 14 10

Schematy linii tramwajowych[edytuj | edytuj kod]

Sieć tramwajowa w Gorzowie Wielkopolskim (1926)
Schemat sieci tramwajowej w Gorzowie Wielkopolskim (stan na 30.11.2009)


Wygląd tramwajów[edytuj | edytuj kod]

Tramwaj 4EGTW
Tramwaj na przystanku "Urząd Wojewódzki"
Tramwaj 4EGTW
Tramwaje na pętli "Piaski"


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gorzów Wielkopolski wreszcie myśli o tramwajach - Transport Publiczny, www.transport-publiczny.pl [dostęp 2017-11-27].
  2. Daniel Siczyński: Po latach znów tramwajem na dworzec. gorzow24.pl, 30 listopada 2009. [dostęp 30 listopada 2009].
  3. www.komunikacjaorg: NIE likwidacji tramwajów w Gorzowie
  4. zgodnie z regulaminem konsultacji jedna osoba mogła wysłać tylko jeden wniosek, więc petycja mimo podpisania przez 4000 osób była liczona jako jeden głos
  5. Infotram:Holenderskie wagony dla MZK Gorzów Wielkopolski
  6. Plan rozwoju tramwajów nadal można zrealizować (pol.). drezdenko.naszemiasto.pl. [dostęp 22 lipca 2015].
  7. Rozmawiali o przyszłości komunikacji tramwajowej w Gorzowie (pol.). radiogorzow.pl. [dostęp 22 lipca 2015].
  8. Ilona Hałucha, Gorzów wkrótce bez tramwajów - edroga.pl, edroga.pl [dostęp 2017-09-28] (pol.).
  9. Nowoczesne tramwaje i linia na Górczyn
  10. Edyta Bryła Wielka, polska wojna tramwajowa. Pesa zdobyła Gorzów

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]