Kwas fluoroantymonowy

Kwas fluoroantymonowy
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
podst.	heksafluoro-λ6-styban wodoru
addyt.	heksafluorydoantymonian(1−) wodoru
	Inne nazwy i oznaczenia
	kwas heksafluoroantymonowy, kwas sześciofluoroantymonowy
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	przezroczysta ciecz
Wzór chemiczny	HSbF6
• zapis Hilla	F6HSb
• inne wzory	HF·SbF5
Masa molowa	236,81 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	16950-06-4
PubChem	6337100
SMILES
	[H+].[F-].[F-].[F-].[F-].[F-].[F-].[Sb]
InChI
	InChI=1S/6FH.Sb/h6*1H;/p-5
	InChIKey
	FQWDRCSQRKAYKW-UHFFFAOYSA-I
Właściwości
	Gęstość
	2,885 g/cm³; ciecz
	Rozpuszczalność w wodzie
	reaguje
	w innych rozpuszczalnikach
	ciekły dwutlenek siarki, chlorofluorek sulfurylu, chlorofluorowęglowodory
Wartość pK	pKa −25
Budowa
Układ krystalograficzny	oktaedryczny
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H300+H310+H330, H314, H411
Zwroty P	P260, P280, P301+P330+P331+P310, P303+P361+P353, P304+P340+P310, P305+P351+P338
	NFPA 704
	0 3 0
Temperatura zapłonu	niepalny
	Podobne związki
Podobne związki	kwas magiczny
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
	Multimedia w Wikimedia Commons

Kwas fluoroantymonowy, [H₂F]⁺[SbF₆]⁻ (lub w uproszczeniu HSbF₆) – mieszanina fluorowodoru (HF) i pentafluorku antymonu (SbF₅) w różnych stosunkach, uważana za najsilniejszy superkwas. Reakcja jego tworzenia przebiega następująco^[4]:

SbF₅ + 2HF ⇄ SbF₆⁻ + H₂F⁺

W układzie tym fluorowodór jest jonizowany przez pentafluorek antymonu z wytworzeniem bardzo trwałego anionu SbF₆⁻^[a], który jest bardzo słabym nukleofilem i zasadą. Część kationową stanowi tzw. wolny proton, H⁺, który w rzeczywistości przyłącza się do innej cząsteczki HF dając kation H₂F⁺^[b]^[4]. Kwas fluoroantymonowy jest do 10¹⁶ razy (przy H₀ = −28) mocniejszy od stężonego kwasu siarkowego (H₀ = −12) i jest zdolny do protonowania bardzo słabych zasad, w tym ksenonu i alkanów, np.^[5]^[4]:

RH + HSbF₆ → RH₂⁺ + SbF₆⁻ → R⁺ + H₂

Dobrze przewodzi prąd elektryczny ze względu na labilność protonu w kationie H₂F⁺ i jego szybką migrację zgodną z mechanizmem Grotthussa^[6].

Kwas fluoroantymonowy przechowuje się w pojemnikach wykonanych z teflonu.

Uwagi

↑ Przy większych stężeniach SbF₅ powstają dimery Sb₂F₁₁⁻, trimery Sb₃F₁₆⁻ itd.
↑ Przy większych stężeniach HF powstają kationy H₃F₂⁺.

Przypisy

1 2 Fluoroantimonic acid [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 175102 [dostęp 2012-02-24] .
↑ Kwas fluoroantymonowy [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 175102 [dostęp 2016-08-09] .
↑ Fluoroantimonic acid [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 175102 [dostęp 2012-02-24] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
1 2 3 Hydrogen Fluoride–Antimony Pentaﬂuoride (Fluoroantimonic Acid), [w:] George A.G.A. Olah George A.G.A., G.K. SuryaG.K.S. Prakash G.K. SuryaG.K.S., ÁrpádÁ. Molnár ÁrpádÁ., JeanJ. Sommer JeanJ., Superacid chemistry, wyd. 2, Wiley, 2009, s. 56–59, DOI: 10.1002/9780470421604, ISBN 978-0-470-42160-4 (ang.).
↑ George A.G.A. Olah George A.G.A., Crossing Conventional Boundaries in Half a Century of Research, „Journal of Organic Chemistry”, 70 (7), 2005, s. 2413–2429, DOI: 10.1021/jo040285o .
↑ MichaelM. Klein MichaelM., Getting the Jump on Superacids [online], Pittsburgh Supercomputing Center (PSC), 25 października 2000 [zarchiwizowane z adresu 2018-07-12] (ang.).

[5] Przy większych stężeniach SbF₅ powstają dimery Sb₂F₁₁⁻, trimery Sb₃F₁₆⁻ itd.

[6] Przy większych stężeniach HF powstają kationy H₃F₂⁺.

[Aldrich-1] 1 2 Fluoroantimonic acid [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 175102 [dostęp 2012-02-24] .

[SA-2] Kwas fluoroantymonowy [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 175102 [dostęp 2016-08-09] .

[Aldrich-US-3] Fluoroantimonic acid [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 175102 [dostęp 2012-02-24] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)

[Olah2009-4] 1 2 3 Hydrogen Fluoride–Antimony Pentaﬂuoride (Fluoroantimonic Acid), [w:] George A.G.A. Olah George A.G.A., G.K. SuryaG.K.S. Prakash G.K. SuryaG.K.S., ÁrpádÁ. Molnár ÁrpádÁ., JeanJ. Sommer JeanJ., Superacid chemistry, wyd. 2, Wiley, 2009, s. 56–59, DOI: 10.1002/9780470421604, ISBN 978-0-470-42160-4 (ang.).

[Olah2005-7] George A.G.A. Olah George A.G.A., Crossing Conventional Boundaries in Half a Century of Research, „Journal of Organic Chemistry”, 70 (7), 2005, s. 2413–2429, DOI: 10.1021/jo040285o .

[Klein-8] MichaelM. Klein MichaelM., Getting the Jump on Superacids [online], Pittsburgh Supercomputing Center (PSC), 25 października 2000 [zarchiwizowane z adresu 2018-07-12] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[a]

[b]

[5]

[6]