Kwas nadjodowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kwas ortonadjodowy
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny H5IO6
Masa molowa 227,94 g/mol
Wygląd kryształy[1]
Identyfikacja
Numer CAS 10450-60-9
PubChem 25289[2]
Podobne związki
Inne aniony kwas podjodawy
kwas jodawy
kwas jodowy
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Kwas nadjodowy (meta)
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny HIO4
Masa molowa 191,91 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 13444-71-8
PubChem 65185[5]
Podobne związki
Inne aniony kwas podjodawy
kwas jodawy
kwas jodowy

Kwas nadjodowynieorganiczny związek chemiczny, kwas tlenowy jodu na stopniu utlenienia VII. W zależności od zawartości wody w cząsteczce występuje w postaci orto (o wzorze H5IO6) i meta (o wzorze HIO4).

Właściwości[edytuj]

Kwas nadjodowy jest białym ciałem stałym, rozpuszczalnym w wodzie (około 3 kg/l w 20 °C) oraz w alkoholu etylowym. Występuje w postaci rozpływających się w powietrzu kryształów. Jego temperatura topnienia zawiera się w granicach 124–127 °C. Powyżej tej temperatury następuje rozkład, podczas którego powstaje woda, tlen oraz tlenek jodu(V).

pH jego wodnych roztworów wynosi około 1,2 (100 g/l H2O w 20 °C). Ma właściwości higroskopijne.

Otrzymywanie[edytuj]

Kwas nadjodowy jest otrzymywany przez anodowe utlenienie kwasu jodowego.

Zastosowanie[edytuj]

Kwas ortojodowy jest używany w chemii organicznej do badania struktury związków organicznych. Może on oddzielać dwie grupy hydroksylowe z grup aldehydowych, znajdujących się przy sąsiadujących atomach węgla. Jest to pomocne przy określaniu struktur węglowodanów.

Toksyczność[edytuj]

Substancja, podobnie jak w przypadku innych związków jodu, powoduje uczulenie. Może powodować astmę, zapalenie oskrzeli czy też wysypkę.

Przy spożyciu występują oparzenia przełyku i żołądka. Działa parząco na oczy.

Pierwsza pomoc[edytuj]

Przy kontakcie substancji z oczami lub skórą należy przemyć je dużą ilością wody (w wypadku oczu – przy szeroko odchylonej powiece).

Po spożyciu należy podać choremu dużą ilość wody. Nie powinno się wywoływać wymiotów (aby nie doprowadzić do perforacji przewodu pokarmowego) oraz zobojętniać substancji.

Ponadto należy skontaktować się z lekarzem.

Przypisy

  1. a b c d Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska X. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276. ISBN 978-83-63724-47-7.
  2. Kwas ortonadjodowy – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. a b Kwas nadjodowy (ang.). [martwy link] The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2013-04-07].
  4. a b Kwas nadjodowy. Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) dla Polski.
  5. Kwas metanadjodowy – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.

Bibliografia[edytuj]

  1. Karta charakterystyki kwasu nadjodowego.
  2. Kwasy tlenowe jodu.
  3. Witold Mizerski: Tablice chemiczne. Warszawa: wyd. Adamantan, 2004.