Powiat mogileński

powiat mogileński
	powiat
	; Jezioro Wiecanowskie w gminie Mogilno
Herb	Flaga
Państwo	Polska
Województwo	kujawsko-pomorskie
Data powstania	1 stycznia 1999
TERC	0409
Siedziba	Mogilno
Starosta	Tomasz Krzesiński
Powierzchnia (2025)	675,09 km²
Populacja (2024); • liczba ludności	; 43 209
• gęstość	64 os./km²
Urbanizacja	37,0%
Nr kierunkowy	52
Kod pocztowy (2025)	88–3XX, 88–121
Tablice rejestracyjne	CMG
	Adres urzędu:ul. Gabriela Narutowicza 1; 88–300 Mogilno
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin miejsko-wiejskich	2
Liczba gmin wiejskich	2
Liczba sołectw	89
Liczba miejscowości	174
	Położenie na mapie województwa;
	52°39′N 17°57′E/52,650000 17,950000
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Informacje w Wikipodróżach
	Strona internetowa
	Biuletyn Informacji Publicznej

Powiat mogileński – powiat w Polsce, położony w południowo-zachodniej części województwa kujawsko-pomorskiego. Jego siedzibą jest miasto Mogilno.

Podział administracyjny

Powiat mogileński powstał 1 stycznia 1999 roku wskutek reformy administracyjnej, której jednym z aspektów było wprowadzenie powiatów jako drugiego szczebla administracji, pomiędzy województwami i gminami^[1].

Został stworzony z części znoszonego województwa bydgoskiego^[2]^[3]. Terytorium powiatu zostało określone w kształcie radykalnie zmniejszonym w stosunku do tego, jaki posiadał on przed swoją likwidacją w 1975 roku^[4]^[5]^[6]. Od 1999 roku w jego zasięgu nie znalazły się: miasto i gmina Trzemeszno (obecnie w powiecie gnieźnieńskim) oraz gmina Orchowo (powiat słupecki), a także części gmin Mogilno i Strzelno, które w 1976 roku złożyły się na gminę Janikowo (obecnie w powiecie inowrocławskim)^[7]^[3].

Z powiatem mogileńskim graniczą jednostki^[8]:

powiat inowrocławski od północnego wschodu i wschodu,
powiat koniński w województwie wielkopolskim od południa,
powiaty gnieźnieński i słupecki w województwie wielkopolskim od południowego zachodu,
powiat żniński od zachodu i północnego zachodu.

W skład powiatu wchodzą 4 gminy: 2 miejsko-wiejskie oraz 2 wiejskie. Na jego terenie położone są 2 miasta: Mogilno oraz Strzelno^[9].


Gmina^[9]				Pow. (2025)^[10.1]	Ludność (2024)^[10.1]	Siedziba^[11]
TERYT	Typ	Nazwa		Pow. (2025)^[10.1]	Ludność (2024)^[10.1]	Siedziba^[11]
0409012	wiejska		Dąbrowa	110,29	4281	Dąbrowa
0409022	wiejska		Jeziora Wielkie	124,94	4509	Jeziora Wielkie
0409033	miejsko-wiejska		Mogilno	256,27	23 674	Mogilno
0409043	miejsko-wiejska		Strzelno	183,59	10 745	Strzelno

Pokrycie terenu

Powiat mogileński według danych z 2025 roku zajmował powierzchnię 675,09 km², co stanowiło 3,8% powierzchni województwa kujawsko-pomorskiego. Pod względem powierzchni zajął 13. lokatę spośród 19 powiatów w województwie oraz 230. miejsce wśród 314 powiatów Polski^[10.2]. Największą część powierzchni powiatu zajmowały grunty rolne (75,0%) oraz leśne (17,1%). Zabudowanych i zurbanizowanych było 4,6% terenów, zaś pod wodami znajdowało się ich 3,3%^[12].

**Pokrycie terenu w powiecie mogileńskim**
stan na 1 stycznia 2025^[12]

Demografia

Liczba mieszkańców w powiecie mogileńskim w latach 1998–2024
Źródło: Bank Danych Lokalnych^[13]. Stan w dniu 31 grudnia.

Według stanu z 31 grudnia 2024 roku w powiecie mogileńskim zamieszkiwało 43 209 mieszkańców: 22 044 kobiety (51,0% ludności) i 21 165 mężczyzn (49,0%), czyli 2,2% ludności województwa kujawsko-pomorskiego. Gęstość zaludnienia w powiecie wyniosła 64 osób na km². Pod względem ludności powiat mogileński zajął w 2024 roku 13. miejsce spośród 19 powiatów w województwie oraz 256. lokatę wśród 314 powiatów Polski^[10.2].

Wskaźnik urbanizacji wyniósł 37,0%; w miastach w tym dniu mieszkało 15 976 osób, zaś na wsi 27 233 osoby^[13].

**Sytuacja demograficzna w powiecie mogileńskim**
stan na 31 grudnia 2024^[13]

**Piramida wieku mieszkańców powiatu mogileńskiego**
stan na 31 grudnia 2024^[13]

Transport

Transport drogowy

15 (Trzebnica – Gniezno – Strzelno – Inowrocław – Toruń – Ostróda)
25 (Bobolice – Bydgoszcz – Inowrocław – Strzelno – Konin – Kalisz – Ostrów Wielkopolski – Międzybórz)
62 (Strzelno 15 – Włocławek – Płock – Nowy Dwór Mazowiecki – Wyszków – Siemiatycze)
254 (Brzoza 25 – Łabiszyn – Barcin – Mogilno – Wylatowo 15)
255 (Pakość 251 – Strzelno)
262 (Kwieciszewo 15 – Gębice – Ostrowite 263)

Transport kolejowy

353 (Poznań Wschód – Gniezno – Mogilno – Inowrocław- Toruń Główny – Olsztyn Główny – Żeleznodorożnyj)
239 (Mogilno – Orchowo)

Starostowie mogileńscy

Na podstawie źródła^[14]:

Tadeusz Szymański (14 listopada 1998 – 16 listopada 2002),
Tomasz Barczak (16 listopada 2002 – 23 listopada 2018),
Bartosz Nowacki (23 listopada 2018 – 30 grudnia 2021^[15]),
Tomasz Krzesiński (od 30 grudnia 2021^[16]).

Zobacz też

Powiat mogilnicki

Przypisy

↑ Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603 (ISAP)).
↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1996 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz. U. z 1996 r. Nr 130, poz. 612 (ISAP)).
1 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652 (ISAP)).
↑ Wykaz powierzchni jednostek podziału terytorialnego dla potrzeb statystycznych : stan w dniu 1 I 1974 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, 1974, s. 31–32.
↑ Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1974 r. do 1 I 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, marzec 1975, s. 2-3 [dostęp 2025-10-02] (pol.).
↑ Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1975 r. do 31 V 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, sierpień 1975, s. 1-3 [dostęp 2025-10-02] (pol.).
↑ Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 8 stycznia 1976 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia oraz zmiany granic i nazw gmin oraz ustalenia siedzib gminnych organów władzy i administracji państwowej w województwach: bydgoskim, częstochowskim, jeleniogórskim, konińskim, koszalińskim, miejskim krakowskim, lubelskim, nowosądeckim i olsztyńskim (Dz. U. z 1976 r. Nr 1, poz. 12 (ISAP)).
↑ Państwowy Rejestr Granic (PRG) [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2025-10-02] (pol.).
1 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 157, poz. 1031 (ISAP)).
Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 22 lipca 2025 [dostęp 2025-10-02] (pol.).
1. 1 2 S. tabl. 21: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin.
2. 1 2 S. tabl. 2: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według powiatów i miast na prawach powiatu.
↑ Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. z 2017 r. poz. 853 (ISAP)).
1 2 Powiatowe zbiorcze zestawienie danych dotyczących gruntów wg stanu na dzień 1 stycznia 2025 (woj. kujawsko-pomorskie, pow. mogileński). [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2025-10-02] (pol.).
1 2 3 4 Bank Danych Lokalnych [online], Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2025-10-02] (pol.).
↑ Rafał Rudka, Joanna Gryboś-Chechelska, Tomasz Smaś: Słownik biograficzny współczesnych starostów. T. II: Starostowie województwa kujawsko-pomorskiego. Warszawa: Związek Powiatów Polskich, 2022, s. 31. ISBN 978-83-62251-85-8. [dostęp 2024-04-10].
↑ Uchwała Nr XXXVI/243/2021 Rady Powiatu Mogileńskiego w sprawie stwierdzenia odwołania Starosty Mogileńskiego.
↑ Uchwała Nr XXXVI/246/2021 Rady Powiatu Mogileńskiego w sprawie stwierdzenia wyboru Starosty Mogileńskiego.

Linki zewnętrzne

Powiat mogileński (1930) w bibliotece Polona

[1] Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603 (ISAP)).

[2] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1996 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz. U. z 1996 r. Nr 130, poz. 612 (ISAP)).

[rozp_powiaty-3] 1 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652 (ISAP)).

[4] Wykaz powierzchni jednostek podziału terytorialnego dla potrzeb statystycznych : stan w dniu 1 I 1974 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, 1974, s. 31–32.

[5] Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1974 r. do 1 I 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, marzec 1975, s. 2-3 [dostęp 2025-10-02] (pol.).

[6] Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1975 r. do 31 V 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, sierpień 1975, s. 1-3 [dostęp 2025-10-02] (pol.).

[7] Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 8 stycznia 1976 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia oraz zmiany granic i nazw gmin oraz ustalenia siedzib gminnych organów władzy i administracji państwowej w województwach: bydgoskim, częstochowskim, jeleniogórskim, konińskim, koszalińskim, miejskim krakowskim, lubelskim, nowosądeckim i olsztyńskim (Dz. U. z 1976 r. Nr 1, poz. 12 (ISAP)).

[8] Państwowy Rejestr Granic (PRG) [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2025-10-02] (pol.).

[TERYT-9] 1 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 157, poz. 1031 (ISAP)).

[Powierzchnia-10] Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 22 lipca 2025 [dostęp 2025-10-02] (pol.).
1 2 S. tabl. 21: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin.

1 2 S. tabl. 2: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według powiatów i miast na prawach powiatu.

[11] 1 2 S. tabl. 21: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin.

[13] 1 2 S. tabl. 2: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według powiatów i miast na prawach powiatu.

[12] Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. z 2017 r. poz. 853 (ISAP)).

[pokrycie_terenu-14] 1 2 Powiatowe zbiorcze zestawienie danych dotyczących gruntów wg stanu na dzień 1 stycznia 2025 (woj. kujawsko-pomorskie, pow. mogileński). [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2025-10-02] (pol.).

[BDL-15] 1 2 3 4 Bank Danych Lokalnych [online], Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2025-10-02] (pol.).

[16] Rafał Rudka, Joanna Gryboś-Chechelska, Tomasz Smaś: Słownik biograficzny współczesnych starostów. T. II: Starostowie województwa kujawsko-pomorskiego. Warszawa: Związek Powiatów Polskich, 2022, s. 31. ISBN 978-83-62251-85-8. [dostęp 2024-04-10].

[17] Uchwała Nr XXXVI/243/2021 Rady Powiatu Mogileńskiego w sprawie stwierdzenia odwołania Starosty Mogileńskiego.

[18] Uchwała Nr XXXVI/246/2021 Rady Powiatu Mogileńskiego w sprawie stwierdzenia wyboru Starosty Mogileńskiego.

[11] 1 2 S. tabl. 21: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin.

[13] 1 2 S. tabl. 2: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według powiatów i miast na prawach powiatu.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10.1]

[11]

[10.2]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

Miasta na prawach powiatu	Bydgoszcz (siedziba wojewody) Grudziądz Toruń (siedziba sejmiku) Włocławek
Powiaty	aleksandrowski brodnicki bydgoski chełmiński golubsko-dobrzyński grudziądzki inowrocławski lipnowski mogileński nakielski radziejowski rypiński sępoleński świecki toruński tucholski wąbrzeski włocławski żniński
Inne zagadnienia	Podział administracyjny Herb Flaga

Miasta	Mogilno Strzelno
Gminy miejsko-wiejskie	Mogilno Strzelno
Gminy wiejskie	Dąbrowa Jeziora Wielkie

Przynależność wojewódzka	woj. poznańskie (II RP) (1919–39) woj. poznańskie (1945–50) woj. bydgoskie (1950–75)
Miasta (1919–75)	Gębice (do 1934) Kruszwica (← 1932–38 →) Mogilno Pakość (do 1954 →) Strzelno (← od 1932) Trzemeszno
Gminy wiejskie zbiorowe (1934–54 i 1973–75)	Chełmce (do 1938 →) Dąbrowa (od 1973) Gębice Jeziora Wielkie (od 1973) Kruszwica (do 1938 →) Mogilno (od 1973) Mogilno-Wschód (do 1954) Mogilno-Zachód (do 1954) Orchowo (od 1973) Pakość (do 1954) Strzelno (od 1973) Strzelno-Południe (do 1954) Strzelno-Północ (do 1954) Trzemeszno
Gromady (1954–72)	Broniewice (1954–61) Ciechrz (1954–71) Czarnotul (1954–61) Dąbrowa (1954–72) Gębice (1954–72) Jeziora Wielkie (1954–72) Józefowo (1954–71) Kołodziejewo (1954–72) Kruchowo (1954–61) Kwieciszewo (1954–59) Markowice (1954–71) Mogilno (1959–72) Mokre (1954–71) Orchowo (1954–72) Ostrowo (1954–59) Padniewko Pakość (1954 →) Procyń (1954–59) Strzelno Klasztorne (1954–72) Szczepanowo (1954–61) Trzemeszno (1954–72) Trzemżal (1954–71) Włostowo (1954–61) Wójcin (1954–71) Wronowy (1954–71) Wszedzień (1954–59) Wydartowo (1954–59) Wylatowo (1954–71)