Strzelno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy Strzelna miasta kujawsko-pomorskiego. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Strzelno
Kościół pw. Świętej Trójcy w Strzelnie
Kościół pw. Świętej Trójcy w Strzelnie
Herb
Herb Strzelna
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat mogileński
Gmina Strzelno
gmina miejsko-wiejska
Data założenia XII wiek
Prawa miejskie 1231
Burmistrz Ewaryst Zdzisław Matczak
Powierzchnia 4,46 km²
Wysokość ok. 100 m m n.p.m.
Populacja (2015)
• liczba ludności
• gęstość

5 736[1]
1289[1] os./km²
Strefa numeracyjna
+48 52[1]
Kod pocztowy 88-320
Tablice rejestracyjne CMG[1]
Położenie na mapie powiatu mogileńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu mogileńskiego
Strzelno
Strzelno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Strzelno
Strzelno
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Strzelno
Strzelno
Ziemia 52°37′48″N 18°10′23″E/52,630000 18,173056
TERC
(TERYT)
6040509044
Urząd miejski
ul. Cieślewicza 2
88-320 Strzelno
Strona internetowa

Strzelno (niem. Strelno) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzelno. Leży 18 km na południe od Inowrocławia u zbiegu dróg krajowych DK15, DK25 i DK62. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego. Ośrodek przemysłowy, centrum handlowo-usługowe dla okolicy.

Położenie[edytuj]

Strzelno położone jest na pograniczu Kujaw i Wielkopolski. Miasto leży na Pojezierzu Gnieźnieńskim. Rzeźba terenu jest lekko pofałdowana. Miasto sąsiaduje z dużymi kompleksami leśnymi. Gleby w tym rejonie to żyzne czarnoziemy. Strzelno jest ważnym, drogowym węzłem komunikacyjnym o znaczeniu krajowym. W pobliżu znajduje się Jezioro Pakoskie.

Historia[edytuj]

Rotunda Świętego Prokopa w 1939 roku

Powstanie miasta związane jest z osobą Piotra Włostowica, wojewody Bolesława Krzywoustego. Uważany jest on za fundatora kościoła św. Krzyża. W latach 80. XII wieku w ówczesnej wsi Strzelno założony został klasztor sióstr norbertanek. Kościół klasztorny nosił początkowo nazwę kościoła św. Trójcy, w latach późniejszych wezwanie zostało rozszerzone na św. Trójcy i NMP. Prawa miejskie Strzelno uzyskało w 1231 r.

Podczas rozbiorów miasto znajdowało się pod panowaniem pruskim. Do 1874 istniało pod nazwą „Strzelno”, po czym zniemczone na niem. „Strelno” (1875-1920). Wyzwolone zostało podczas powstania wielkopolskiego 2 stycznia 1919.

W 1901 roku wybudowano w Strzelnie gazownię, działającą do lat 60. XX wieku.

Podczas II wojny światowej dochodziło do masowych aresztowań w Strzelnie. Niemcy likwidowali miejscową inteligencję.

W czasach II Rzeczypospolitej Strzelno było miastem powiatowym. Z tego okresu pochodzi również działający do dziś Szpital Rejonowy. Z początku XX wieku pochodzi większość kamienic w centrum.

Zabytki[edytuj]

Edukacja[edytuj]

Przedszkola

  • Przedszkole miejskie nr 1 w Strzelnie
  • Przedszkole miejskie nr 2 w Strzelnie

Szkoły podstawowe

  • Szkoła Podstawowa w Strzelnie

Gimnazja

  • Gimnazjum w Strzelnie
  • Gimnazjum w Jeziorach Wielkich z siedzibą w Strzelnie

Szkoły ponadgimnazjalne

  • Zespół Szkół Licealnych im. 1 Armii Wojska Polskiego (Liceum)
  • Zespół Szkół Zawodowych (Technikum: Handlowe, Mechaniczne, Ekonomiczne; Zasadnicza Szkoła Zawodowa)
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa im. J. Cieślewicza

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Strzelna w 2014 roku [2].


Piramida wieku Strzelno.png

Zieleń miejska[edytuj]

W mieście znajduje się kilka parków. Największym jest ten przy klasztorze. Poza nim są inne tereny zielone. W granicach Strzelna położone są dwa cmentarze. Oba są nadal używane. Na terenie całego miasta są zieleńce i alejki.

Architektura i urbanizacja[edytuj]

Stare miasto składa się w większości z kamienic wybudowanych na początku XX wieku, ale także z romańskich zabytków. Są tu też osiedla domków jednorodzinnych i blokowisko. W południowo-zachodniej części miasta są tereny przemysłowe. Ogólnie cała zabudowa miasta jest zwarta.

Architektura
Rotunda św. Prokopa - ołtarz
Rotunda św. Prokopa - widok na emporę i fragment sklepienia
Półkoliste absydy
Wyjątkowe zdobienia na jednej z kolumn w kościele pw. Świętej Trójcy
Barokowe konfesjonały
Zabytkowe malowidła naścienne

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Strzelno ma jedną parafię i jest stolicą dekanatu strzelińskiego. Leży w archidiecezji gnieźnieńskiej.

Sport[edytuj]

Strzelno, pomnik św. Wojciecha

W mieście jest hala widowiskowo-sportowa i stadion. Jest tu boisko „Orlik 2012” i obiekty sportowe na użytek mieszkańców. Działają następujące kluby sportowe:

  • Kujawianka Strzelno – piłka nożna
  • Alfa Strzelno – piłka ręczna

Gospodarka[edytuj]

Najważniejszą częścią strzeleńskiej gospodarki są handel i usługi. Jest tu salon maszyn rolniczych i wyspecjalizowane sklepy. Znajdują się też tutaj markety wielkopowierzchniowe. Duże znaczenie ma też tradycyjny handel. Sklepiki zlokalizowane są w zabytkowych kamieniczkach, targowiskach i przeznaczonych do tego celu pawilonach. Nie oznacza to jednak, że nie ma tu przemysłu. Zakłady pracy zlokalizowane są pod miastem i na jego obrzeżach. Do największych można zaliczyć fabrykę firmy Sanplast, która produkuje m.in. wanny i kabiny prysznicowe. Duże znaczenie w rozwoju miasta ma bliskość dróg o znaczeniu krajowym, które krzyżują się w Strzelnie.

Komunikacja[edytuj]

Przez miasto przebiegają drogi krajowe i wojewódzkie:

Co ciekawe, tyle samo dróg krajowych przechodzi np. przez Poznań, co świadczy o ważności Strzelna jako węzła komunikacyjnego.

 Osobny artykuł: Strzelno (stacja kolejowa).

Przez Strzelno przebiega nieczynna linia kolejowa łącząca Inowrocław i Mogilno.

Do Strzelna można dojechać autobusem. Linie autobusowe obsługuje kilku przewoźników z całego kraju. Bezpośrednie połączenie m.in. z Wrocławiem, Bydgoszczą, Toruniem, Włocławkiem.

Znane osoby związane ze Strzelnem[edytuj]

Turystyka i kultura[edytuj]

Miasto jest bardzo atrakcyjne turystycznie ze względu na romańskie zabytki, ale także budynki z innych okresów. Jest tu dobrze rozwinięta baza noclegowa i gastronomiczna. Potrzebne dane można zdobyć w Informacji Turystycznej. Dużo terenów do spacerowania sprawia, poprzez bliskość ważnych dróg podróżni mogą się tu zatrzymać i odpocząć. Dojazd do najważniejszych obiektów jest oznakowany. Są tu dom kultury i kluby sportowe. Kino i inne rozrywki organizowane mieszkańcom przez dom kultury i miasto sprawiają, że można znaleźć dużo wrażeń.

Bezpieczeństwo[edytuj]

O bezpieczeństwo w Strzelnie dbają następujące instytucje zlokalizowane na terenie miasta:

Rodzaj Służby Służba Jednostki Adres
Ratownicza Ochotnicza Straż Pożarna Jednostka Operacyjno-Techniczna (KSRG) Strzelno ul. Sportowa
Ratownicza Pogotowie Ratunkowe Stacja Pogotowia Ratunkowego ul. Powstania Wielkopolskiego
Ratownicza Szpital Szpital Rejonowy w Strzelnie ul. Powstania Wielkopolskiego
Porządkowa Policja Komisariat Policji ul. Cieślewicza
Porządkowa Straż Miejska Straż Miejska w Strzelnie ul. Cieślewicza

Przynależność administracyjna[edytuj]

Historyczna przynależność polityczno-administracyjna Strzelna
Okres Państwo Zwierzchność Jednostka administracyjna
1887-1919 Królestwo Prus Królestwo Prus Prowincja poznańska, powiat strzelneński
1919-1932 Polska Rzeczpospolita Polska województwo poznańskie, powiat strzelneński
1932-1939 Polska Rzeczpospolita Polska województwo poznańskie, powiat mogileński
1939-1945 III Rzesza okupacja niemiecka/III Rzesza Kraj Warty, Rejencja mogileńska
1939-1945 Flaga PPP.svg Polskie Państwo Podziemne Okręg Poznań AK, Samodzielny Obwód Mogilno AK
1945-1950 Polska Rzeczpospolita Polska województwo poznańskie, powiat mogileński
1950-1952 województwo bydgoskie, powiat mogileński
1950-1975 Polska Rzeczpospolita Ludowa województwo bydgoskie, powiat mogileński
1975-1989 województwo bydgoskie, rejon inowrocławski
1989-1998 Rzeczpospolita Polska
od 1999 województwo kujawsko-pomorskie, powiat mogileński, gmina Strzelno


Przypisy

  1. a b c d Strzelno w liczbach. polskawliczbach.pl. [dostęp 2016-04-08].
  2. http://www.polskawliczbach.pl/Strzelno, w oparciu o dane GUS.
  3. Dane według wyszukiwarki zborów na oficjalnej stronie Świadków Jehowy (www.jw.org), dostęp z 5 czerwca 2014.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]