Sołacz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy dzielnicy Poznania. Zobacz też: osada Sołacz w woj. zachodniopomorskim.
Herb Poznania Sołacz
jednostka pomocnicza Poznania
Ilustracja
Zabudowa Alei Wielkopolskiej na Sołaczu
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Miasto Poznań
SIMC 0969698
Powierzchnia 5,54 km²
Wysokość 63 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności

5390
Nr kierunkowy (+48) 61
Tablice rejestracyjne PO
Położenie na mapie Poznania
Położenie na mapie
52°25′25,55″N 16°54′07,49″E/52,423764 16,902081
Portal Portal Polska
Kościół św. Jana Vianney
Park Sołacki

Sołacz – część miasta Poznania i osiedle administracyjne, w północno-zachodnim obszarze miasta.

Leży w dolinie Bogdanki. Obecnie jest to dzielnica willowa, w której przeważa niska zabudowa domów jednorodzinnych. Zespół urbanistyczno-architektoniczny Sołacza od 19 stycznia 1983 roku figuruje w rejestrze zabytków pod numerem A-244[1].

Historia[edytuj]

Pierwsze ślady ludzkiej bytności na terenie Sołacza pochodzą z okresu kultury pucharów lejkowatych. Nazwa „Sołacz” pojawiła się w źródłach pisanych pod koniec XIV wieku i dotyczyła młyńskiej osady nad rzeką Bogdanką. Słowo „Sołacz” wywodzi się od staropolskiego wyrazu „sol”, „sołek”, oznaczającego spichlerz, spiżarnię lub od imienia Sołak[2]. Zapisy nazwy przedstawiały się następująco: Solacz (1389), Szolacz (1390), Zolacz (1434), Solacz (1442), Scholacz (1454), Sołacz (1580)[2].

Wieś szlachecka położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego[3].

Sołacz jako podmiejska dzielnica willowa wyłonił się w końcu XIX wieku. 1 kwietnia 1908 roku Sołacz został włączony w granice Poznania.

25 marca 1945 rozegrano tutaj pierwszą masową imprezę biegową po II wojnie światowejbieg przełajowy na 2200 metrów (Aleja WielkopolskaMałopolska – Śląska – Nad Wierzbakiem – Aleja Wielkopolska). Startowało 80 zawodników w wieku od 16 do 45 lat. Zwycięzcą był Henryk Baranowski z Junikowa (czas 7.41,5)[4].

Na Sołaczu znajduje się też Uniwersytet Przyrodniczy, zbudowany na obszarze dawnej siedziby rodziny Kapelów, a także osiedle „Nad Potokiem” wybudowane pod koniec lat 60. XX w.

Sołacz w latach 1954–1990 należał do dzielnicy Jeżyce.

W 1996 r. utworzono jednostkę pomocniczą miasta Osiedle Sołacz[5]. W 1998 r. zmieniono granice osiedla[6].

Kolonia willowa[edytuj]

Kolonia willowa była rozwijana pod okiem architekta Josepha Stübbena. Większa część obecnego Sołacza stała się na przełomie XIX i XX wieku własnością bankiera z Berlina – Barucha Eliasa. W 1896 podjął on decyzję o parcelacji swojego majątku, celem rozsprzedaży gruntów. W 1906 parcelacji dokonał Stübben, ale ostatnie działki sprzedano dopiero w 1913. Architekt zaprojektował osiedle luksusowych willi, wpisując je w ukształtowanie terenu, przede wszystkim w malowniczą dolinę Bogdanki. Całość miała powierzchnię 90 ha, z czego około 44 ha przeznaczono na zabudowę. Wille zbudowano w stylach historycznych. Były to obiekty pojedyncze i bliźniacze. Z centrum miasta Sołacz zyskał połączenie długą aleją kasztanowców – obecną aleją Wielkopolską.

Przyroda[edytuj]

Cenną osobliwością przyrody jest aleja kasztanowców wzdłuż Alei Wielkopolskiej. Cenne i często rzadkie okazy flory i fauny znaleźć można w dolinie Bogdanki, Parku Sołackim, Parku Wodziczki, czy Stawach Sołackich. Ważnym ogniwem ochrony przyrody jest Ogród Dendrologiczny Uniwersytetu Przyrodniczego oraz Ogród farmakognostyczny.

W połowie lat 60. XX wieku oznaczono na terenie Sołacza m.in. grzybieńczyka wodnego (w Stawach), lepnicę smukłą (przy ul. Małopolskiej), pieprzycę gęstokwiatową (przy domach, na zaniedbanych parcelach), czy sit żabi (na wilgotnych łąkach)[7].

Wydarzenia kulturalne[edytuj]

Feliks Nowowiejski[edytuj]

Na Sołaczu mieszkał m.in. Feliks Nowowiejski, polski kompozytor, twórca m.in. Roty i Oratorium Quo vadis. W domu przy alei Wielkopolskiej 11 (w którym kompozytor mieszkał i tworzył) działa od 7 lutego 2008 roku Salon Muzyczny – Muzeum Feliksa Nowowiejskiego.

Koncerty Sołackie[edytuj]

W Parku Sołackim na tarasie Hotelu Restauracji Meridian w okresie letnim organizowane są Koncerty Sołackie[8].

Ważniejsze miejsca i obiekty[edytuj]

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie. 31 marca 2017; 7 miesięcy temu. [dostęp 2010-09-20]. s. 155.
  2. a b Bogdan Walczak, Co mówią nazwy?, w: Kronika Miasta Poznania, nr 3/2013, s.67, ISSN 0137-3552
  3. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 43.
  4. Tadeusz Świtała, Poznań 1945. Kronika Wydarzeń, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1986, s.117, ​ISBN 83-210-0607-8
  5. Uchwała Nr XLVI/241/92 Rady Miejskiej Poznania z dnia 7 stycznia 1992 r. w sprawie powołania Osiedla Sołacz
  6. Uchwała Nr LXX/531/II/98 Rady Miasta Poznania z dnia 21 kwietnia 1998 r. w sprawie zmiany granic Osiedla Sołacz
  7. praca zbiorowa, Przegląd wielkopolskich zabytków przyrody, PiWRL, Poznań, 1966, s.301
  8. Koncerty sołackie 2014 - www.poznan.pl

Bibliografia[edytuj]

  1. Poznań – atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2008, ​ISBN 978-83-7445-018-8
  2. Włodzimierz Łęcki, Piotr Maluśkiewicz, Poznań od A do Z, wyd. KAW, Poznań, 1986, s.131, ​ISBN 83-03-01260-6
  3. Praca zbiorowa, Atlas architektury Poznania, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2008, s.270, ​ISBN 978-83-7503-058-7
  4. Praca zbiorowa, Poznań – spis zabytków architektury, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2004, ​ISBN 83-89525-07-0
  5. Marcin Libicki, Poznań – przewodnik, Wydawnictwo Gazeta Handlowa, Poznań, 1997, ss.242-243, ​ISBN 83-902028-4-0
  6. Bożena Łukasik, Agnieszka Targońska, Sołacz – ulubione miejsce wypoczynku dawnych i współczesnych Poznaniaków, w: Nauka Przyroda Technologie – dział Ogrodnictwo, Tom 3 , zeszyt 1, 2009, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, ISSN 1897-7820

Linki zewnętrzne[edytuj]