Bristol Beaufort

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bristol Beaufort
Bristol Beaufort
Dane podstawowe
Państwo  Wielka Brytania
Producent Bristol Aeroplane Company
Typ samolot bombowo-torpedowy
Konstrukcja średniopłat o konstrukcji metalowej, podwozie klasyczne – wciągane w locie
Załoga 4
Historia
Data oblotu 15 października 1938
Lata produkcji 1938–1943
Wycofanie ze służby 1946
Dane techniczne
Napęd 2 × Bristol Taurus VI
2 × Pratt & Whitney R-1830
Moc 1130 KM KM (831 kW)
1200 KM
Wymiary
Rozpiętość 17,65 m
Długość 13,62 m
Wysokość 3,15 m
Powierzchnia nośna 46 m²
Masa
Własna 5940 kg
Startowa 3360 kg
Osiągi
Prędkość maks. 425 km/h
Prędkość minimalna 115 km/h
Pułap 5030 m
Zasięg 1660 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
karabin maszynowy Browning kal. 7,7 mm
900 kg bomb, lub
torpeda
Użytkownicy
Wielka Brytania, Australia, Kanada, Nowa Zelandia, Turcja, Związek Południowej Afryki
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Bristol Typ 152 Beaufortbrytyjski samolot bombowo-torpedowy średniego zasięgu z okresu II wojny światowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kolorowe zdjęcie dwóch Beaufortów należących RAF-u w locie w 1940/41 r.

Samolot został zaprojektowany dla lotnictwa obrony wybrzeża (Coastal Command) w 1936 roku. Podczas prac nad konstrukcją korzystano w dużej części z doświadczeń zdobytych przy opracowywaniu samolotu Bristol Blenheim. Prototyp oblatano w 1938. Do produkcji seryjnej wszedł w dwóch wersjach: Beaufort Mk I (955 egzemplarzy) i Beaufort Mk II (450 egzemplarzy, z których 250 stanowiła wersja szkolno-treningowa oznaczona T Mk II). Wersje Mk III oraz Mk IV (prototypy ze zmienionymi silnikami) nie weszły do produkcji.

Ponieważ samolot był przeznaczony do działań nadmorskich, w dolnej części kadłuba umieszczono komorę powietrzną, przedłużającą pływalność na wypadek przymusowego wodowania. Samolot był dodatkowo wyposażony w niezbędny sprzęt ratowniczy, m.in. łódkę ratunkową. Po rozpoczęciu wojny samolot zaopatrzono także w radar ASV, który zwiększał efektywność samolotu w tropieniu okrętów podwodnych.

Produkcję w Wielkiej Brytanii zakończono w 1943. Licencyjną produkcję Beauforta podjęto natomiast od 1940 roku w Australii pod oznaczeniem DAP Beaufort. Wprowadzono przy tym zmiany do pierwotnej konstrukcji. Polegały one głównie na zamianie oryginalnych silników Bristol Taurus na mocniejsze amerykańskie silniki Pratt & Whitney Twin Wasp. Kolejne modyfikacje samolotu, wprowadzone w Australii nosiły oznaczenia Mk V – Mk IX. Ostatnia wersja była nieuzbrojonym samolotem transportowym.

Ogółem wyprodukowano ponad 1900 samolotów. Do dziś zachowały się najprawdopodobniej tylko dwa egzemplarze, przechowywane w muzeach lotniczych na terenie Wielkiej Brytanii.

Służba[edytuj | edytuj kod]

Bristol Beaufort należący RAAF-u w locie w 1941 r.

Beaufort, którego prędkość maksymalna wynosiła 430 km/h, nie należał do szybkich samolotów, tym bardziej, że prędkość samolotu, wyposażonego w torpedę, spadała jeszcze bardziej, do zaledwie 360 km/h. Mimo to sprawdził się jako samolot torpedowy w kilku akcjach, takich jak np. uszkodzenie pancerników „Scharnhorst” i „Gneisenau” w porcie w Breście.

Samoloty Bristol Beaufort weszły na wyposażenie 6 dywizjonów obrony wybrzeża, a także 4 dywizjonów stacjonujących na Środkowym Wschodzie. Prowadziły operacje minowania wód nieprzyjaciela, patrolowały szlaki żeglugowe na Atlantyku, Morzu Północnym i kanale La Manche. Prowadziły operacje bojowe nad Morzem Śródziemnym i na Pustyni Zachodniej. Z powodzeniem atakowały okręty Kriegsmarine i włoskiej marynarki wojennej.

Samoloty używane w Australii stanowiły w latach 1941-1944 podstawowy sprzęt lotnictwa australijskiego. Używano ich jako samolotów patrolowych, bombowych, mysliwsko-bombowych itp., przy czym szczególnie skutecznie okazały się być w tropieniu japońskich okrętów podwodnych podczas walk na obszarze Wysp Salomona i na Nowej Gwinei. W służbie Royal Australian Air Force Beauforty pozostawały do końca wojny na Pacyfiku.

W lotnictwie australijskim jako samoloty treningowe Beauforty pozostawały do 1946 r. Później sporadycznie wykorzystywano je w lotnictwie cywilnym, m.in. do oprysków czy walki z szarańczą.

Dwanaście egzemplarzy wariantu T Mk II dostarczono tureckim siłom zbrojnym pod koniec wojny.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Cztery australijskie Beauforty ze 100 Dywizjonu RAAF w locie nie daleko Wewak, 20 stycznia 1945 r.

Całkowicie metalowy, wolnonośny średniopłat z klasycznym, chowanym podwoziem z kółkiem ogonowym. Kadłub półskorupowy. Płat dźwigarowy trójdzielny o obrysie trapezowym. Napęd (Beaufort Mk. I) – dwa silniki gwiazdowe Bristol Taurus VI o mocy 1130 KM (831 kW) napędzające śmigła metalowe trójłopatowe, przestawialne, dwuzakresowe. Uzbrojenie obronne obejmowało 4 karabiny maszynowe kal. 7,7 mm w wieżyczkach przedniej i grzbietowej, oraz dodatkowo, w niektórych egzemplarzach, 2 stałe karabiny strzelające do przodu i jeden ruchomy w gondoli pod nosem kadłuba. Samolot przenosił do 900 kg bomb lub torpedę lotniczą o masie 728 kg.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • David Mondey The Hamlyn Concise Guide to British Aircraft of World War II, London 2006, ISBN 978-0-7537-1462-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]