Cena strachu (film 1953)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cena strachu
Le Salaire de la peur
Gatunek dramat, thriller
Data premiery Francja 22 kwietnia 1953
Kraj produkcji  Francja  Włochy
Język francuski
Czas trwania 131 min.
Reżyseria Henri-Georges Clouzot
Scenariusz Henri-Georges Clouzot, Jérôme Géronimi
Główne role Yves Montand, Charles Vanel, Peter van Eyck, Folco Lulli
Muzyka Georges Auric
Zdjęcia Armand Thirard
Scenografia René Renoux
Montaż Madeleine Gug, Etiennette Muse, Henri Rust
Produkcja Francja CICC
Francja Filmsonor
Francja Vera Films
Włochy Fono Roma
Nagrody 1953 Cannes – Grand Prix za najlepszy film i Nagroda Specjalna za kreację aktorską dla Charlesa Vanela
Berlinale – Złoty Niedźwiedź za najlepszy film (nagroda publiczności)
1955 BAFTA – nagroda za najlepszy film
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy filmu z 1953 roku. Zobacz też: Cena strachu – film z 1977 roku.

Cena strachu – (franc. Le Salaire de la peur) francusko-włoski film fabularny z 1953 roku w reżyserii Henriego-Georges'a Clouzota, na podstawie powieści Georges'a Arnauda pod tym samym tytułem. Uważany jest za największe osiągnięcie filmu czarno-białego kina francuskiego, "koncertowo zbudowany thriller awanturniczy, łączący w sobie podtekst egzystencjonalny z akcentami społecznymi"[1].

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

W Las Piedras w Urugwaju wegetuje grupka europejskich rozbitków życiowych. Jedyną możliwością dla nich wyrwania się z tego kraju beznadziei jest zdobycie pieniędzy na bilet lotniczy. Nieoczekiwanie stwarza ją pożar rafinerii amerykańskiego koncernu naftowego. Do jego ugaszenia niezbędny jest materiał wybuchowy. Na propozycję szefów koncernu dowiezienia ładunku o wysokiej wrażliwości na wstrząsy - nitrogliceryny do położonego na górskim odludziu, oddalonego o kilkaset kilometrów pola naftowego zgłasza się czterech straceńców. Na dwóch ciężarówkach zgadzają się dostarczyć ładunek w zamian za bajońską sumę 2000 $ dla każdego, która da możliwość wyrwania się z kraju i rozpoczęcia nowego życia. Są to Kalabryjczyk Luigi i tajemniczy Nordyk Bimba (pierwsza ciężarówka) oraz para Francuzów – słaby i wystraszony oszust Jo i bezwzględny cwaniak z Korsyki Mario (druga ciężarówka). Desperaci mogą w każdej chwili wylecieć w powietrze. Z każdym jednak kilometrem przyzwyczajają się do sytuacji. Pokonują kręte i wąskie drogi, wysadzają w powietrze zagradzający przejazd głaz. Pod koniec trasy eksploduje pierwsza ciężarówka (Bimba i Luigi). Wybuch tworzy lej wypełniony ropą wyciekającą z uszkodzonego eksplozją podziemnego rurociągu. Jo wysłany przodem dla zbadania przeprawy, brodząc w ropie, grzęźnie pomiędzy niewidocznymi korzeniami. Jadący za nim Mario, nie zwracając na to uwagi (wie, że jeśli się zatrzyma, to ciężarówka już nie ruszy) przejeżdża po nodze partnera. Ten umiera w dalszej drodze na skutek szybko postępującego zakażenia tuż przed bramą płonącej rafinerii. Do celu dociera tylko Mario. Inkasuje podwójną zapłatę za siebie i za dowiezionego, martwego Jo. Upojony sukcesem, podczas drogi powrotnej, słuchając w radio swojej ciężarówki walca Straussa, zaczyna "tańczyć" samochodem na drodze wykonując slalom. W pewnym momencie traci panowanie nad wozem i spada w przepaść.

Dzieło Clouzota jak na film z roku 1953 nie zestarzało się ani trochę pod względem formalnym. Do dziś też trzyma w niesamowitym, pieczołowicie budowanym napięciu[2].

Główne role[edytuj | edytuj kod]

  • Yves Montand – Mario
  • Charles Vanel – Jo
  • Peter van Eyck – Bimba
  • Folco Lulli – Luigi
  • Antonio Centa – szef obozu
  • Darling Légitimus – Miss Legitimus
  • Luis De Lima – Bernardo
  • Jo Dest – Smerloff
  • Darío Moreno – Hernandez
  • William Tubbs – Bill O'Brien
  • Véra Clouzot – Linda

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Obraz był pierwszym filmem w historii, który otrzymał zarówno Złotą Palmę w Cannes jak i Złotego Niedźwiedzia w Berlinie[2].

Obraz jest klasycznym filmem akcji, wyprodukowanym na długo zanim gatunek ten zaczął święcić triumfy w l. 80. XX w.

Najsłynniejszą sceną w filmie, która weszła do klasyki kina światowego jest slalom ciężarówką po górskiej drodze w wykonaniu młodego Yves’a Montanda w takt popularnego walca Straussa Nad pięknym modrym Dunajem. Reminiscencje do niej pojawiały się kilkakrotnie później w różnych filmach, m. in. w Wykidajło z 1989 roku.

Film miał dwa remaki w latach następnych. Obydwa powstały w Stanach Zjednoczonych: pierwszy w 1958 wyreżyserował Howard W. Koch (Violent Road), a kolejny w 1977 William Friedkin (Sorcerer).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Garbicz, Klinowski... s. 128.
  2. 2,0 2,1 Rafał Donica: Remake. The Wages of Fear vs. Sorcerer (pol.). W: Klub Miłośników Filmu [on-line]. 11 lutego 2007. [dostęp 2010-03-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Garbicz, Jacek Klinowski: Kino, wehikuł magiczny. Przewodnik osiągnięć filmu fabularnego. Podróż druga. 1950-1959. Wyd. I. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987. ISBN 83-08-01377-5. (pol.)
  • Marian B. Michalik: Kronika filmu. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Kronika, 1995. ISBN 83-86079-03-7.