Cena strachu (film 1953)
| Cena strachu Le Salaire de la peur |
|
| Gatunek | dramat, thriller |
| Data premiery |  22 kwietnia 1953 |
| Kraj produkcji | Francja  Włochy |
| Język | francuski |
| Czas trwania | 131 min. |
| Reżyseria | Henri-Georges Clouzot |
| Scenariusz | Henri-Georges Clouzot, Jérôme Géronimi |
| Główne role | Yves Montand, Charles Vanel, Peter van Eyck, Folco Lulli |
| Muzyka | Georges Auric |
| Zdjęcia | Armand Thirard |
| Scenografia | René Renoux |
| Montaż | Madeleine Gug, Etiennette Muse, Henri Rust |
| Produkcja | CICC Filmsonor Vera Films Fono Roma |
| Nagrody | 1953 Cannes – Grand Prix za najlepszy film i Nagroda Specjalna za kreację aktorską dla Charlesa Vanela Berlinale – Złoty Niedźwiedź za najlepszy film (nagroda publiczności) 1955 BAFTA – nagroda za najlepszy film |
Cena strachu – (franc. Le Salaire de la peur) francusko-włoski film fabularny z 1953 roku w reżyserii Henriego-Georges'a Clouzota, na podstawie powieści Georges'a Arnauda pod tym samym tytułem. Uważany jest za największe osiągnięcie filmu czarno-białego kina francuskiego, "koncertowo zbudowany thriller awanturniczy, łączący w sobie podtekst egzystencjonalny z akcentami społecznymi"[1].
Spis treści |
Opis fabuły [edytuj]
W Las Piedras w Urugwaju wegetuje grupka europejskich rozbitków życiowych. Jedyną możliwością dla nich wyrwania się z tego kraju beznadziei jest zdobycie pieniędzy na bilet lotniczy. Nieoczekiwanie stwarza ją pożar rafinerii amerykańskiego koncernu naftowego. Do jego ugaszenia niezbędny jest materiał wybuchowy. Na propozycję szefów koncernu dowiezienia ładunku o wysokiej wrażliwości na wstrząsy - nitrogliceryny do położonego na górskim odludziu, oddalonego o kilkaset kilometrów pola naftowego zgłasza się czterech straceńców. Na dwóch ciężarówkach zgadzają się dostarczyć ładunek w zamian za bajońską sumę 2000 $ dla każdego, która da możliwość wyrwania się z kraju i rozpoczęcia nowego życia. Są to Kalabryjczyk Luigi i tajemniczy Nordyk Bimba (pierwsza ciężarówka) oraz para Francuzów – słaby i wystraszony oszust Jo i bezwzględny cwaniak z Korsyki Mario (druga ciężarówka). Desperaci mogą w każdej chwili wylecieć w powietrze. Z każdym jednak kilometrem przyzwyczajają się do sytuacji. Pokonują kręte i wąskie drogi, wysadzają w powietrze zagradzający przejazd głaz. Pod koniec trasy, eksploduje pierwsza ciężarówka (Bimba i Luigi). Wybuch tworzy lej wypełniony ropą wyciekająca z uszkodzonego eksplozją podziemnego rurociągu. Jo wysłany przodem dla zbadania przeprawy, brodząc w ropie, grzęźnie pomiędzy niewidocznymi korzeniami. Jadący za nim Mario, nie zwracając na to uwagi (wie, że jeśli się zatrzyma, to ciężarówka już nie ruszy) przejeżdża po nodze partnera. Ten umiera w dalszej drodze na skutek szybko postępującego zakażenia tuż przed bramą płonącej rafinerii. Do celu dociera tylko Mario. Inkasuje podwójną zapłatę za siebie i za dowiezionego, martwego Jo. Upojony sukcesem, podczas drogi powrotnej, słuchając w radio swojej ciężarówki walca Straussa, zaczyna "tańczyć" samochodem na drodze wykonując slalom. W pewnym momencie traci panowanie nad wozem i spada w przepaść.
Dzieło Clouzota jak na film z roku 1953 nie zestarzało się ani trochę pod względem formalnym. Do dziś też trzyma w niesamowitym, pieczołowicie budowanym napięciu[2].
Główne role [edytuj]
- Yves Montand – Mario
- Charles Vanel – Jo
- Peter van Eyck – Bimba
- Folco Lulli – Luigi
- Antonio Centa – szef obozu
- Darling Légitimus – Miss Legitimus
- Luis De Lima – Bernardo
- Jo Dest – Smerloff
- Darío Moreno – Hernandez
- William Tubbs – Bill O'Brien
- Véra Clouzot – Linda
Ciekawostki [edytuj]
Obraz był pierwszym filmem w historii, który otrzymał zarówno Złotą Palmę w Cannes jak i Złotego Niedźwiedzia w Berlinie[2].
Obraz jest klasycznym filmem akcji, wyprodukowanym na długo zanim gatunek ten zaczął święcić triumfy w l. 80. XX w.
Najsłynniejszą sceną w filmie, która weszła do klasyki kina światowego jest slalom ciężarówką po górskiej drodze w wykonaniu młodego Yves’a Montanda w takt popularnego walca Straussa Nad pięknym modrym Dunajem. Reminiscencje do niej pojawiały się kilkakrotnie później w różnych filmach, m. in. w Wykidajło z 1989 roku.
Film miał dwa remaki w latach następnych. Obydwa powstały w Stanach Zjednoczonych: pierwszy w 1958 wyreżyserował Howard W. Koch (Violent Road), a kolejny w 1977 William Friedkin (Sorcerer).
Zobacz też [edytuj]
- Baza ludzi umarłych (1959)
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Plakat do filmu
- Cena strachu w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- Cena strachu w bazie filmweb.pl
- Cena strachu w bazie stopklatka.pl
- Cena strachu z 1953 i jej remake z 1977 na stronie Klubu Miłośników Filmu
Przypisy
- ↑ Garbicz, Klinowski... s. 128.
- ↑ 2,0 2,1 Rafał Donica: Remake. The Wages of Fear vs. Sorcerer (pol.). W: Klub Miłosników Filmu [on-line]. 11 lutego 2007. [dostęp 2010-03-18].
Bibliografia [edytuj]
- Adam Garbicz, Jacek Klinowski: Kino, wehikuł magiczny. Przewodnik osiągnięć filmu fabularnego. Podróż druga. 1950-1959. Wyd. I. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987. ISBN 83-08-01377-5. (pol.)
- Marian B. Michalik: Kronika filmu. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Kronika, 1995. ISBN 83-86079-03-7.
.jpg){kind=link}