James Outram Anderson

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Anderson podczas Pucharu Davisa w 1922

James Outram Anderson (ur. 17 września 1894 w Enfield, Nowa Południowa Walia; zm. 23 grudnia 1973 w Gosford, Nowa Południowa Walia) – australijski tenisista, zwycięzca mistrzostw Australii w grze pojedynczej i podwójnej, deblowy mistrz Wimbledonu, reprezentant Australii (wcześniej wspólnej ekipy australijsko-nowozelandzkiej) w Pucharze Davisa i zdobywca tego trofeum.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z wielodzietnej rodziny (był ósmym dzieckiem) urzędnika Jamesa Outrama Andersona i Patience z domu Laycock. Kształcił się w Camden Grammar School, już w czasie szkolnej edukacji zaliczając się do czołowych tenisistów, co potwierdził mistrzostwem szkół średnich stanu Victoria w 1912 (był pierwszym zwycięzcą tych zawodów spoza stanu Victoria). W 1914 triumfował w mistrzostwach Nowej Południowej Walii. Lata I wojny światowej spędził w kraju, pracując na farmie w Forbes.

Na pierwsze lata powojenne przypadają największe sukcesy tenisowe Andersona. W 1919 ponownie zdobył mistrzostwo Nowej Południowej Walii. W tym samym sezonie znalazł się w składzie reprezentacji Australazji (Australii i Nowej Zelandii) w Pucharze Davisa, obok Geralda Pattersona i Normana Brookesa; reprezentacja ta broniła pucharu, zdobytego jeszcze w 1914 (w kolejnych latach nie prowadzono rywalizacji wobec trwającej wojny światowej, na której poległ m.in. jeden z triumfatorów, Nowozelandczyk Anthony Wilding), i z tego względu występowała od razu w meczu bezpośrednio o trofeum, z zespołem wyłonionym z grona pretendentów. Finał miał miejsce już w kolejnym roku (16–21 stycznia 1920), na korcie trawiastym w Sydney, a przeciwnikami gospodarzy byli Brytyjczycy. Anderson przegrał z Algernonem Kingscote, ale pokonał po zaciętym pięciosetowym pojedynku Arthura Lowe, a wobec zwycięstw w grze pojedynczej Pattersona oraz wygranej pary deblowej Patterson i Brookes, obrona Pucharu Davisa przez zespół Australazji powiodła się. Mimo to rok później Andersona zabrakło w zespole (drugim singlistą został Brookes); Puchar Davisa trafił w ręce Amerykanów, z czołową postacią dekady w tenisie Williamem Tildenem w składzie. Po tej porażce zespół Australazji musiał uczestniczyć w rywalizacji pretendentów. Anderson powrócił do składu w 1921, ale nie było mu już dane zdobyć Pucharu Davisa, zdominowanego w tym czasie przez ekipę amerykańską. W 1922 i 1923 wystąpił w spotkaniach finałowych, w obu meczach przegrywając z Tildenem; w 1922 przegrał również z Williamem Johnstonem, wyjątkowo skutecznym reprezentantem pucharowym, ale rok później zrewanżował mu się, doprowadzając do pierwszej porażki w historii występów Johnstona w Pucharze Davisa (nie wystarczyło to jednak do pokonania całej reprezentacji). Z cenniejszych zwycięstw Andersona, odniesionych w ramach Pucharu Davisa, wymienić można także pokonanie Maxa Woosnama (1921), Zenzo Shimizu i Masanosuke Fukudy (1923), Rene Lacoste'a (1923), Takeichi Harady (1925). W 1921 w finale strefy amerykańskiej (!) Anderson musiał uznać wyższość Japończyków Zenzo Shimizu i Ichiya Kumagae, a cztery lata później w finale międzystrefowym uległ Jeanowi Borotrze. Łącznie Anderson zagrał w Pucharze Davisa 36 spotkań, z czego 28 wygrał; w grze pojedynczej jego bilans to 20 wygranych i 7 porażek. Australazję reprezentował do 1922, od 1923 w rywalizacji uczestniczyła już samodzielna drużyna Australii. W 1924 Anderson odmówił występów w zespole narodowym, po otrzymaniu negatywnej odpowiedzi na prośbę do związku o zwrot poniesionych strat finansowych, związanych z podróżami po świecie i nieobecnością w domu. Powrócił jeszcze do reprezentacji w kolejnym sezonie, ale po porażce z Francją w finale międzystrefowym wycofał się.

Niezależnie od występów w Pucharze Davisa James Anderson odnosił znaczące sukcesy w turniejach. Był przede wszystkim trzykrotnym mistrzem Australii, wygrywając turniej – znany współcześnie jako Australian Open – w 1922, 1924 i 1925. W dwóch z tych finałów pokonał Geralda Pattersona, gracza słynącego ze swojego serwisu, chociaż nie zawsze potrafiącego właściwie ten atut wykorzystać: w finale w 1925 Patterson zaserwował 29 asów, ale dokładnie tyle samo punktów oddał rywalowi podwójnymi błędami serwisowymi. Z Pattersonem Anderson zmierzył się również w półfinale Wimbledonu w 1922, w pierwszej edycji tego turnieju bez przywilejów obrońcy tytułu do rozegrania jedynie spotkania o tytuł z pretendentem, i tym razem Patterson okazał się lepszy w stosunku 6:1, 3:6, 7:9, 6:1, 6:3 (wygrał potem także finał). Jeszcze raz Anderson osiągnął półfinał Wimbledonu w 1925, będąc w czołowej czwórce jedynym nie-Francuzem, obok Lacoste'a, Borotry i Cocheta; przegrał z Lacoste'em, który został ostatecznie mistrzem. Wyniki Andersona, osiągane czy to w rywalizacji pucharowej, czy w najważniejszych światowych turniejach, sprawiły, że w nieoficjalnych rankingach światowych, prowadzonych przez ekspertów londyńskiego "Daily Telegraph", figurował w latach 1921–1924 w czołowej dziesiątce; w 1921 uznany został za szóstego tenisistę świata, rok później za piątego, a w latach 1923–1924 był na trzecim miejscu, odpowiednio za Williamem Tildenem i Williamem Johnstonem (1923) oraz za Tildenem i Vinnie Richardsem (1924).

W deblu największym sukcesem Andersona było mistrzostwo Wimbledonu w 1922, odniesione w parze z Brytyjczykiem Randolphem Lycettem; pokonali wówczas w finale Geralda Pattersona i Patricka O'Harę Wooda 3:6, 7:9, 6:4, 6:3, 11:9. Ponadto Anderson triumfował w mistrzostwach Australii w 1924 (z Normanem Brookesem, w finale z Pattersonem i P. O'Harą Woodem 6:2, 6:4, 6:3), a przez kolejne dwa lata przegrywał w tym turnieju deblowe finały – w 1925 mając za partnera Freda Kalmsa (4:6, 6:8, 5:7 z O'Harą Woodem i Pattersonem), w 1926 w parze z Patrickiem O'Harą Woodem (1:6, 4:6, 2:6 z Pattersonem i Johnem Hawkesem). Był także przegranym finalistą w 1919, w pierwszej edycji po I wojnie światowej (w parze z Arthurem Lowe uległ 5:7, 1:6, 9:7, 6:3, 3:6 Patowi O'Harze Woodowi i Ronowi Thomasowi), oraz w 1922 (z Normanem Peachem, porażka 9:7, 0:6, 0:6, 5:7 z parą Hawkes, Patterson).

Już w 1924, kiedy popadł w konflikt z federacją australijską w związku z rekompensatą strat finansowych, zaczął koncentrować się na biznesie – założył sieć sklepów sportowych J.O. Anderson & Co.; przedsiębiorstwo nie osiągnęło jednak oczekiwanego sukcesu. W 1926 Anderson zdecydował się porzucić status amatorski i jako profesjonalista udzielał lekcji tenisa w Sydney; wiązało się to z rezygnacją z występów w Pucharze Davisa oraz w turniejach, przeznaczonych w tamtym okresie wyłącznie dla amatorów. W 1930 bez powodzenia starał się o przywrócenie statusu amatora. Później jego kontakty z działaczami tenisowymi poprawiły się na tyle, że po ciężkiej chorobie w latach 40. XX wieku uzyskał od związku tenisowego Nowej Południowej Walii wsparcie finansowe. Jako trener tenisa był aktywny do lat 60.

Był dwukrotnie żonaty; w 1917 poślubił Maud Irene Whitfield (zm. 1955), z którą miał syna i cztery córki. Po śmierci żony w 1957 zawarł związek małżeński z wdową Mabel Little, z domu Pearce. Zmarł 23 grudnia 1973 w Gosford.

Anderson był zawodnikiem praworęcznym, szczupłym i wysokim; jego imiona skracano zazwyczaj do formy "J.O.", otrzymał też przydomek "Greyhound" (pol. chart). Dysponował silnym, płaskim forhendem, bekhend grał regularnie, ale niemal wyłącznie defensywnie; operował też dobrze takimi uderzeniami technicznymi, jak wolej, półwolej czy dropszot. W opinii Williama Tildena był nieco tajemniczym graczem, z pozoru małomównym i ponurym, na korcie sprawiającym wrażenie niezgrabnego, realizującym konsekwentnie założony plan taktyczny; jednocześnie potrafił z serdecznym uśmiechem pogratulować przeciwnikowi udanego zagrania. Gianni Clerici w książce 500 Jahre Tennis uwzględnił nazwisko Andersona w subiektywnym zestawieniu najlepszych tenisistów w historii dyscypliny, rywalizujących w jednym turnieju mimo różnych epok. Do tego fikcyjnego turnieju wykorzystano prawdziwe rezultaty pojedynków, i Anderson znalazł się wśród przegranych w I rundzie: uwzględniono jego półfinałowy wimbledoński mecz z Geraldem Pattersonem z 1922. W 2013 nazwisko Andersona wpisano do Międzynarodowej Tenisowej Galerii Sławy.

Osiągnięcia w najważniejszych turniejach[edytuj | edytuj kod]

Finały gry pojedynczej w najważniejszych turniejach[edytuj | edytuj kod]

  • mistrzostwa Australii 1922 – 6:0, 3:6, 3:6, 6:3, 6:2 z Geraldem Pattersonem
  • mistrzostwa Australii 1924 – 6:3, 6:4, 3:6, 5:7, 6:3 z Bobem Schlesingerem
  • mistrzostwa Australii 1925 – 11:9, 2:6, 6:2, 6:3 z Geraldem Pattersonem

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]