Letalnica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Letalnica
Punkt konstrukcyjny K200
Planica2Letalnica20080314.JPG
Miejscowość Planica
Data otwarcia 1969
Rozmiar skoczni (HS) 225 m
Rekordzista Norwegia Bjørn Einar Romøren – 239 m
(20.03.2005)
Najdłuższy skok Finlandia Janne Ahonen – 240 m
(20.03.2005)
Kluby SD Planica
Igelit nie ma
Położenie na mapie Słowenii
Mapa lokalizacyjna Słowenii
Letalnica
Letalnica
Ziemia 46°28′35″N 13°43′16″E/46,476389 13,721111Na mapach: 46°28′35″N 13°43′16″E/46,476389 13,721111
Skocznia latem
Letalnica podczas finałowcyh zawodów PŚ w 2009 roku

Letalnica (dawniej Velikanka, słoweń. olbrzymka) – mamucia skocznia narciarska, położona w dolinie Planica w Alpach Julijskich w Słowenii. Druga co do wielkości na świecie po Vikersundbakken w Vikersund.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia skoczni w Planicy sięga lat trzydziestych XX wieku. Wtedy to słoweński inżynier Stanko Bloudek postanowił zbudować skocznię narciarską, na której można by skakać dużo ponad 80 metrów. Pierwszy punkt konstrukcyjny Velikanki był położony na 85. metrze. Bloudek do końca życia planował i projektował nowe koncepcje przebudowy skoczni. Po śmierci inżyniera za modernizację skoczni wzięli się bracia Lado i Janez Gorišek. Aby można było rozbudowywać obiekt, konieczne było przesunięcie skoczni w inne miejsce. Nową Velikankę braci Gorisków wzniesiono więc niedaleko, na innym stoku góry. Od tamtej pory istniały dwie Velikanki – większa Gorisków i mniejsza Bloudka. Do niedawna obie nazywały się podobnie (Velikanka oraz Bloudkova Velikanka), ale zmieniono nazwę mamuciej skoczni na Letalnica, co najprościej można przetłumaczyć na skocznia do lotów (skocznia mamucia). Bloudkova Velikanka po przebudowie w 2012 roku posiada obecnie punkt K na 125 metrze.

15 marca 1987 roku, podczas zawodów Pucharu Świata na Velikance, rekord świata w długości skoku (194 m), po raz pierwszy nieoficjalny, ustanowił Polak - Piotr Fijas. Rezultat ten nie został pobity przez następne siedem lat. Jest to zarazem do dziś najdłuższy skok w historii tej dyscypliny oddany w stylu klasycznym[1].

Do przebudowy skoczni Vikersundbakken w 2011 Letalnica była największą skocznią narciarską i jednocześnie jedyną skocznią na świecie umożliwiającą oddawanie skoków na odległości przekraczające 230 metrów. Obiekt nie jest wyposażony w igelit ani w sztuczne oświetlenie, dlatego konkursy rozgrywa się tam zawsze w godzinach porannych i popołudniowych. Punkt konstrukcyjny skoczni to 185 m. Rekord skoczni wynosi 239,0 m i należy do Bjørna Einara Romørena, ustanowiony został 20 marca 2005. Jednak najdłuższy skok na tym obiekcie oddał Janne Ahonen, który tego samego dnia uzyskał 240 m, jednak upadł i próba ta nie została zaliczona jako skok rekordowy. Zawody z 20 marca 2005 zostały uznane przez obserwatorów, a w szczególności przez media, za jedne z najbardziej emocjonujących zawodów w historii skoków narciarskich. W 2010 skocznia została zmodernizowana[2].

Obecnie trwa kolejna przebudowa skoczni w wyniku której mają być możliwe skoki 260-metrowe[3]. Po przebudowie punkt K będzie wynosić 200 metrów, a rozmiar skoczni - 225 metrów.

W sezonie 2013/14 po raz pierwszy od 16 lat nie został zorganizowany konkurs na tej skoczni, zawody zostały przeniesione na Bloudkovą Velikankę gdzie po raz ostatni zawody PŚ odbywały się w sezonie 1997/98.

Pierwsze zawody na przebudowanej Letalnicy mają odbyć się w dniach 20-22 marca 2015 r.

Skocznia w kulturze[edytuj | edytuj kod]

O skoczni opowiada piosenka Planica, Planica słoweńskiego zespołu folkowego Ansambel bratov Avsenik. Piosenka ta po raz pierwszy została wykonana 15 marca 1979 roku podczas otwarcia Mistrzostw Świata w Lotach Narciarskich 1979.

Parametry skoczni[edytuj | edytuj kod]

  • Punkt konstrukcyjny: 200 m
  • Wielkość skoczni (HS): 225 m
  • Długość rozbiegu: 123,8 m
  • Nachylenie progu: 11,25°
  • Wysokość progu: 2 m
  • Nachylenie zeskoku: 33,8°
  • Nachylenie najazdu: 35°
  • Długość progu: 8.75 m

Rekordziści skoczni[edytuj | edytuj kod]

Skocznia
Letalnica (po lewej), obok Srednija Velikanka
Rozbieg skoczni
Skocznia, widok z góry
Zeskok skoczni

Chronologiczna lista rekordzistów skoczni[4]

Lp. Dzień Rok Zawodnik Odległość Zawody Uwagi
1. 21 marca 1969 Norwegia Bjørn Wirkola 156,0 m Rekord świata b.d.
2. 22 marca 1969 Norwegia Bjørn Wirkola 160,0 m Rekord świata b.d.
3. 22 marca 1969 Czechosłowacja Jiří Raška 164,0 m Rekord świata b.d.
4. 22 marca 1969 Niemcy Manfred Wolf 165,0 m Rekord świata b.d.
5. 15 marca 1974 Szwajcaria Walter Steiner 169,0 m Rekord świata b.d.
6. 16 marca 1979 Niemcy Klaus Ostwald 174,0 m Rekord świata b.d.
7. 15 marca 1985 Stany Zjednoczone Mike Holland 186,0 m Rekord świata MŚ w lotach
8. 15 marca 1985 Finlandia Matti Nykänen 186,0 m Rekord świata MŚ w lotach
9. 16 marca 1985 Finlandia Matti Nykänen 191,0 m Rekord świata MŚ w lotach
10. 15 marca 1987 Norwegia Vegard Opaas 193,0 m Rekord świata Puchar Świata
11. 15 marca 1987 Polska Piotr Fijas 194,0 m Rekord świata Puchar Świata
12. 17 marca 1994 Austria Martin Höllwarth 196,0 m Rekord świata MŚ w lotach, trening
13. 17 marca 1994 Finlandia Toni Nieminen 203,0 m Rekord świata MŚ w lotach, trening
14. 18 marca 1994 Norwegia Espen Bredesen 209,0 m Rekord świata MŚ w lotach
15. 22 marca 1997 Norwegia Espen Bredesen 210,0 m Rekord świata Puchar Świata, seria próbna
16. 22 marca 1997 Norwegia Lasse Ottesen 212,0 m Rekord świata Puchar Świata, seria próbna
17. 19 marca 1999 Niemcy Martin Schmitt 214,5 m Rekord świata Puchar Świata
18. 20 marca 1999 Norwegia Tommy Ingebrigtsen 219,5 m Rekord świata Puchar Świata
19. 16 marca 2000 Austria Thomas Hörl 224,5 m Rekord świata Puchar Świata, trening
20. 18 marca 2000 Austria Andreas Goldberger 225,0 m Rekord świata Puchar Świata - konkurs druż. anulowana seria
21. 20 marca 2003 Polska Adam Małysz 225,0 m Rekord świata Puchar Świata, trening wyrównanie rekordu
22. 20 marca 2003 Finlandia Matti Hautamäki 227,5 m Rekord świata Puchar Świata, kwalifikacje
23. 22 marca 2003 Finlandia Matti Hautamäki 228,5 m Rekord świata Puchar Świata, trening
24. 23 marca 2003 Finlandia Matti Hautamäki 231,0 m Rekord świata Puchar Świata
25. 20 marca 2005 Norwegia Tommy Ingebrigtsen 231,0 m Rekord świata Puchar Świata, trening
26. 20 marca 2005 Norwegia Bjørn Einar Romøren 234,5 m Rekord świata Puchar Świata, trening
27. 20 marca 2005 Finlandia Matti Hautamäki 235,5 m Rekord świata Puchar Świata
28. 20 marca 2005 Norwegia Bjørn Einar Romøren 239,0 m Rekord świata Puchar Świata

Lista triumfatorów w konkursach [edytuj | edytuj kod]

Rok Imię i Nazwisko
1934 Birger Ruud
1935 Stanisław Marusarz
1936 Sepp Bradl
1954 Ossi Laaksonen
1957 Helmut Recknagel
1960 Helmut Recknagel
1963 Dieter Bokeloh
1966 Jiří Raška
1968 Jiří Raška
1969 Jiří Raška
1972 Walter Steiner
1973 Walter Steiner
1974 Walter Steiner
1975 Toni Innauer
Willi Pürstl
1976 Hans Wallner
1977 Reinhold Bachler
1978 Reinhold Bachler
1979 Armin Kogler
1980 Hubert Neuper
1981 Dag Holmen Jensen
1982 Ole Bremseth
1983 Primož Ulaga
1984 Pavel Ploc
1985 Matti Nykänen
1986 Ernst Vettori
1987 Andreas Felder
Ole Gunnar Fidjestøl
1988 Primož Ulaga
1989 Jens Weißflog
1990 Roberto Cecon
1991 Staffan Tällberg
Ralf Gebstedt
1992 Andreas Felder
1993 Espen Bredesen
Jens Weißflog
1994 Jaroslav Sakala
1995 Mika Laitinen
1997 Takanobu Okabe
Akira Higashi
1998 Noriaki Kasai
Kazuyoshi Funaki
1999 Noriaki Kasai
Hideharu Miyahira
Martin Schmitt
2000 Sven Hannawald
2001 Martin Schmitt
2003 Matti Hautamäki
Matti Hautamäki
2005 Matti Hautamäki
Bjørn Einar Romøren
2006 Bjørn Einar Romøren
Janne Happonen
2007 Adam Małysz
Adam Małysz
Adam Małysz
2008 Gregor Schlierenzauer
Gregor Schlierenzauer
2009 Gregor Schlierenzauer
Harri Olli
2011 Gregor Schlierenzauer
Kamil Stoch
2012 Robert Kranjec
Martin Koch
2013 Gregor Schlierenzauer
Jurij Tepeš

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Adam Bucholz: Historia konkursów Pucharu Świata na Letalnicy. skijumping.pl. [dostęp 2013-03-20].
  2. Tadeusz Mieczyński: Skoki Narciarskie: Łukasz Kruczek: "Miałem problem z wyborem". [dostęp 2010-03-27].
  3. Konkursy skoków narciarskich w Planicy. [dostęp 2013-07-25].
  4. Archiwum skoczni Planica (pol.). skisprungschanzen.com. [dostęp 2011-01-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons