Port lotniczy Bydgoszcz-Szwederowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego
Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego
Państwo  Polska
Miejscowość Szwederowo, Bydgoszcz
Typ cywilne
Właściciel Port Lotniczy Bydgoszcz SA
Kod IATA BZG
Kod ICAO EPBY
Strefa czasowa UTC +1
Wysokość 72 m n.p.m.
Statystyki ruchu (2013), źródło
Liczba pasażerów 343 571
Liczba operacji 7 299
Drogi startowe
Częstotliwości radiowe
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
BZG
BZG
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
BZG
BZG
Ziemia 53°05′48″N 17°58′40″E/53,096667 17,977778
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Mapa lokalizacyjna osiedla Lotnisko w Bydgoszczy. Na zaznaczonym obszarze znajduje się port lotniczy, lotnisko wojskowe, Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 oraz Lotnisko Bydgoszcz-Biedaszkowo
Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Bydgoszczy
POL Bydgoszcz COA.svg
Portal Portal Bydgoszcz

Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego Bydgoszcz (kod IATA: BZG, kod ICAO: EPBY) (po angielsku: Bydgoszcz I. J. Paderewski Airport) – międzynarodowy port lotniczy zlokalizowany około 3 km od centrum Bydgoszczy, na osiedlu Szwederowo, dlatego znany jako port lotniczy Bydgoszcz-Szwederowo.

Bydgoski port lotniczy jest 9. pod względem wielkości ruchu portem lotniczym w Polsce. Obecnie posiada 20 połączeń lotniczych: 5 stałych połączeń międzynarodowych i 15 połączeń czarterowych (lato 2013). W 2008 roku MPL Bydgoszcz zanotował najwyższy wzrost ilości odprawionych pasażerów ze wszystkich lotnisk w Polsce wynoszący 54,07% w stosunku do roku 2007[1].

Właścicielami portu lotniczego są: samorząd województwa kujawsko-pomorskiego (ok. 67% udziałów), miasto Bydgoszcz (23%), Państwowe Porty Lotnicze (7%) oraz 12 innych akcjonariuszy.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Port lotniczy w Bydgoszczy im. I. J. Paderewskiego znajduje się w południowo-zachodniej części Bydgoszczy, w odległości 3 km od centrum miasta, częściowo w obrębie gminy Białe Błota. Od południa, wschodu i zachodu otoczone jest Puszczą Bydgoską, a od północy graniczy z bydgoskimi osiedlami: Szwederowo i Górzyskowo. Powierzchnia portu lotniczego wynosi 146 ha, a długość pasa startowego 2,6 km[2].

Terminal[edytuj | edytuj kod]

Terminal w Bydgoszczy ma powierzchnię ok. 7 tys. metrów kwadratowych, przepustowość 500 tys. osób rocznie. Posiada też 7 stanowisk check-in. 2 gate'y - jeden międzynarodowy ze stanowiskami kontroli paszportowej oraz jeden do obsługi ruchu lokalnego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki w okresie I wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Pomysł założenia lotniska w Bydgoszczy powstał w niemieckim dowództwie wojskowym w czasach, gdy dopiero próbowano wykorzystywać samoloty do celów wojskowych[3]. Pierwsza korespondencja władz wojskowych z magistratem Bydgoszczy na temat wykupu terenów pod lotnisko datuje się na 1911 rok. W 1913 r. rozpoczęto poszukiwania dogodnego terenu. Wybór padł na pole ćwiczeń Grenadierów Konnych (późniejsze polskie pole ułańskie - od lat 60. XX w. mieści osiedle mieszkaniowe Błonie[4]), położony na północ od szosy szubińskiej. Próby założenia na tym terenie lotniska oraz budowę hangaru przerwał wybuch I wojny światowej. Do planów władze niemieckie powróciły w 1916 r. Tym razem pod lotnisko wybrano teren po południowej stronie ul. Szubińskiej (tzw. Müllershof - polskie Biedaszkowo)[3].

Magistrat wykupił na Biedaszkowie około 112 hektarów gruntu, gdzie w latach 1916-1917 urządzono pole wzlotów i zbudowano ok. 10 stalowych, oszklonych hangarów. Na terenie lotniska zbudowano również bocznicę kolejową połączoną z linią Bydgoszcz-Inowrocław, hamownię, koszary, warsztaty, magazyny, mieszkania dla oficerów, biura sztabu i inne pomieszczenia. Pole wzlotów dla samolotów było trawiaste i miało powierzchnię ok. 88 ha[3].

W roku 1917 na lotnisku stacjonował niemiecki Lotniczy Oddział Zapasowy nr 13 (niem. Flieger Ersatz Abteilung nr 13), który liczył 14-16 samolotów, 10 oficerów i 100 osób obsługi naziemnej. Na miejscu znajdowała się szkoła obserwatorów lotniczych. Po wybuchu powstania wielkopolskiego (grudzień 1918 r.) dwóch pilotów Polaków (Antoni Bartkowiak i Alojzy Błażyński), którzy służyli w jednostce, dokonało ucieczki do wielkopolskich oddziałów powstańczych[3].

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

Terminal pasażerski oddany do użytku w 2004 r.

W styczniu 1920 roku, po ratyfikacji traktatu wersalskiego, Bydgoszcz wróciła do Polski. Władze polskie przejęły lotnisko wraz z budynkami i infrastrukturą, natomiast sprzęt został wywieziony przez Niemców. Na nowe lotnisko, które zaliczało się do największych i najlepiej wyposażonych w kraju, przebazowano w 1920 r. jednostki z Poznania: 10 Eskadrę Wywiadowczą (12 samolotów typu Breguet) oraz 15 Eskadrę Myśliwską (12 samolotów typu Spad i Fokker). Obie eskadry wysłano wkrótce na front wojny polsko-bolszewickiej[5]. Eskadry bojowe trafiły do Bydgoszczy ponownie w 1939 r. w przeddzień kampanii wrześniowej.

Od 1921 r. lotnisko mieściło ośrodki szkolące kadry lotnicze – pilotów i mechaników. Pierwszą szkołą, jaką ulokowano na lotnisku bydgoskim była I Szkoła Lotników, przeniesiona w sierpniu 1920 r. z Dęblina. Kolejna powstała w wyniku przeniesienia Niższej Szkoły Pilotów z Krakowa. Pod koniec 1920 r. w wyniku połączenia powyższych jednostek powstała Szkoła Pilotów w Bydgoszczy, która zajmowała się podstawowym szkoleniem pilotów do różnych rodzajów lotnictwa[5].

W późniejszych latach szkoła ta przechodziła szereg reorganizacji, przekształceń i zmian nazw. Od połowy lat 20. scentralizowano tu szkolenie podoficerów zawodowych lotnictwa o różnych specjalnościach. Ostatecznie po koniec lat 30. na bydgoskim lotnisku znajdowało się Centrum Wyszkolenia Lotnictwa nr 2, które obejmowało trzy szkoły lotnicze[5]:

  • Szkołę Podchorążych Lotnictwa – grupa techniczna w Warszawie,
  • Szkołę Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich,
  • Batalion Szkolny Lotnictwa w Świeciu[6].

W związku z zagrożeniem wojennym w październiku 1938 roku Szkołę Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich przeniesiono do Krosna, gdzie rozkazem Ministerstwa Spraw Wojskowych miał powstać nowy ośrodek szkolenia personelu lotniczego[7].

W bydgoskiej szkole pilotów uczyli się oficerowie i podoficerowie przede wszystkim w zakresie pilotażu podstawowego na kursach trwających rok. W pierwszych latach istnienia szkoły pracowano tzw. polską szkołę pilotażu opierającą się o wzorce francuskie. Zimą trwał kurs teoretyczny, a w sezonie wiosenno-letnim wyszkolenie praktyczne m.in. na samolotach Breguet, Potez, czy RWD-8[5].

Łącznie w okresie międzywojennym wyszkolono na lotnisku bydgoskim ok. tysiąca oficerów, podoficerów i szeregowych. Do najbardziej znanych instruktorów-pilotów w Bydgoszczy należeli m.in.: mjr pil. Jerzy Józef Wieniawa-Długoszewski oraz por. pil. Franciszek Żwirko – absolwent szkoły bydgoskiej z 1923 r., ożenił się z bydgoszczanką Agnieszką Kirską, w 1930 r. odbył ze Stanisławem Wigurą słynny lot dookoła Europy oraz zwyciężył w zawodach Challenge 1932 w Berlinie.

Absolwentami szkoły bydgoskiej byli także znakomici polscy piloci sławni na świecie[5]:

W Bydgoszczy dyplom pilota wojskowego uzyskali także najlepsi polscy konstruktorzy lotniczy[5]:

  • Stanisław Rogalski – twórca rodziny samolotów RWD,
  • Zygmunt Puławski – wynalazca tzw. mewiego płata, zastosowanego w polskich myśliwcach typu PZL, zwanego później na świecie „polskim płatem”.

Oprócz szkoły wojskowej, na terenie lotniska powstała w 1926 r. pierwsza w kraju Cywilna Szkoła Mechaników Lotniczych, na bazie działającej od 1922 r. wojskowej Szkoły Mechaników Lotniczych oraz wydziału mechanicznego przy Państwowej Szkole Przemysłowej w Bydgoszczy[7]. W szkole uczyło się kilkuset uczniów, a wykłady prowadzili profesorowie Państwowej Szkoły Przemysłowej w Bydgoszczy oraz instruktorzy Centralnej Szkoły Podoficerów Lotnictwa. Z tej właśnie szkoły pochodziło wielu wysoko wykwalifikowanych mechaników lotniczych, którzy wykazali się nadzwyczajnymi umiejętnościami walki z okupantem podczas II wojny światowej[7]. Od 1933 r. do 1963 r. funkcjonowała także pod Bydgoszczą Szkoła Szybowcowa w Fordonie, które w w okresie międzywojennym wykształciła ok. 10% pilotów szybowcowych w Polsce, a po wojnie kolejne 4211 absolwentów[8].

Samolot Junkers F 13 obsługujący pasażerskie loty z Bydgoszczy w latach 1929-1933

Również na w okres międzywojenny przypada początek regularnych połączeń lotniczych z Bydgoszczy do innych miast i krajów. Polskie Linie Lotnicze LOT korzystały z lotniska dzięki uprzejmości władz wojskowych[9]. Od 1 czerwca 1929 roku do 11 września 1933 roku Bydgoszcz utrzymywała bezpośrednio lub pośrednio połączenie lotnicze z miastami w Polsce (Warszawa, Katowice, Kraków, Lwów, Poznań, Gdańsk) i Rumunii (Bukareszt, Gałacz)[5]. W 1929 r. oferowano codzienne połączenia z Poznaniem i Gdańskiem. Następnie Bydgoszcz stała się stacją przesiadkową na trasie Wilno-Gdańsk-Warszawa-Katowice. Z usług korzystały najczęściej osoby odbywające podróże służbowe, czyli przedstawiciele władz i wojskowi. Latano wówczas samolotami Junkers F 13 z 4 miejscami. Odprawa odbywała się w północno-wschodniej części pola wzlotów w murowanym wojskowym hangarze. Pasażerów dowoził na lotnisko spod hotelu Pod Orłem autobus LOT-u. Budowy cywilnego dworca lotniczego planowanej na 1931 r. nie zrealizowano[2].

W 1930 r. utrzymywano tylko połączenie z Warszawą. Na tej linii 27 lipca 1931 roku, koło Kaszczorka pod Toruniem rozbił się pasażerski Junkers F 13 SP-MC „Cezar” (nr fabr. 627). W 1931 r. dla potrzeb połączenia z Gdańskiem uruchomiono oddział celny na bydgoskim lotnisku[9]. Ostatecznie połączenia pasażerskie LOT-u zawieszono 11 września 1933 r. Ogółem w okresie międzywojennym Port Lotniczy w Bydgoszczy obsłużył 3300 samolotów, 5495 pasażerów, 143156 kg bagażu i towaru oraz 6620 kg poczty i czasopism[9]. Pod względem przewozów, w portach lotniczych Polski, lotnictwo bydgoskie uplasowało się za Wilnem (3,5 tys. samolotów, 14,5 tys. pasażerów) i przed Łodzią (859 samolotów i 2,0 tys. pasażerów)[9].

Okres II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Podczas okupacji niemieckiej na bydgoskim lotnisku szkolono rekrutów Luftwaffe, a w latach 1942-1945 stacjonował tu Zapasowy Dywizjon Bliskiego Rozpoznania. Podczas okupacji działała w Bydgoszczy Konspiracyjna Szkoła dla Małoletnich Lotnictwa kierowana przez komendanta pilota Benedykta Dąbrowskiego. Młodzież tej szkoły zdobyła szturmem lotnisko tuż przed wkroczeniem Armii Radzieckiej do miasta.

Okres 1945-1989[edytuj | edytuj kod]

Od 1945 roku na bydgoskim lotnisku stacjonowało szereg jednostek polskiego Lotnictwa Wojskowego. Wśród nich można wymienić m.in.:

W 1945 r. założono na terenie lotniska wojskowego w Bydgoszczy Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2, które swymi korzeniami sięgały Lotniczych Warsztatów Polowych z okresu międzywojennego. W związku z rozwojem zakładów, znacznej modernizacji doczekało się lotnisko bydgoskie: zbudowano m.in. trzykilometrowy pas startowy oraz zaplecze koszarowe i logistyczne.

Śmigłowiec Lotniczego Pogotowia Ratunkowego

Jedną z unikalnych jednostek lotniczych jakie powstały w Bydgoszczy w latach powojennych był Zespół Lotnictwa Sanitarnego (Lotnicze Pogotowie Ratunkowe), powstały w 1955 r. jeden z czterech w kraju obok Kielc, Lublina i Katowic. Placówka miała do swej dyspozycji 6 lotnisk: w Bydgoszczy, Fordonie, Toruniu, Inowrocławiu, Grudziądzu i Lisich Kątach. W Lotniczym Pogotowiu Ratunkowym w Bydgoszczy od 1 maja 1971 roku pracował Jan Wróblewski, wybitny sportowiec, wielokrotny mistrz świata w szybownictwie, m.in. w 1965 roku w Anglii[10].

Okres powojenny charakteryzował się również rozwojem cywilnych, regularnych połączeń lotniczych z Bydgoszczy z ośrodkami w kraju i zagranicy. Regularne połączenia były okresowo zawieszane w okresach przełomów politycznych, stanu wojennego 1981-1983 i w okresie kryzysu gospodarczego w latach 80. XX w. W kolejnych latach PLL LOT utrzymywał następujące połączenia[11]:

W latach 1969-1981 na lotnisku funkcjonował cywilny port lotniczy PLL LOT. Najdłużej funkcjonującym i eksploatowanym połączeniem z tych lat było BydgoszczWarszawa.

Okres po 1989 roku[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze terminala pasażerskiego

Reaktywowanie cywilnego portu lotniczego w Bydgoszczy nastąpiło w 1992 r. w efekcie dokonujących się w kraju przemian gospodarczych. W celu uruchomienia lotniska powołano wówczas Bydgoską Korporację Lotniczą Sp. z o.o., która funkcjonowała do czerwca 1995 r., kiedy to została przekształcona w spółkę akcyjną Port Lotniczy Bydgoszcz S.A. W 1992 r. reaktywowano cywilne połączenia czarterowe (Grecja), a od 1996 r. uruchomiono regularne loty do Warszawy i nieregularne do Szczecina[2]. Początkowo pasażerów odprawiano w tymczasowych pomieszczeniach z kontenerów zlokalizowanych w części lotniska od strony ul. Kujawskiej. 1 maja 2004 został oddany do użytku budynek nowego terminala pasażerskiego. Zarządca portu otrzymał tytuł "Firmy roku 2003" za wkład w rozwój regionu i regionalnego transportu lotniczego. 31 stycznia 2004 została wręczona przedstawicielom zarządcy statuetka Polskiego Klubu Biznesu. Przy lotnisku nadal funkcjonowała wojskowa baza lotnicza oraz Lotnicza Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza. Od listopada 2004 cywilny port lotniczy nosił imię Ignacego Jana Paderewskiego.

Znaczącym osiągnięciem spółki było przekształcenie lotniczego portu regionalnego w Bydgoszczy w Międzynarodowy Port Lotniczy. Od 2005 r. okresowo funkcjonowały międzynarodowe połączenia do Dublina, Liverpoolu, Düsseldorfu Weeze, Birmingham, East Midlands i Bristolu[2]. 30 października 2005 r. uruchomiono pierwsze stałe, codzienne połączenie międzynarodowe z Londynem Stansted[2]. Z usług portu lotniczego korzystały linie: LOT, Ryanair, Jet Air.

Bydgoskie lotnisko uzyskało koncesję Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej oraz certyfikat "Polskie Świadectwo Kwalifikacyjne" wydany przez Główny Inspektorat Lotnictwa Cywilnego i certyfikat lotniska użytku publicznego upoważniający do zarządzania lotniskiem w rozumieniu Ustawy Prawo Lotnicze z 2002 roku.

10 marca 2008 roku nowym udziałowcem spółki Port Lotniczy Bydgoszcz SA została austriacka firma Meinl Airports International Ltd. (MAI), która zobowiązała się zainwestować 23,5 miliona euro w rozbudowę lotniska. W pierwszej fazie, MAI otrzymał pakiet akcji równy 24,9%, a docelowo objął 49% akcji. Tym samym lotnisko w Bydgoszczy zostało pierwszym i jedynym portem lotniczym w Polsce, gdzie udziały miał zagraniczny inwestor. W styczniu 2009 r. Austriacka firma Meinl Airports International Ltd. sprzedała pakiet akcji (48,98%) Portu Lotniczego Bydgoszcz niemieckiej firmie Airport Internacional, a w 2010 r. większościowy pakiet akcji zakupił od niej samorząd województwa kujawsko-pomorskiego(za ok. 4 mln euro - ale nie więcej niż 16,5 mln zł)[12]. 26 października 2010 r. Urząd Lotnictwa Cywilnego wydał certyfikat cargo na obsługę towarów i poczty oraz na obsługę materiałów niebezpiecznych[2].

9 lutego 2011 r. odprawiony został milionowy pasażer linii lotniczej Ryanair w bydgoskim porcie. W październiku 2012 roku oficjalnie liczba pasażerów przekroczyła 300 tys. pasażerów. Władze dotują przewoźników poprzez reklamy[13] (w 2012 prawie 22 zł na osobę, trzyletni kontrakt to ponad 13,8 mln zł)[14][15].

W listopadzie 2013 LOT zaprzestał realizacji połączenia pomiędzy Bydgoszczą a Warszawą, co oznaczało, że z lotniska odbywały się regularnie wyłącznie loty za granicę[16]. Decyzja ta została podjęta pomimo protestów miejscowych parlamentarzystów, wskazujących na wzrost ruchu pasażerskiego na tej trasie o 27% w ciągu 2 lat[17]. Na skutek działań Urzędu Marszałkowskiego (dotacja dla przewoźnika), kierunek ten przywrócono 14 kwietnia 2014.

Kierunki lotów i linie lotnicze[edytuj | edytuj kod]

Mapa lokalizacyjna Europy
Bydgoszcz
Bydgoszcz
Birmingham
Birmingham
Dublin
Dublin
Düsseldorf-Weeze
Düsseldorf-Weeze
Glasgow-International
Glasgow-International
Frankfurt
Frankfurt
Londyn-Stansted
Londyn-Stansted
Warszawa-Chopin
Warszawa-Chopin
Geographylogo.svg
Kierunki lotów regularnych z lotniska Bydgoszcz
Linia lotnicza Kierunek
Eurolot
  1. Polska Warszawa-Chopin
Lufthansa
  1. Niemcy Frankfurt [od 29 marca 2015][18]
Ryanair
  1. Wielka Brytania Birmingham
  2. Irlandia Dublin
  3. Wielka Brytania Londyn-Stansted
  4. Niemcy Düsseldorf-Weeze
  5. Wielka Brytania Glasgow-International
Razem: 7 kierunków w 4 krajach

Cargo[edytuj | edytuj kod]

Linia lotnicza Kierunek
Sprint Air
  1. Polska Warszawa

Kierunki czarterowe - Lato 2015[edytuj | edytuj kod]

Mapa lokalizacyjna Europy
Bydgoszcz-Szwederowo
Bydgoszcz-Szwederowo
Burgas
Burgas
Hurghada ↓
Hurghada ↓
Szarm el-Szejk ↓
Szarm el-Szejk ↓
Palma de Mallorca
Palma de Mallorca
Pafos
Pafos
Barcelona
Barcelona
Chania
Chania
Heraklion
Heraklion
Rodos
Rodos
Zakintos
Zakintos
Enfidha
Enfidha
Antalya
Antalya
Monastyr
Monastyr
Dubrownik
Dubrownik
Malaga
Malaga
Geographylogo.svg
Kierunki lotów czarterowych z lotniska Bydgoszcz
Państwo Kierunek
 Bułgaria
  1. Burgas
 Egipt
  1. Hurghada
  2. Sharm-el-Sheikh
 Chorwacja
  1. Dubrovnik
 Grecja
  1. Chania
  2. Heraklion
  3. Rodos
  4. Zakynthos
  5. Kos
  6. Korfu
 Hiszpania
  1. Fuerteventura
 Turcja
  1. Antalya
  2. Bodrum
 Tunezja
  1. Enfidha
  2. Monastir
  3. Djerba
Razem: 16 kierunków w 7 krajach

Rys techniczny[edytuj | edytuj kod]

Lotnisko przygotowane jest do przyjęcia i obsługi samolotów pasażerskich, transportowych oraz wojskowych o ile wymagają rozbiegu lub dobiegu w granicach 2500 metrów. Droga startowa ma długość 2500 m, szerokość 60 m i nośność PCN 46 F/B/X/T, drogi trawiaste posiadają nośność MTOM 5700 kg.

Lotnisko ma w swoim wyposażeniu:

  • świetlne pomoce nawigacyjne:
    • na kierunku 26, system podejścia w układzie Calverta(825m), LIH, 3 stopni intensywności.
    • na kierunku 08, uproszczony system podejścia "krzyż"(420m), LIH, 5 stopni intensywności.
    • na kierunkach 26 oraz 08, światła PAPI 3, 5 stopni intensywności.
  • radiowe pomoce nawigacyjne:
  • NDB BDG 388 KHz
  • osłonę meteorologiczną:
    • lotniskową stację MET, automatyczny system pomiarowy Vaisala.
  • W 2012r firma Skanska generalnie wyremontowała pas startowy i drogę kołowania do płyty postojowej.

Planowane inwestycje[edytuj | edytuj kod]

Boeing na lotnisku w Bydgoszczy, lipiec 2011

W roku 2013 planowana jest rozbudowa terminalu pasażerskiego. Hala odlotów zostanie powiększona o ponad 100 m kw. Na tarasie widokowym oraz restauracji umieszczony będzie nowy gate numer 3. Dzięki zwiększeniu powierzchni dla pasażerów rozszerzy się oferta usługowo-handlowa. W sali odlotów ma również powstać strefa wolnocłowa.

Docelowo planowane są: budowa terminalu cargo, przebudowa płyty postojowej oraz wybudowanie nowej płyty postojowej dla samolotów, przebudowa pasa startowego z drogami kołowania wraz z odwodnieniem i oświetleniem , wybudowanie stanowiska do odladzania samolotów, przebudowanie terminalu pasażerskiego (wybudowanie w nim trzeciej hali odlotów), zmiana kategorii ILS na drugą oraz zwiększenie stanowisk check-in z 7 do 10.

Plan generalny dla Portu Lotniczego na lata 2014-2034 zakłada budowę na wydzielonym obszarze lotniska o pow. 50 ha farmy fotowoltaicznej o mocy 25 MW.

Statystyki ruchu[edytuj | edytuj kod]

Rok Pasażerowie Cargo (kg) Operacje lotnicze
1998 1451 80000 449
1999 5340 120000 1382
2000 14089 b.d. 1254
2001 6821 b.d. 1969
2002 13408 b.d. 2342
2003 20064 b.d. 3378
2004 25354 267854 2359
2005 38682 338937 1359
2006 133009 340503 2685
2007 181576 411052 3092
2008 280182 483234 7518
2009 275352 520447 6376
2010 278150 413911 5799
2011 279536 b.d. 7537
2012 340024 b.d. 7424
2013 343571 b.d. 7299
Port lotniczy - widok od strony osiedli Bielice i Szwederowo
Port lotniczy - widok od strony osiedli Bielice i Szwederowo

Przypisy

  1. http://www.stat.gov.pl/bdl/app/dane_podgrup.display?p_id=78889&p_token=0.9374504654521647 dostęp 3-01-2013
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Port lotniczy Bydgoszcz [w:] Encyklopedia Bydgoszczy. t.1. praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Jastrzębskiego. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2011. ISBN 978-83-926423-3-6, str. 317
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Kaliński Arkadiusz. Bydgoskie lotnisko w latach 1916-1939 cz. 1. [w.] Kronika Bydgoska XIX
  4. Bałachowska Maria, Gołębiewski Janusz: Rozwój gospodarczy i przestrzenny Bydgoszcz w latach 1945-1970. [w:] Kronika Bydgoska IV
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Kaliński Arkadiusz. Bydgoskie lotnisko w latach 1916-1939 cz. 2. [w.] Kronika Bydgoska XX
  6. Kamiński Jan. Szkoła Lotnicza w Świeciu. [w.] Kalendarz Bydgoski 1991
  7. 7,0 7,1 7,2 Kaliński Arkadiusz. Działalność I Cywilnej Szkoły Mechaników Lotniczych i kursów lotniczych przy Szkole Przemysłowej w Bydgoszczy (1924-1930). [w.] Kronika Bydgoska XXIII
  8. Chudziński Kazimierz. Szkoła szybowcowa w Fordonie. [w.] Kalendarz Bydgoski 2003
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 Kaliński Arkadiusz: LOT nad Bydgoszczą. [w.] Kalendarz Bydgoski 2013, str. 210-214
  10. Chwaliszewski Zenon. Lotnik niezwykły. [w.] Kalendarz Bydgoski 2008
  11. Michalski Stanisław red. Bydgoszcz wczoraj i dziś 1945-1980. Praca zbiorowa. PWN Warszawa-Poznań 1988
  12. http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20100122/BYDGOSZCZ01/786951010
  13. http://plb.pl/pl/contents/42
  14. http://supernowosci24.pl/24-miliony-zlotych-haraczu-dla-ryanaira-za-korzystanie-z-lotniska-w-jasionce/
  15. http://www.pasazer.com/in-13121-haracz,czy,reklama,doplaty,dla,linii.php
  16. http://www.portalkujawski.pl/index.php/bydgoszcz/item/2107-lot-wycofuje-sie-z-bydgoszczy
  17. Tomasz Zieliński "Tracimy stolicę", Express Bydgoski 9 września 2013
  18. Piotr Bożyk: Lufthansa potwierdza Bydgoszcz - Frankfurt (pol.). pasazer.com. [dostęp 19 listopada 2014].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michalski Stanisław red. Bydgoszcz wczoraj i dziś 1945-1980. Praca zbiorowa. PWN Warszawa-Poznań 1988.
  • Kaliński Arkadiusz. Bydgoskie lotnisko w latach 1916-1939 cz. 1. [w.] Kronika Bydgoska XIX.
  • Kaliński Arkadiusz. Bydgoskie lotnisko w latach 1916-1939 cz. 2. [w.] Kronika Bydgoska XX.
  • Kaliński Arkadiusz. Szybownictwo w Bydgoszczy w okresie międzywojennym. [w.] Kronika Bydgoska XXII.
  • Kaliński Arkadiusz. Działalność I Cywilnej Szkoły Mechaników Lotniczych i kursów lotniczych przy Szkole Przemysłowej w Bydgoszczy (1924-1930). [w.] Kronika Bydgoska XXIII.
  • Bruski Bronisław. Wspomnienia szybownika. [w.] Kalendarz Bydgoski 1975
  • Zakrzewski Bogdan. Sportowe skrzydła. [w.] Kalendarz Bydgoski 1977
  • Kamiński Jan. Szkoła Lotnicza w Świeciu. [w.] Kalendarz Bydgoski 1991
  • Kuczma Rajmund. Szybowisko w Fordonie. [w.] Kalendarz Bydgoski 1995
  • Chudziński Kazimierz. Szkoła szybowcowa w Fordonie. [w.] Kalendarz Bydgoski 2003
  • Chwaliszewski Zenon. Lotnik niezwykły. [w.] Kalendarz Bydgoski 2008
  • Bydgoskie Lotnisko. TMMB, wrzesień 2007. [dostęp 2011-03-14].
  • Statystyki pasażerskiego regularnego oraz czarterowego ruchu lotniczego w polskich portach lotniczych w latach 2004-2007. Urząd Lotnictwa Cywilnego, kwiecień 2008. [dostęp 2011-02-09].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]