Magdalena Abakanowicz
| Magdalena Abakanowicz Magdalena Abakanowicz-Kosmowska[1] |
|
| Data i miejsce urodzenia | 20 czerwca 1930 Falenty (Polska) |
| Zawód | rzeźbiarka, autorka instalacji |
| Odznaczenia | |
       |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
 Magdalena Abakanowicz w Wikicytatach |
|
Magdalena Abakanowicz (ur. 20 czerwca 1930 w Falentach) – polska rzeźbiarka, laureatka licznych nagród; miała ponad 100 wystaw na całym świecie.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Specjalizuje się w tworzeniu dużych, figuralnych kompozycji przestrzennych w oparciu o tkaninę, z wykorzystaniem także innych materiałów, jak kamień, drewno i brąz – zwanych od jej nazwiska abakanami.
W 1954 ukończyła warszawską ASP, a później także sopocką PWSSP.
Od 1979 była profesorem Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Poznaniu, w której prowadziła zajęcia ze studentami w latach 1965-1990.
Od 2006 członkini Rady Programowej Fundacji Centrum Twórczości Narodowej.
Twórczość [edytuj]
W latach 60. stworzyła cykl abakanów, który składał się z dużych prac wykonanych technikami tkackimi. Formy rzeźbiarskie konstruowane z tak niekonwencjonalnego materiału zrewolucjonizowały spojrzenie na tkaninę artystyczną. Zrywały z dotychczasową płaszczyznowością tkanin przeznaczonych do dekoracji wnętrza. Spełniały tez funkcję praktyczną jako próba dostosowania monumentalnej rzeźby do skromnych warunków lokalowych: takie prace można było łatwiej magazynować. W 1962 roku na Międzynarodowym Biennale Tkaniny w Lozannie podwieszane u sufitu prace wywarły ogromne wrażenie swoją ekspresją barwy, fakturą, miękkością i pomysłowością. W 1965 Magdalena Abakanowicz została nagrodzona złotym medalem na Biennale w Sao Paulo, co było początkiem jej światowej kariery.
Częstym elementem jej twórczości są zwielokrotnione sylwetki ludzkie stojące w pewnym porządku. Przykładem z tego nurtu jest choćby praca Nierozpoznani, wykonana z okazji 750-lecia lokacji Poznania. Przy jej wykonaniu artystka po raz pierwszy współpracowała z Odlewnią Żeliwa w Śremie, przy której postawione są dwie rzeźby artystki. Obecnie współpracuje z Odlewnią Metali Nieżelaznych Bogusław Mochnaczewski[2].
Rzeźbiarka mieszka i tworzy w Warszawie.
Niektóre dzieła [edytuj]
- Abakany
- Czerwony Abakan 1969, 1969, tkany z sizalu na metalowym usztywnieniu, Collection of the Museum Bellerive w Zurychu
- Czarny Environment, 1970-1978, 15 elementów tkanych z sizalu na metalowym usztywnieniu każdy, kolekcja artystki
- Pomarańczowy abakan, 1971, tkany z sizalu na metalowym usztywnieniu, kolekcja artystki
- Tłumy
- 95 figur z tłumu 1095 figur, 2000, brąz
- Duże figury, 2004, 20 figur z brązu, wystawa stała na Uniwersytecie Princeton w USA
- Inne
- 80 par pleców, 1976-80, konopie i żywica, Museum of Modern Art w Pusan (Korea Południowa)
- 5 Figur, 2005, brąz, Poznań, Zamek Cesarski, Dziedziniec Różany
- Rozdroże 2010, rzeźby w Parku Traugutta w Warszawie wykonane z płatów nierdzewnej stali[3].
Odznaczenia [edytuj]
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1998)
- Krzyż Oficerski Orderu Sztuki i Literatury (1999, Francja)
- Order Zasługi Republiki Włoskiej (2000)
- Krzyż Komandorski Orderu Sztuki i Literatury (2004, Francja)
- Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2005)[4]
- Pour le Mérite
- Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (2010, Niemcy)[5]
Nagrody i wyróżnienia [edytuj]
Nagrody [edytuj]
- Grand Prix 8. Biennale Sztuki, Sao Paulo (1965)
- Nagroda państwowa I stopnia (1972)
- Gottfried von Herder, Wiedeń (1979)
- Nagroda Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego, Nowy Jork (1982)
- Centrum Rzeźby, Nowy Jork (1993)
- Leonardo da Vinci, Meksyk (1997)
- Visionaries l, American Craft Museum, Nowy Jork (2000)
Doktoraty honorowe [edytuj]
- Royal College of Art, Londyn (1974)
- Rhode Island School of Design
- Providence (USA, 1992)
- Akademia Sztuk Pięknych, Łódź (1997)
- Pratt Institute, New York (2000)
- Massachusetts College of Art, Boston (2001)
- School of the Art Institute, Chicago (2002)
- Akademia Sztuk Pięknych, Poznań (2002)
Przypisy
- ↑ Warszawski Kalendarz Ilustrowany, Stolica 1964
- ↑ Strona internetowa odlewni, dostęp 3 maja 2009
- ↑ Rzeźby Magdaleny Abakanowicz "Rozdroże 2010". 2010-11-13. [dostęp 2010-11-24].
- ↑ Wręczono złote medale "Gloria Artis". e-teatr.pl, 2005-09-10. [dostęp 2012-12-03].
- ↑ Monika Małkowska: Niemiecki order dla Abakanowicz. Rzeczpospolita, 2010-03-14. [dostęp 2010-03-14].
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Nierozpoznani instalacja Magdaleny Abakanowicz (Poznań, Cytadela) – klip video
- Życie i twórczość Magdaleny Abakanowicz
- Magdalena Abakanowicz w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [data dostępu: 2011-04-01]
- rzeźby Magdaleny Abakanowicz w Galerii Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej
- Laureaci nagrody państwowej (1944-1989)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Polacy odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej
- Odznaczeni Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis
- Polacy odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec
- Odznaczeni cywilnym Orderem Pour le Mérite
- Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie
- Wykładowcy Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu
- Polscy artyści współcześni
- Polscy pedagodzy
- Polscy rzeźbiarze
- Urodzeni w 1930
