Mszał Rzymski
Z Wikipedii
Mszał Rzymski (łac. Missale Romanum) - najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części mszy, ułożonych w kalendarzowym porządku niedziel i świąt oraz teksty o świętych. Mszał zawiera wskazówki potrzebne do sprawowania mszy oraz dotyczące szczególnych celebracji, bądź dotyczące okresów roku liturgicznego.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Oto kolejne edycje typiczne Mszału rzymskiego:
- 14 lipca 1570 - Pius V promulgował pierwszy mszał obejmujący całość liturgii;
- 7 lipca 1604 - Klemens VIII dokonał nieznacznej korekty mszału Piusa V;
- 2 września 1634 - nowa edycja mszału, wydana przez Urbana VIII;
- 1884 - nowa edycja mszału, wydana przez Leona XIII;
- 25 lipca 1920 - Benedykt XV wydał nowy mszał, z uwzględnieniem zmian dokonanych przez Piusa X;
- 1955 - Pius XII zatwierdził nowe wydanie Mszału, dopuścił możliwość częściowego stosowania języków narodowych, reformuje i uprościł obrzędy Wielkiego Tygodnia (też Liturgii godzin);
- 1962 - Jan XXIII m.in. dodał do Kanonu mszy wezwanie do św. Józefa i usunął przymiotnik perfidis (łac. wiarołomni) używany w stosunku do Żydów podczas liturgii Wielkiego Piątku ([[Oremus et pro perfidis Judaeis]])
- w 1970 r. Paweł VI wydał nowy mszał, zmieniający obrzędy mszy św. w znacznym stopniu (zobacz Zmiany w liturgii mszalnej po Soborze Watykańskim II);
- 1975 - nowa edycja mszału, wydana przez Pawła VI;
- 2002 - III wydanie Mszału, nieznacznie różniące się od poprzedniego, wyszło za pontyfikatu Jana Pawła II.
[edytuj] Układ
Mszał Rzymski podzielony jest na rubryki (łac. ruber - czerwony) i nigryki (łac. niger - czarny). Rubryki zawierają komentarze lub wskazówki dla celebransów, które nie są odczytywane podczas Mszy św. Nigryki zawierają teksty np. formularzy mszalnych, prefacji, modlitw, itp., które mogą być czytane podczas sprawowania eucharystii.
Na pierwszych stronicach Mszału znajduje się "Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego" (w skrócie OWMR), czyli normy dotyczące wszystkiego, co związane jest ze sprawowaniem mszy. Po OWMR następują formularze mszalne roku liturgicznego, w których szczególne miejsce zajmuje Triduum Paschalne.
Po formularzach swoje miejsce mają "Obrzędy Mszy Świętej". I tak kolejno:
- obrzędy wstępne,
- liturgia słowa,
- liturgia eucharystii (modlitwa nad darami, prefacja, modlitwa eucharystyczna, obrzędy komunii),
- obrzędy zakończenia.
Na kolejnych stronicach znajdują się formularze mszalne w mszach o świętych i świętach oraz uroczystościach ruchomych. Następnie występują formularze mszalne w mszach obrzędowych, okolicznościowych, wotywnych, itp. W Mszale Rzymskim dodatkowo zamieszczonych jest kilka podstawowych formularzy mszalnych, oraz liturgia mszy w języku łacińskim.
[edytuj] Mszał dla świeckich
Kościół zaleca wiernym świeckim korzystanie z mniejszej edycji Mszału z lekcjonarzem w celu głębszego przeżywania Mszy świętej.
Jan Paweł II pisał 20 maja 1982: Życzę, by nowy, bardzo potrzebny „Mszał z czytaniami” (...) pomagał ludowi Bożemu w Polsce zbliżyć się do stołu Słowa Bożego i Najświętszej Ofiary Eucharystycznej, która jest źródłem i szczytem całego życia chrześcijańskiego"[1].
