Graduał

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sanctissimus namque Gregorius z watykańskiego Graduale Romanum

Graduał lub Graduale (łac. graduale) – jeden ze zmiennych śpiewów, wykonywanych podczas katolickiej (łacińskiej) liturgii mszy (należący do tzw. proprium) oraz nabożeństw luterańskich. Gatunkowo jest to responsorium, a jego tekst zaczerpnięty jest z jednego z psalmów.

Liturgia katolicka[edytuj | edytuj kod]

W Kościele katolickim graduał wykonywany był po lekcji, a poprzedzał śpiew Alleluja. W postaci chorałowej był to melizmatyczny śpiew kantora. Z czasem zredukowany do recytacji przez celebransa (przy możliwości równoczesnego wykonania np. przez scholę). W księgach po reformie Soboru Watykańskiego II zastąpiony przez psalm responsoryjny, co jednak nie ogranicza możliwości wykonania w tym miejscu graduału z repertuaru chorałowego[1].

W katolicyzmie mianem Graduału określa się także księgę liturgiczną, zawierająca wszystkie śpiewy mszalne. Jej nazwa wywodzi się od graduału w znaczeniu pierwszym. Graduały zawierały przede wszystkim śpiewy należące do części zmiennych (proprium) mszy, takie jak:

a także i te przynależne do części stałych (ordinarium), niekiedy zawarte w oddzielnym kyriale:

Przypisy

  1. Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów: Struktura mszy świętej oraz jej elementy i części (pol.). W: Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego z trzeciego wydania Mszału Rzymskiego, Rzym 2002 [on-line]. KKBiDS, 6 listopada 2003, 61 [dostęp 2012-03-13].