Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu
Jacek Malczewski Museum in Radom
Gmach Główny Muzeum
Gmach Główny Muzeum
Państwo  Polska
Miejscowość Radom
Adres Rynek 11
26-610 Radom
Data założenia 18 marca 1923
Dyrektor mgr Adam Zieleziński
Oddziały
Położenie na mapie Radomia
Mapa lokalizacyjna Radomia
Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu
Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu
Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu
Ziemia 51°24′09,3600″N 21°08′31,7760″E/51,402600 21,142160Na mapach: 51°24′09,3600″N 21°08′31,7760″E/51,402600 21,142160
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa muzeum

Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiuinstytucja kultury utworzona w 1923 roku. Oddziałami placówki są Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie oraz Muzeum Sztuki Współczesnej. Muzeum co roku uczestniczy w Nocy Muzeów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zabór rosyjski i I wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Początki Muzeum sięgają roku 1913, kiedy z inicjatywy księdza Jana Wiśniewskiego radomski oddział Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego podjął starania zmierzające ku utworzeniu w Radomiu muzeum. Rdzeniem pierwotnych zbiorów placówki była kolekcja należąca do ks. Wiśniewskiego, przekazana Towarzystwu pod warunkiem otwarcia w ciągu roku instytucji o charakterze muzealnym. Wybuch I wojny światowej zahamował proces tworzenia muzeum. W celu zapobieżenia rozproszeniu kolekcja ks. Wiśniewskiego została podzielona i ukryta w prywatnych mieszkaniach.

II Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

Po okresie niepokojów związanych z wojną polsko-bolszewicką 1920 roku rozpoczęto rewindykację obiektów z rozdzielonej kolekcji. 18 marca 1923 roku otworzono w dawnym gmachu komisji województwa sandomierskiego przy ulicy Żeromskiego 54 pierwszą regionalną placówkę muzealną na terenie Radomia. W okresie międzywojennym Muzeum często zmieniało siedzibę. Od 1925 zbiory udostępniano publiczności w kamienicy Hempla przy ulicy Żeromskiego 46. W marcu 1930 roku instytucję ulokowano w budynku przy ulicy Poniatowskiego 6, należącym do Państwowej Wytwórni Broni. Wobec systematycznego uzupełniania zbiorów dotychczasowa siedziba okazała się zbyt mała. Przed wybuchem II wojny światowej Muzeum jeszcze raz zmieniło swoją siedzibę przenosząc się do kamienicy przy ulicy Grodziej 8.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W związku z wkroczeniem Niemców do Radomia dnia 8 września 1939, zbiory Muzeum został przeniesione do budynku przy ulicy Żeromskiego 9. W latach 1939-1942 inwentaryzację zdeponowanych tam muzealiów prowadził, pracując pod nadzorem służb niemieckich, Stanisław Trzebiński, zamordowany w Oświęcimiu w 1943 roku. Od 1942 do końca niemieckiej okupacji zbiory Muzeum były dostępne tylko dla ludności niemieckiej.

PRL[edytuj | edytuj kod]

16 stycznia 1945 roku, po wyzwoleniu miasta przez Armię Czerwoną muzeum wznowiło działalność w swojej dotychczasowej siedzibie. W maju tego roku instytucję przeniesiono do, opuszczonego przez zlikwidowany w 1944 Bank Handlowy, budynku przy ulicy Piłsudzkiego 12. W tym samym czasie dokonano reorganizacji placówki – nadano jej nazwę Muzeum Miejskiego, podporządkowano Zarządowi Miejskiemu i podzielono na 4 działy: archeologii, historii, sztuki oraz administracyjny. Muzeum Miejskiemu podporządkowano obszar Radomia i powiatów iłżeckiego, koneckiego, kozienickiego, opoczyńskiego i radomskiego. W 1949 w związku z podjętymi przez rząd działaniami mającymi na celu zniesienie samorządu terytorialnego w Polsce Muzeum Miejskie, jako instytucja podległa Zarządowi Miejskiemu, zostało znacjonalizowane i podporządkowane administracyjnie Muzeum Świętokrzyskiemu w Kielcach. W 1958 roku muzeum zostało podporządkowane miejskiej Radzie Narodowej i przemianowane na Muzeum Regionalne. W tym okresie nastąpił dalszy rozwój placówki i jej reorganizacja. W latach 1952 – 1965 powstały działy archeologiczny, etnograficzny i oświatowy. Kolejne przekształcenie formalne Muzeum miało związek z utworzeniem w 1975 roku województwa radomskiego. Na podstawie Zarządzenia Nr. 11 Wojewody Radomskiego z dnia 1.07.1975 r. Muzeum Regionalne przekształcono w Muzeum Okręgowe, obejmujące swoją działalnością obszar nowopowstałego województwa radomskiego. 1 lipca 1976 roku Muzeum otrzymało do dyspozycji gmach dawnego kolegium oo. Pijarów usytuowany na Rynku Miasta Kazimierzowskiego, do którego wprowadziło się częściowo w 1987 roku.

III Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

W 1991 roku Muzeum Okręgowe całkowicie przeniosło się do nowej siedziby. W 1990 roku powstało, podległe Muzeum Okręgowemu, Muzeum Sztuki Współczesnej. Siedzibą nowej placówki są domy Gąski i Esterki znajdujące się przy radomskim Rynku. W związku z utworzeniem w grudniu 2005 Mazowieckiego Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia”, planuje się likwidację MSW i przekazanie większej części jego zbiorów MCSW „Elektrownia”[1].

Działy[edytuj | edytuj kod]

  • Sztuki Dawnej
  • Historii
  • Archeologii
  • Przyrody
  • Naukowo – Oświatowy
  • Sztuki Nieprofesjonalnej
  • Pracownia Konserwacji
  • Plastyczny
  • Biblioteka

Zbiory[edytuj | edytuj kod]

Muzeum posiada jedną z najbogatszych kolekcji malarstwa Jacka Malczewskiego – około 40 obrazów. W zbiorach znajdują się również obrazy jego syna – Rafała Malczewskiego.

W Muzeum można obejrzeć także zbiory zielnikowe "Rodziny Dąbkowskich", a szczególnie dr. Ireny Dąbkowskiej.

Siedziba[edytuj | edytuj kod]

W okresie międzywojennym Muzeum często zmieniało siedzibę. W 1945 placówkę ulokowano w znacjonalizowanym budynku Banku Handlowego przy ulicy Piłsudzkiego 12. Od 1976 roku siedzibą Muzeum jest gmach dawnego Kolegium oo. Pijarów, wzniesiony w latach 1734 – 1756 przy radomskim Rynku według projektu Antonio Solariego – architekta królewskiego, tworzącego dla władców Rzeczypospolitej z dynastii saskiej.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]