Ostatnia Wieczerza

Komunia Święta
Chrystus z Eucharystią, obraz Joana de Joanes
Podstawy Jezus Chrystus Ostatnia Wieczerza Nowe Przymierze Chrześcijaństwo Sakrament
Teologia Słowa ustanowienia Konsekracja Transsubstancjacja Konsubstancjacja Unia sakramentalna Obecność rzeczywista Obecność duchowa Memorializm Konkomitancja Impanacja
Teolodzy Apostoł Paweł Bazyli Wielki Jan Chryzostom Augustyn z Hippony Tomasz z Akwinu Marcin Luter Huldrych Zwingli Jan Kalwin
Tradycje Komunia otwarta Komunia zamknięta Boska liturgia Msza święta Nabożeństwo komunijne Adoracja Eucharystii Soli Deo gloria Komunia dzieci Pierwsza Komunia Święta Konfirmacja
Portal • Kategoria

"Ostatnia Wieczerza" Leonarda da Vinci

Ostatnia Wieczerza – według Ewangelii wieczerza paschalna Jezusa z apostołami, która odbyła się w przeddzień jego śmierci w sali zwanej Wieczernikiem. Według doktryn Kościoła podczas Ostatniej Wieczerzy Jezus ustanowił sakrament Eucharystii (Wieczerzy Pańskiej) oraz kapłaństwa.

Opis Ostatniej Wieczerzy znajduje się we wszystkich czterech Ewangeliach uznanych w chrześcijaństwie za natchnione. W Ewangelii Św. Łukasza opisana jest w rozdziale 22 wersety 14-20:

A gdy nadeszła godzina, zasiadł do stołu i dwunastu apostołów z Nim. Wtedy powiedział do nich: Tak bardzo pragnąłem spożywać z wami tę Paschę, zanim zacznę cierpieć. Bo mówię wam, że już nie będę jej pożywał, aż się dopełni w królestwie Bożym. A potem wziął kielich, odmówił modlitwę dziękczynną i powiedział: Weźcie go i podzielcie między siebie. Bo mówię wam, że odtąd już nie będę pił z owocu winnego szczepu, dopóki nie przyjdzie królestwo Boże. A potem wziąwszy chleb, odmówił dziękczynienie, połamał i rozdał go im mówiąc: To jest ciało moje wydane za was. Czyńcie to samo na moją pamiątkę. Podobnie po wieczerzy wziął kielich i powiedział: Ten kielich jest Nowym Przymierzem we krwi mojej, która będzie za was wylana...

Jednym z najsłynniejszych przedstawień Ostatniej Wieczerzy w ikonografii jest malowidło Leonarda da Vinci.

Ostatnia Wieczerza w malarstwie

Pietro Lorenzetti (1310-20)

Andrea del Castagno (1447)

Dirk Bouts (1464-68)

Jacopo Bassano (1542)

Juan de Juanes (1560)

Jacopo Tintoretto (1594)

(Mk 14, 12-25; Mt 26, 20-29; Łk 22, 14-23; J 13, 1-20; 1 Kor 11, 23-25)

• Giotto – Ostatnia Wieczerza, 1304-6, (fresk), Capella degli Scrovegni – Padwa
• Duccio di Buoninsegna – Ostatnia Wieczerza, 1308-11, Museo dell’Opera del Duomo – Siena
• Pietro Lorenzetti – Ostatnia Wieczerza, 1320-30, (fresk), Bazylika św. Franciszka – Asyż
• Taddeo Gaddi – Ostatnia Wieczerza, ok. 1340, Klasztor Santa Croce – Florencja
• Jaume Serra – Ostatnia Wieczerza, 1370-1400, Museo Nazionale – Palermo
• Lorenzo Monaco – Ostatnia Wieczerza, ok. 1400, Gemaeldegalerie – Berlin
• Sassetta – Ostatnia Wieczerza, 1423, Pinacoteca Nazionale – Siena
• Andrea del Castagno – Ostatnia Wieczerza, 1445-50, (fresk), Museo Castagno – Florencja
• Andrea del Castagno – Ostatnia Wieczerza, 1447, Klasztor Santa Apollonia – Florencja
• Fra Angelico – Ostatnia Wieczerza, ok. 1450, Museum San Marco – Florencja
• Dirk Bouts – Ostatnia Wieczerza, 1464-8, Sint-Pieterskerk – Lowanium
• Taddeo Crivelli – Ostatnia Wieczerza, 1469, J. Paul Getty Museum – Los Angeles
• Jaime Huguet – Ostatnia Wieczerza, ok. 1470, Muzeum Narodowe Sztuki Katalonii –* Madryt
• Justus van Gent – Ostatnia Wieczerza, 1473, Galleria Nazionale delle Marche – Urbino
• Domenico Ghirlandaio – Ostatnia Wieczerza, 1476, (fresk), Badia dei Santi Michele e Biagia – Passignano
• Domenico Ghirlandaio – Ostatnia Wieczrza, 1480, (fresk), Ognissanti – Florencja
• Domenico Ghirlandaio – Ostatnia Wieczerza, ok. 1486, (fresk), San Marco – Florencja
• Cossimo Rosselli – Ostatnia Wieczerza, 1481-2, (fresk), Kaplica Sykstyńska – Rzym
• Ercole di Roberti – Ostatnia Wieczerza, ok. 1490, National Gallery – Londyn
• Pietro Perugino – Ostatnia Wieczerza, ok. 1480, Klasztor San Onofrio – Florencja
• Pietro Perugino – Ostatnia Wieczerza, 1493-6, (fresk), Convent of the Tertiary Franciscans – Foligno
• Leonardo da Vinci – Ostatnia Wieczerza, 1495-7, (fresk), Santa Maria delle Grazie – Mediolan
• Franciabigio – Ostatnia Wieczerza, 1514, Convento della Calza – Florencja
• Joerg Ratgeb – Ostatnia Wieczerza, 1518-9, Staatsgalerie – Sttutgart
• Hans Holbein – Ostatnia Wieczerza, 1524-5, Kunstmuseum – Bazylea
• Andrea del Sarto – Ostatnia Wieczerza, 1520-5, (fresk), Convent of San Salvi – Florencja
• Lucas Cranach Starszy – Ostatnia Wieczerza, ok. 1539, Kościół św. Wolfganga – Schneeberg
• Lucas Cranach Młodszy – Ostatnia Wieczerza, 1565, Kościół św. Jana – Dessau
• Jacopo Bassano – Ostatnia Wieczerza, 1542, Galleria Borghese – Rzym
• Pieter Pourbus – Ostatnia Wieczerza, 1548, Greoninge Museum – Brugia
• Bartholomäus Bruyn – Ostatnia Wieczerza, ok. 1550, Weimar
• Jacopo Tintoretto – Ostatnia Wieczerza, ok. 1540, Private Collection Bonhans – Londyn
• Jacopo Tintoretto – Ostatnia Wieczerza, 1547, San Marcuola – Wenecja
• Jacopo Tintoretto – Ostatnia Wieczerza, 1560, Saint Francois Xavier – Paryż
• Jacopo Tintoretto – Ostatnia Wieczerza, 1566, San Trovaso – Wenecja
• Jacopo Tintoretto – Ostatnia Wieczerza, 1567, San Stefano – Wenecja
• Jacopo Tintoretto – Ostatnia Wieczerza, 1570, San Polo – Wenecja
• Jacopo Tintoretto – Ostatnia Wieczerza, San Simeone Profeta – Wenecja
• Jacopo Tintoretto – Ostatnia Wieczerza, 121x90, Musee des Beaux-Arts – Caen
• Jacopo Tintoretto – Ostatnia Wieczerza, 1578-81, Scuola Grande di San Rocco – Wenecja
• Jacopo Tintoretto – Ostatnia Wieczerza, 1591, St. Martino – Lukka
• Jacopo Tintoretto – Ostatnia Wieczerza 1592-4, San Giorgio Maggiore – Wenecja
• Jacopo Tintoretto – Ostatnia Wieczerza, 1592, Prado – Madryt
• Juan de Flandes – Ostatnia Wieczerza, 1560, Prado – Madryt
• Livio Agresti – Ostatnia Wieczerza, 1571, Oratorio del Gonfalone – Rzym
• El Greco– Ostatnia Wieczerza, ok. 1568, Pinacoteca Nazionale – Bolonia
• Otto van Veen– Ostatnia Wieczerza, 1592, Katedra – Antwerpia
• Federico Barocci – Ostatnia Wieczerza, 1599, Katedra – Urbino
• Simon Vouet – Ostatnia Wieczerza, 1615-20, Palazzo Apostolico – Loreto
• Jan Peterhack – Ostatnia Wieczerza, 1619 – Katedra – Pelplin
• Fabrizio Boschi – Ostatnia Wieczerza, 1620, Szpital św. Bonifacego (obecnie Komenda Główna Policji Toskańskiej) – Florencja
• Philippe de Champaigne – Ostatnia Wieczerza (zw. Małą), 1648, Luwr – Paryż
• Philippe de Champaigne – Ostatnia Wieczerza (zw. Wielką), 1652, Luwr – Paryż
• Frans Pourbus II – Ostatnia Wieczerza, 1618, Luwr – Paryż
• Giuseppe Vermiglio – Ostatnia Wieczerza, 1622, Quadreria Arcivescvale – Mediolan
• Daniele Crespi – Ostatnia Wieczerza, 1624-5, Pinacoteca di Brera – Mediolan
• Valentin de Boulogne – Ostatnia Wieczerza, 1625-6, Galleria Nazionale d’Arte Antica – Rzym
• Peter Paul Rubens – Ostatnia Wieczerza, 1620-1, Seattle Art. Museum – Seattle
• Peter Paul Rubens – Ostatnia Wieczerza, 1630, Muzeum Puszkina – Moskwa
• Peter Paul Rubens – Ostatnia Wieczerza, 1631-2, Pinacoteca di Brera – Mediolan
• Nicolas Poussin – Ostatnia Wieczerza, 1640, Belvoir Castle – Grantham
• Michael Willmann – Ostatnia Wieczerza, 1661, Muzeum Narodowe – Wrocław
• Gerbrand van den Eeckhout – Ostatnia Wieczerza, 1664, Rijksmuseum – Amsterdam
• Sebastiano Ricci – Ostatnia Wieczerza, 1713-4, National Gallery of Art – Waszyngton
• Giovanni Battista Tiepolo – Ostatnia Wieczerza, ok. 1745-50, Luwr – Paryż
• Franz Anton Maulbertsch – Ostatnia Wieczerza, ok. 1754, Rezidenzgalerie – Salzburg
• Francesco Fontebasso – Ostatnia Wieczerza, Akademia – Wenecja
• Benjamin West– Ostatnia Wieczerza, 1784, Tate Gallery – Londyn
• Mikołaj Ge - Ostatnia Wieczerza, 1863, Galeria Trietiakowska, Moskwa
• Salvador Dali– Ostatnia Wieczerza, 1955 , National Gallery of Art. – Waszyngton

Bibliografia

• Krzysztof Niedałtowski, Zawsze Ostatnia Wieczerza, Warszawa : Twój Styl, 2006. ISBN 83-7163-508-7
• Henryk Witczyk, Ostatnia Wieczerza, [w:] Słownik teologiczny, red. Andrzej Zuberbier, Katowice: Księgarnia św. Jacka, 1998. ISBN 83-7030-191-6
• Stefano Zuffi, Nowy Testament. Postacie i epizody, Warszawa : Arkady, 2007. ISBN 978-83-213-4470-6