François Arago

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
François Arago
Pomnik François Arago w Perpignan

François Jean Dominique Arago (kat.: Francesc Joan Dominic Aragò) (ur. 26 lutego 1786 w Estagel pod Perpignan w departamencie Pireneje Wschodnie, zm. 2 października 1853 w Paryżu) – francuski matematyk, fizyk, astronom i polityk.

François Arago był najstarszym z czterech braci. Jean (1788-1836) wyemigrował do Ameryki i został generałem w armii meksykańskiej. Jacques Étienne Victor (1799-1855) wziął udział jako rysownik w wyprawie badawczej Louisa de Fercineta na pokładzie statku Uranie w latach 1817-1821, a po powrocie do Francji poświęcił się dziennikarstwu i dramatopisarstwu. Czwarty brat, Étienne Vincent (1802-1892), podobno współpracował z Balzakiem, a od 1822 do 1847 napisał znaczną liczbę utworów dramatycznych, głównie we współpracy z innymi autorami.

François studiował na École Polytechnique w Paryżu, gdzie później został wykładowcą. Prowadził badania nad polaryzacją światła. Odkrył skręcenie płaszczyzny polaryzacji światła przez kryształ kwarcu (1811), chromosferę Słońca (1840), wykrył związek pomiędzy zorzą polarną i burzami magnetycznymi.

Od 1809 członek Akademii Nauk.

W latach 1843-1853 był dyrektorem Obserwatorium paryskiego.

Od 5 kwietnia 1848 do 11 maja 1848 piastował urząd ministra wojny Francji, a już od lutego tego roku był ministrem floty. Przyczynił się do zniesienia niewolnictwa w koloniach francuskich[1].

Od François Arago pochodzi nazwa planetoidy (1005) Arago. Był członkiem honorowym Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk[2].

Jego nazwisko pojawiło się na liście 72 nazwisk na wieży Eiffla[3].

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Dominique Arago: Œuvres complètes. – Paris : Baudry/Gide 1854–1862 (Hrsg.: J. A. Barral).

Przypisy

  1. red. Włodzimierz Zonna: Kopernik - Astronomia - Astronautyka - przewodnik encyklopedyczny. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 30. (pol.)
  2. Aleksander Kraushar, Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk 1800-1832 : monografia historyczna osnuta na źródłach archiwalnych. Ks. 4, Czasy polistopadowe : epilog : 1831-1836, 1906, s. 478.
  3. La tour Eiffel Laboratoire (fr.). www.tour-eiffel.fr. [dostęp 2011-11-20].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Napoléon Auguste Lannes, książę de Montebello
Flag of France.svg minister floty i kolonii
1848-1848
Flag of France.svg Następca
Joseph Grégoire Cazy
Poprzednik
Louis-Eugène Cavaignac
Minister wojny Francji, 1848 Następca
Jean-Baptiste Adolphe Charras