Strzelce Krajeńskie

Strzelce Krajeńskie
Brama Młyńska z XIV w.
Herb Strzelec Krajeńskich Flaga Strzelec Krajeńskich
Państwo	Polska
Województwo	lubuskie
Powiat	strzelecko-drezdenecki
Gmina	Strzelce Krajeńskie gmina miejsko-wiejska
Burmistrz	Wiesław Sawicki
Powierzchnia	5,54 km²
Populacja (2008) • liczba ludności • gęstość	10 188 2061,9 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 95
Kod pocztowy	66-500
Tablice rejestracyjne	FSD
Położenie na mapie województwa lubuskiego Strzelce Krajeńskie
Położenie na mapie Polski Strzelce Krajeńskie
52°52′32″N 15°31′55″E
TERC (TERYT)	4081006044
Urząd miejski al. Wolności 48 66–500 Strzelce Krajeńskie
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Strzelce Krajeńskie (niem. Friedeberg) – miasto w woj. lubuskim, stolica powiatu strzelecko-drezdeneckiego, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzelce Krajeńskie.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 10 188 mieszkańców.

Położenie

Miasto położone jest na prawobrzeżnej ziemi nadnoteckiej, nad jeziorami: Klasztornym Górnym, Dolnym Jeziorem oraz Młyńskim, w południowo-zachodniej części kulturowej Krajny. W pasie Pojezierza Południowopomorskiego (w tym, w południowo-zachodniej części Pojezierza Dobiegniewskiego), przy drodze krajowej nr 22, w odległości 26 km na północny wschód od Gorzowa Wielkopolskiego.

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 4,94 km².

Historia

W 1272 została spisana pierwsza wzmianka o Strzelcach. W 1286 Strzelce uznano jako miasto pod nazwą Friedeberg.

Zabytki

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są:

• stare miasto, układ urbanistyczny
• kościół parafialny pod wezwaniem MB Różańcowej, mariacki z 1300 roku, z XV wieku, XIX wieku, lat 1957-1973
• mury miejskie obronne z 36 basztami, z XIII wieku. Zbudowane zostały z kamienia w latach 1272-1290. Długość: 1640 m, grubość: 1 m, wysokość: do 8 m. Mury otaczają teren Starego Miasta o pow. 24 ha. Niegdyś w skład fortyfikacji miejskich wchodziło 38 czatowni, dwie bramy: Gorzowska i Młyńska i jedna baszta zwana Więzienną lub Czarownic. Do dnia dzisiejszego mury zachowały się prawie na całej swej długości, przetrwała także Brama Młyńska i Baszta Więzienna:
  • brama Młyńska - Wschodnia, z XIV wieku, inna nazwa: Brama Drezdenkowska znajduje się przy końcu ul. Młyńskiej. Została wzniesiona w stylu gotyckim, w XV w. Posiada cztery kondygnacje i zamknięty ostrym łukiem przejazd. Brama zwieńczona jest ażurowymi sterczynami. Obecnie mieści się tu Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia
  • baszta Więzienia, pochodzi z XIV w. Niższe partie zbudowane zostały z kamienia na planie prostokąta, wyższe z cegły – na planie spłaszczonego koła. Zwieńczenie stanowi spiczasty, ceglany hełm, który okolony jest platformą widokową. Wnętrze baszty podzielone jest na trzy kondygnacje.Obecnie budowla nie jest użytkowana. Do baszty przylega Nowa Brama
• domy, ul. Brygady Saperów nr 19, 20, 25, 34 i budynek gospodarczy - szachulcowy, murowano-szachulcowe, z XVIII wieku, z połowy XIX wieku
• dom, ul. Krasińskiego 11, murowano-szachulcowy
• domy, ul. Ludowa nr 16 szachulcowy; nr 31 i budynek gospodarczy, szachulcowy, z połowy XIX wieku
• dom, ul. Mickiewicza 18, szachulcowy, z połowy XIX wieku, nie istnieje
• domy, ul. Południowa nr 13, nr 17 – szachulcowe, z połowy XIX wieku; nr 38
• domy, ul. Północna nr 36 szachulcowy, nr 38, z XVIII wieku/XIX wieku
• spichlerz przy bramie Wschodniej, ul. Wojska Polskiego 1, murowano-szachulcowy, z 1764 roku
• dom, ul. Wojska Polskiego 4, z połowy XIX wieku

inne zabytki:

• cmentarz żydowski
• kościół parafialny pw. św. Franciszka z Asyżu z 1929 r.
• ratusz, zbudowany został w latach 1870-1872 w stylu neorenesansowym, na miejscu wcześniejszego ratusza. Projekt sporządził Koehler z Frankfurtu nad Odrą oraz Asmund Schulz. Fasadę budynku ozdabia balkon z tralkową balustradą, tondo z herbem miasta oraz maszt flagowy z motywem smoka. Obecnie budynek jest siedzibą Sądu Rejonowego w Strzelcach Krajeńskich.

• 

  Ratusz, Urząd Miasta i Gminy Strzelce Krajeńskie

• 

  Kościół Mariacki

Edukacja

• Żłobek Samorządowy
• Przedszkole Samorządowe Nr 1
• Przedszkole Samorządowe Nr 2 „Smerfy”
• Szkoła Specjalna Przysposabiająca do Pracy
• Ochotnicze Hufce Pracy
• Szkoła podstawowa nr 1
• Publiczne Gimnazjum
• Zespół Szkół (Liceum Ogólnokształcące im. Macieja Rataja i Technikum Gastronomiczne)
• Zespół Szkół Centrum Kształcenia Ustawicznego w Strzelcach Krajeńskich im. Stefana Biedrzyckiego – jeden z największych zespołów szkół na terenie miasta. Mieści się w zespole budynków przy al. Wolności 7. Budynek szkoły wzniesiony z czerwonej cegły, powstał na początku XX wieku. Organizowano w nim zajęcia, zakładając w Friedeberg początkowo Seminarium Nauczycielskie, a następnie gimnazjum niemieckie. Po II wojnie światowej, gdy Friedeberg stał się polskim miastem pod nazwą Strzelce Krajeńskie, w budynku zorganizowano szkołę średnią. Biorąc pod uwagę rolniczy charakter Strzelec utworzono szkołę kształcącą kadry dla rolnictwa. Placówka ta była wtedy jedną z nielicznych szkół kształcących pracowników obsługi technicznej dla Państwowych Gospodarstw Rolnych.
• Wydział Szczecińskiej Akademii Rolniczej
• Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia

Sport

Od 1945 roku w Strzelcach Krajeńskich funkcjonuje klub piłkarski MKS Łucznik Strzelce Krajeńskie. Klub obecnie rozgrywa mecze na Stadionie Miejskim.

Wspólnoty wyznaniowe

• Kościół Rzymskokatolicki
  • Parafia św. Franciszka z Asyżu w Strzelcach Krajeńskich
• Ukraiński Kościół Greckokatolicki
  • Parafia Greckokatolicka Świętych Antoniego i Teodozjusza Pieczerskich i św. Michała Archanioła w Strzelcach Krajeńskich
• Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy (Sala Królestwa)

Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

• Jammerbugt
• Angermünde
• Tornesch

Zobacz też

• Strzelce
• powiat strzelecki (krajeński)

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona miasta
• Strona z dużą galerią fotografii Friedeberg – Strzelce