Recz

Recz
Herb Recza Flaga Recza
Państwo	Polska
Województwo	zachodniopomorskie
Powiat	choszczeński
Gmina	Recz gmina miejsko-wiejska
Burmistrz	Józef Romanowski
Powierzchnia	12,40 km²
Ludność (2009) • liczba • gęstość	2971 239,6 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 95
Kod pocztowy	73-210
Tablice rejestracyjne	ZCH
Położenie na mapie Polski Recz
53°15′44″N 15°32′50″E
TERC (TERYT)	3202064
SIMC	0935653
Urząd miejski ul. Ratuszowa 17, 73-210 Recz
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło Recz w Wikisłowniku
Strona internetowa

Recz (hist. Rzeczyca, niem. Reetz) – miasto w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, położone nad rzeką Iną. Siedziba miejsko-wiejskiej gminy Recz.

Według danych z 31 grudnia 2009 roku miasto miało 2971 mieszkańców.

Położenie

Według danych z 1 stycznia 2010 powierzchnia miasta wynosi 12,40 km². Miasto stanowi 0,9% powierzchni powiatu.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego.

Toponimia

Najstarszą wzmiankę o Reczu zawiera dokument z 1269 r., w którym pada nazwa Recz. Późniejsza nazwa Recz pochodzi prawdopodobnie od słowiańskiego słowa oznaczającego miejsce nad rzeką. Przez stulecia miasto nosiło nazwę Reetz. W latach 1945 – 1946 obowiązywała nazwa Rzeczyca zmieniona następnie na Recz Pomorski. Z czasem użycie przymiotnika "pomorski" wyszło z użycia.

Historia

Miasto zachowało układ średniowiecznego miasta o owalnym zarysie i jest do dzisiaj w większości opasany murem obronnym z kamieni polnych, zbudowanym w XIV-XV wieku. Na przełomie XIV w. do XVIII w. Recz był własnością rodziny von Wedel. Miasto usytuowane jest na historycznym pograniczu Pomorza i Wielkopolski. Przez Recz przebiega historyczna droga handlowa "droga marchijska", zwana dalej szlakiem cysterskim. W czasie II wojny światowej miasto zostało zniszczone w 70%. Po wojnie zostało odbudowane. Pierwszym burmistrzem Recza w latach 1945–1946 był Mieczysław Czajkowski, a obecnie burmistrzem miasta jest Józef Romanowski.

Kalendarium

• we wczesnym średniowieczu był tu słowiański gród i osada targowa na podgrodziu
• w 1269 r. tutejsze tereny opanowała Brandenburgia
• po 1284 r. obok starej osady lokowano miasto, a na miejscu dawnego słowiańskiego grodu ufundowano w 1296 r. klasztor Cysterek
• od 1370 do XVIII wieku miasto należało do rodu von Wedel
• w latach 1402 – 1454 było w rękach Krzyżaków
• w 1657 r. podczas wojny polsko-szwedzkiej Recz zdobyli Polacy
• w czasie wojny trzydziestoletniej Recz został częściowo zniszczony przez pożary w 1686 r.
• w XIX wieku miasto było lokalnym ośrodkiem handlowym dla rolniczego zaplecza.
• w 1945 r. miała miejsce bitwa czołgów, w wyniku której miasto zostało zniszczone w około 70%.

Zabytki i atrakcje turystyczne

Kościół Chrystusa Króla

"Czatownia" z murem obronnym

Zabytki chronione prawem:

• teren starego miasta z XIII wieku, nr rej. 59 z dnia 27 lutego 1956 r.
• organistówka szachulcowo – murowana z poł. XIX wieku, ul. Ratuszowa 6, nr rej. 347 z dnia 30 stycznia 1991 r. Obecnie Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy, pieczołowicie odnowiona w latach 80. XX wieku. Jej ścianę od ul. Ratuszowej zdobią medaliony Jana Kochanowskiego, Adama Mickiewicza oraz Stefana Żeromskiego. Na piętrze swą siedzibę ma Towarzystwo Miłośników Recza.
• kościół pw. Chrystusa Króla gotycki z 1352 – 1355, przebudowany w XV i XIX wieku, nr rej. 57 z dnia 3 stycznia 1956 r. oraz br rej. 259 z dnia 20 czerwca 1979 r. Kościół parafialny, rzymskokatolicki należący do dekanatu Choszczno, archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, metropolii szczecińsko-kamieńskiej. Budynek trójnawowy, dawniej pod wezwaniem św. Katarzyny. Olbrzymia wieża zachodnia pochodzi z początków XV wieku, kiedy to Recz znajdował się pod zwierzchnictwem zakonu krzyżackiego. We wnętrzu cenny ołtarz późnorenesansowy z lat 1607 – 1611 z bogatą dekoracją snycerską, renesansowa ambona, romańska chrzcielnica z granitu, epitafia znaczących miejscowych rodów. W 1989 r. gruntownie odnowiony.Obecnym proboszczem jest Aleksander Słodkowski.
• pozostałosci murów obronnych, zarys zachował się na całym obwodzie dawnego miasta, zbudowane są one z kamienia polnego, nr rej. 399 z dnia 15 lutego 1963 r. oraz nr rej. 290 z dnia 26 października 1979 r., w skład których wchodzą:
  • baszta Choszczeńska zwana inaczej Młyńska z XIV wieku, przy rozwidleniu dróg do Choszczna i Szczecina
  • baszta Drawieńska zwana inaczej brama kamienna, z XVI wiek wieku o wysokości 15 m. chroniła wjazdu do miasta, obecnie ma charakter widokowy.
• dom z poł. XIX wieku, murowano-szachulcowy, Rynek 1, nr rej. 348 z dnia 30 stycznia 1991 r., odrestaurowany w końcu lat 80. XX wieku.

Pozostałe zabytki:

• czatownia z XV wieku, obok Baszty Drawieńskiej
• grodzisko średniowieczne pocysterskie, jest stanowiskiem archeologicznym
• Cmentarz żydowski w Reczu

Rezerwat przyrody:

• 2 km na północny wschód od centrum rezerwat przyrody "Grądowe Zbocze" (zaraz za przystankiem kolejowym Recz Pomorski), las mieszany o powierzchni 33,28 ha, utworzony w 1996.

Europejski Szlak Cystersów

Zakon panien Cysterek został sprowadzony do Recza w 1296 r. przez margrabiów brandenburskich. Opactwo ulokowane zostało na wzgórzu (dzisiaj zwanym klasztornym) w widłach rzeki Iny i Reczanki (Młynówki). Panny cysterki zajmowały się prowadzeniem gospodarstwa rolnego i młynów, wprowadzając na ziemię recką nowe techniki upraw rolnych. Prowadzona zgodnie z dewizą cystersów ora et labora (módl się i pracuj) działalność zakonna trwała aż do 1552 r. kiedy to sekularyzowano dobra opactwa, przeznaczając je na domenę państwową. Ostatecznie zniszczone z czasem budowle pocysterskie rozebrano w 1827 roku.

Gospodarka

Recz stanowi mały ośrodek przemysłowy i usługowy. Funkcjonują tu m.in.: bank, poczta, ośrodek zdrowia, Ośrodek Pomocy Społecznej, Środowiskowy Dom Samopomocy, apteka, straż pożarna, dom kultury, kino oraz miejska biblioteka.

Rozwój miasta uwarunkowany jest z produkcją rolną, przemysłem metalowym, przemysłem stolarki okiennej PCV, oraz drobną wytwórczością i usługami. W mieście działa ciepłownia na biomasę, produkująca energię odnawialną. Rozwija się tutaj turystyka, powstają gospodarstwa agroturystyczne.

Edukacja

Szkoła Podstawowa i Gimnazjum w Reczu

W Reczu mieści się przedszkole miejskie, gimnazjum oraz Szkoła Podstawowa im. Stefana Czarnieckiego.

Komunikacja

Transport drogowy

W mieście krzyżują się droga krajowa i wojewódzka:

• droga krajowa nr 10 -- granica państwa (Lubieszyn) «» Szczecin «» Stargard Szczeciński «» Wałcz «» Piła «» Białe Błota «» Sierpc «» Płońsk
• droga wojewódzka nr 151 -- Świdwin «» Łobez «» Węgorzyno «» Recz «» Barlinek «» Gorzów Wielkopolski

Transport kolejowy

Przez miasto przebiega linia kolejowa nr 403 (Piła – Ulikowo), przy której znajduje się przystanek kolejowy.

Sport

Od 1953 roku w Reczu funkcjonuje klub piłkarski MKS Remor Recz. Klub obecnie rozgrywa mecze na Stadionie Miejskim.

Administracja

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy wybierają do Rady Miejskiej w Reczu 8 radnych (8 z 15), w dwóch okręgach wyborczych. Pozostałych 7 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Recz. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest ratusz przy ul. Ratuszowej.

Burmistrzowie Recza:

• Czesław Mojecki (1998-2002)
• Zbigniew Ligus (2002–2006)
• Józef Romanowski (od 2006)

Mieszkańcy Recza wybierają parlamentarzystów z okręgów z komisją wyborczą w Szczecinie , a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.

Bibliografia

1. Folder UMiG, Wydział Promocji i Funduszy Unijnych, Recz

Linki zewnętrzne

• niezależny portal internetowy mieszkańców Recza