Łobez
| Łobez | |||||
Ulica Niepodległości z widocznym kościołem |
|||||
|
|||||
| Państwo | |||||
| Województwo | zachodniopomorskie | ||||
| Powiat | łobeski | ||||
| Gmina | Łobez gmina miejsko-wiejska |
||||
| Prawa miejskie | 1295 | ||||
| Burmistrz | Ryszard Sola s. Stefana | ||||
| Powierzchnia | 11,75 km² | ||||
| Ludność (2009) • liczba • gęstość |
10 330 879,1 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 91 | ||||
| Kod pocztowy | 73-150 | ||||
| Tablice rejestracyjne | ZLO | ||||
| TERC (TERYT) |
4324318024 | ||||
| SIMC | 0979136 | ||||
|
Urząd miejski
ul. Niepodległości 1373-150 Łobez |
|||||
| Strona internetowa | |||||
Łobez (niem. Labes) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, siedziba powiatu łobeskiego i gminy miejsko-wiejskiej Łobez, położone nad rzeką Regą na Wysoczyźnie Łobeskiej. Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 10 330 mieszkańców[1]. Prawa miejskie Łobez otrzymał przed 1295 r.
Położenie [edytuj]
Miasto Łobez znajduje się w środkowej części Pomorza Zachodniego, na Wysoczyźnie Łobeskiej, nad rzeką Regą, u ujścia do niej strugi Łoźnicy. Krzyżują się tu trzy drogi wojewódzkie 147, droga wojewódzka nr 148 oraz 151. Odległość do Morza Bałtyckiego wynosi stąd około 70 kilometrów, do stolicy województwa – Szczecina jest stąd zaś 90 km[2].
Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 11,75 km²[3].
Części miasta tworzą także Łobzówek, Łośnica, Świętoborzec oraz Wodnik. Ponadto bezpośrednio w okolicy miasta położone są następujące wsie: Dalno, Łobżany, Niegrzebia, Suliszewice, Przyborze oraz osada Trzeszczyna. Łobez leży także w pobliżu jezior Karwowo, Jezioro Strzemielskie (Biały Zdrój), Chełm, Klępnicko, Helka, Jurkowo, Dybrzno i innych[4].
Historia [edytuj]
We wczesnym średniowieczu powstał na prawym brzegu Regi gród obronny Pomorzan, przy którym wytworzyło się podgrodzie. Podgrodzie stało się zalążkiem miasta – skupiała się tam ludność rzemieślniczo-handlowa, pełniło też funkcje administracyjno-wojskowe. Pierwsze wzmianki o Łobzie pochodzą z 1271[5]. Jest w nich mowa rycerzu Wolfie Borko jako pana na Łobzie – „dominus de Lobis”. Dalsze losy Łobza łączą się z losami rodu Borków, którzy byli właścicielami miasta i okolic[5].
Łobez znalazł się wśród miejscowości, które jako pierwsze otrzymały prawa miejskie – już w 1295 roku figuruje jako „miasto”, w 1348 zaś dostał potwierdzenie swoich praw miejskich według prawa lubeckiego[5]. W XIV wieku występuje już burmistrz i rada miejska[5]. Wtedy też Łobez otoczono murami, które przetrwały do XVIII wieku. W 1460 uzyskał własne sądownictwo. Borkowie wznieśli też w Łobzie zamek, który przetrwał do XVIII wieku[5]. W 1648 miasto weszło w skład Brandenburgii[5]. W latach 1818-1945 miasto administracyjnie należało do powiatu Regenwalde, początkowo z siedzibą w Resku, a od roku 1860 z siedzibą w Łobzie[6].
W 1945 r. miasto zostało dotkliwie zniszczone. Łobez został wyzwolony 3 marca 1945 r. po ostrzale artyleryjskim z Suliszewic i nocnych walkach z fanatykami z Hitlerjugend (HJ – przybudówka Oddziałów Szturmowych SA, kompanie bojowe „Jagdkommandos” – uzbrojenie: granatnik pancerfaust) przez żołnierzy Armii Czerwonej (1 Armia Pancerna 1 Frontu Białoruskiego, 44 Brygada Pancerna Gwardii (Dowódca: płk Joseph Iraklievich Gusakovsky (ur. 12,(25).12.1904 - † 20.02.1995)- później generał, II-krotny „Bohater Związku Radzieckiego”), 108 Gwardyjski Pułk Czołgów Ciężkich (Dowódca: płk Władimir D. Reutow(?)) i oddział łobeskich partyzantów (Polacy i (prawdopodobnie) osoby innej narodowości (Rosjanie, Francuzi lub Serbowie), którzy zbiegli z okolicznych jenieckich obozów pracy, gdzie było ich wiele w powiecie, a w Łobzie istniały w czasie wojny dwa obozy pracy). Następnie do Łobza weszli żołnierze polscy LWP z 43 Pułku Artylerii Lekkiej (Dowódca: mjr Ilia Sadowski), którzy stoczyli potyczkę 6.03.1945 r. w Świętoborcu z oddziałami XX Korpusu SS (Dowódca: gen.porucznik Günther Krappe (ur. 1893, †1981)[7][8][9][10][11][12][13][14][15].
W następstwie II wojny światowej Łobez włączony został do Polski. Ludność, która pozostała w mieście wysiedlono do Niemiec.
W latach 1946-1975 Łobez był siedzibą powiatu łobeskiego (przejściowo w roku 1945 powiatu Ławiczka) zlikwidowanego w trakcie zmian administracyjnych w roku 1975. Od roku 2002 Łobez jest ponownie siedzibą powiatu łobeskiego.
W latach 1946–1998 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego.
W części miasta Świętoborzec działało Państwowe Gospodarstwo Rolne – Państwowe Stado Ogierów Łobez, gdzie więcej o osiągnięciach sportowych (jeździectwo i powożenie) miejscowych sportowców można przeczytać w książce Zdzisława Bogdanowicza „Historia sportu łobeskiego”. Obecnie (od 2009 r.) majątek tego gospodarstwa przejęła firma SBS Stado Ogierów Łobez spółka z o.o. i klub jeździecki LKS „Hubal”.
W 1960 roku Łobez miał 6255 mieszkańców[16].
Historia nazwy miasta [edytuj]
Pierwsze źródła podają nazwę miasta w formie: Lobis (1271), Lobese (1280), Lobse (1285)[17]. Nie do końca wyjaśniona jest etymologia słowa „Łobez”. Przypuszcza się, że miasto wywodzi swoją nazwę od rzeki, nad którą jest położone lub od łabędzia (historycy niemieccy – łabędź – starosłowiańskie: labez, labendz)[18][19][20][21]. Starosłowiańskie słowo „laba”, oznaczało wszystko płynące lub zachowujące stan płynny. Inna interpretacja wskazuje pochodzenie nazwy od słowa lobose, które oznaczało miejsce podmokłe, porośnięte tatarakiem, gęstwiną, krzakami, zaroślami zwanym w języku staropolskim łabuziem. W obu przypadkach akcentowana jest lokalizacja osady nad wodą, na co wskazuje występujący także w innych nazwach rdzeń łob (np. Łobżenica, Łobżany)[22][17].
Obecna nazwa miasta formalnie obowiązuje od 19 maja 1946[23].
Historyczne mapy i zdjęcia [edytuj]
- Łobez na historycznych zdjęciach - [36]
- Stare mapy Łobza
Łobez na historycznych mapach.
Galeria [edytuj]
Mapa Lubinusa okolic Łobza z 1618 r. [37]
Zabytki [edytuj]
W Łobzie znajdują się następujące zabytki (wg Rejestru Zabytków)[24]:
- Kościół pw. NSPJ (Kl.20/66/65)
Więcej o kościele znajdziesz: Wikipodróże - Kościół - [38]
- Dom, ul. Niepodległości 7 (DZ-4200/49/O/98)
- Poczta, ul. Rapackiego 12 (PSOZ/Sz-n/III/5340/225/93)
- Zespół budynków stadniny koni (Świętoborzec) (DZ-4200/1/O/2005)
- Park przy stadninie koni (Świętoborzec) (DZ-4200/1/O/2005)
- Zespół dwu willi, ul. Niepodległości 66a-68 /otoczenie/ (DZ-4200/5/K/2009)
Inne ciekawe miejsca w Łobzie to:
- ciekawa architektonicznie przedwojenna ulica Przechodnia, Armii Krajowej i inne
- liczne zabytki przemysłowe – zajezdnia, wieża ciśnień i nastawnie PKP, kominy fabryczne tunele i mosty
- resztki łobeskich murów obronnych z XIV-XV w.
Więcej o zabytkach i ciekawych miejscach znajdziesz: Wikipodróże - [39]
Atrakcje turystyczne [edytuj]
Przez Łobez przebiega kilka opisanych i oznakowanych szlaków turystycznych[25], rowerowych[26], kajakowych w tym kajakowy Szlak Papieski[27][28] i szlak konny Pojezierza Drawskiego (Świętoborzec – Biały Bór)[29]. Miłośnicy koni znajdą je tak w Łobzie, Świętoborcu, Boninie i w najbliższej okolicy[30]][31]. Miłośnicy wędkarstwa mają w mieście rzekę Regę, jezioro miejskie Dybrzno oraz wiele okolicznych jezior. Miłośnicy sportów motorowych mają do jazdy wydzielony zalesiony teren w mieście w starym żwirowisku za cegielnią[32][33]. Miłośnicy głazów narzutowych znajdą je najbliżej w Przyborzu (9,1 m) i w Siedlicach (Maćkowe Łoże – 16 m).
Miłośnicy agroturystki wiedzą, że „Ziemia Łobeska” to piękny i jeden z najczystszych ekologicznie rejonów Polski. Atrakcyjne okolice Łobza, będące oazą piękna i spokoju sprzyjają zdrowemu i aktywnemu wypoczynkowi. Sąsiedztwo dziewiczych lasów z całym bogactwem runa leśnego, bliskość rybnych, czystych i niezatłoczonych jezior i rzek pozwala zregenerować siły. Docenią to amatorzy grzybobrania, jagód i malin, a także miłośnicy wędkowania. Pobyt na wsi to także świeże powietrze, przestrzeń i swoboda. Gospodarstwa agroturystyczne zlokalizowane są w Klępnicy (jezioro, las, zabytki, stacja kolejowa), Karwowie (jezioro, las, grodzisko, drzewa pomnikowe, zabytki), Prusinowie (rzeka, las, zabytki, stacja kolejowa), Bełcznie (zabytki, jezioro), Zagórzycach (las, rzeka, zabytki) i Łobzie[34].
Miłośnicy przyrody wiedzą, że „Ziemia Łobeska” charakteryzuje się dużą różnorodnością form roślinnych i zwierzęcych. Dużo jest lasów i zadrzewień, więcej niż przeciętnie w Polsce i w Europie. Nie są to zwarte obszary, lecz kępy leśne rozrzucone po całej gminie, najczęściej w pobliżu rzek i jezior. Wśród mieszanych lasów przeważa sosna, buk, dąb, brzoza i świerk. Piękne lasy bukowe porastają zbocza doliny Regi na południowy zachód od Łobza (Łobeskie Bieszczady) oraz w okolicach Karwowa. Rarytasem dla myśliwych są przebogate tereny łowieckie, na których występują jelenie europejskie, sarny, dziki, lisy, zające, kuny i ptactwo wodne, m.in. dzikie kaczki, dzikie gęsi, łyski i inne ptactwo łowne. Działają tu cztery koła łowieckie: „Lis” Łobez, „Jeleń” Łobez, „Cyranka” Szczecin i „Rogacz” Węgorzyno. Wielkim bogactwem lasów łobeskich są jagody, borówki, żurawiny, maliny, jeżyny i grzyby. Przy sprzyjających warunkach pogodowych sezon grzybobrania trwa od czerwca do późnej jesieni. Stosunkowo dużo zachowało się na terenie gminy drzew pomnikowych. Sędziwe okazy spotkać można na terenie miasta, jak i w wiejskich parkach podworskich, na cmentarzach, przy zabudowaniach oraz przy drogach (aleje klonowe, lipowe, jesionowe, brzozowe). Najokazalsze okazy zostały ustanowione pomnikami przyrody. Są to dęby „Bartek” w Unimiu i trochę młodszy, ale historyczny „Maćko” w Strzmielu, lipa „Elizabeth” i platan „Dzidźka” w Zachełmiu, kasztan „Cichowo” nad Mielnicą pomiędzy Strzmielem a Zachełmiem. Więcej o turystyce: Wikipodróże - [40]
Łobeskie imprezy cykliczne [edytuj]
|
|
Demografia [edytuj]
Struktura demograficzna mieszkańców Łobza wg danych z 31 grudnia 2008[55]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| Populacja | 10 356 | 100 | 5444 | 52,57 | 4912 | 47,43 |
| Wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) | 1852 | 17,88 | 934 | 9,02 | 918 | 8,86 |
| Wiek produkcyjny (18–65 lat) | 6900 | 66,63 | 3386 | 32,7 | 3514 | 33,93 |
| Wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) | 1604 | 15,49 | 1124 | 10,85 | 480 | 4,63 |
Demografia historyczna [edytuj]
Liczba mieszkańców Łobza w różnych latach (na podstawie artykułu „Historia Łobza”, i książki „Städtebuch Hinterpommern”).
| Rok | Liczba ludności |
|---|---|
| 1680 | ok. 800 |
| 1740 | 1191 |
| 1749 | 1339 |
| 1762 | 949 |
| 1776 | 1195 |
| 1782 | 1160 |
| 1794 | 1339 |
| 1812 | 1797 |
| 1814 | 1800 |
| 1816 | 1939 |
| 1819 | 1960 |
| 1831 | 2443 |
| 1843 | 3207 |
| 1852 | 3939 |
| 1861 | 4756 |
| 1885 | 5225 |
| 1895 | 5187 |
| 1912 | 5098 |
| 1925 | 5873 |
| 1939 | 7300 |
| 08.1945 | 1710 (160 Polaków) w Łobzie |
| 10.1945 | 5885 Niemców w Łobzie |
| 10.1945 | 8287 Niemców w powiecie |
| 02.1946 | 9 773 Niemców w powiecie |
| 1946 | 4144 w Łobzie |
| 1946-7 | 10 905 Niemców wysiedlono z powiatu |
| 1957 | 6026 |
Liczba osób narodowości żydowskiej mieszkających w Łobzie.
| Rok | Liczba ludności |
|---|---|
| 1705 | 2 rodziny |
| 1753 | 1 rodzina |
| 1782 | 15 |
| 1794 | 18 |
| 1812 | 38 |
| 1816 | 62 |
| 1831 | 61 |
| 1840 | 90 |
| 1843 | 100 |
| 1852 | 121 |
| 1861 | 167 |
| 1867 | 175 |
| 1871 | 138 |
| 1903 | 105 |
| 1925 | 43 |
| 1939 | 11 |
| 1940 | 0 |
Więcej informacji o mieszkańcach Łobza, Patrz:
Administracja i polityka [edytuj]
Mieszkańcy miasta wybierają do łobeskiej rady miejskiej 11 z 15 radnych[56], pozostałych 4 radnych wybierają mieszkańcy gminy Łobez. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Urząd miejski ma siedzibę przy ulicy Niepodległości.
- Burmistrzowie Łobza
wybrani w wyborach pośrednich (od roku 1989 do 2002) oraz ich zastępcy:
- Marek Stanisław Romejko, zastępca Jan Woźniak
- Jan Szafran, zastępca Elżbieta Kobiałka
- Halina Szymańska, zastępca Henryk Musiał
wybrani w wyborach bezpośrednich (od roku 2002) oraz zastępcy
- Marek Stanisław Romejko (kadencja 2002–2006), zastępca – Ryszard Sola s. Józefa
- Ryszard Sola s. Stefana[57] (od 2006), zastępca – Ireneusz Kabat
Przed rokiem 1989 rolę głowy miasta pełnił mianowany na to stanowisko Naczelnik Miasta i Gminy, którym ostatnim w Łobzie był Zbigniew Con.
Gmina Łobez utworzyła w obrębie całego miasta jednostkę pomocniczą – „Osiedle w Łobzie”. Mieszkańcy miasta (czyli osiedla) wybierają 15-osobową radę osiedla wg obwodów wyborczych na zebraniu wyborczym. Rada osiedla wybiera spośród swoich członków zarząd osiedla, który składa się z 5 członków, wraz z przewodniczącym zarządu osiedla i jego zastępcą[58]. Obecnie Przewodniczącą Rady Osiedla jest Mirosława Borowska, wcześniej był Zdzisław Szklarski i Jerzy Sola.
Mieszkańcy wybierają posłów z okręgu wyborczego nr 41, senatora z okręgu nr 98, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu nr 13.
Posłowie do Sejmu RP posiadający biura poselskie w mieście:
- Joachim Brudziński (PiS), Arkadiusz Litwiński (PO), Mirosława Masłowska (PiS).
Burmistrzowie Łobza [edytuj]
Lista Burmistrzów Łobza[59][60]:
- 1632 – Carsten Beleke
- 1670 – Bernd Bublich
- ok. 1700 – Paul Belecke
- 1702 – Theele
- 1723 – F.C. Hackebeck (†1740)
- 1734 – F.W. Weinholz (†1745)
- 1736 – Schulze
- 1732 – Hackenberken
- 1745 – M.C. Frize (†1749)
- 1746 – Johann Friedrich Thym
- 1752 – Johann Gottsried Severin
- 1753? – J.F. von Flige
- 1757 – Johann Friedrich Thym
- 1757 – Heller
- 1767 – Gottlieb Timm
- 1790 – Jahncke
- 1775 – Johann Gottfried Severin
- 1805 – Heinrich (?) Falck
- 1806 – Zuther (inna data 1712)
- 1806 – Nemitz
- 1809 – Johann Georg Falck (†1823)
- 1823-40 – Johann Friedrich Rosenow
- 1842-44 – Adols Ludwig Ritter (Intermistisch)
- 1844-45 – Albert Wilhelm Rizky
- 1846-52 – Heinich Ludwig Gotthils Hasenjäger
- przed 1859 – Hasenjaeger
- 1852-1864 – Carl Albert Alexander Schüz
- 1921 – Willi Kieckbeusch
- 1945 – Hakelberg (†1945)[61][62]
- 1945 – Teofil Fiutowski (ur. 1910, †1981)[63][64]
- 1945 – Stefan Nowak (ur. 1903 lub 1907, †1974)[65][66]
- 1945 – Feliks Mielczarek (ur. 1902, †1972)[67][68]
- 1947 – Ignacy Łepkowski (ur. 1894, †1966)[69][70]
Starości [edytuj]
Siedzibą starostwa Regenwalde do roku 1860 było Resko, a potem siedzibę przeniesiono do Łobza. Kolejnymi Starostami powiatu (Landräte), których siedziby znajdowały się w Łobzie byli:
- 1856-64 Kurt Moritz Lebrech von der Osten (ur. 1815 - †1888)
- 1864-71 Hermann von Loeper (ur. 1814 - †1866), potem ? von Loeper [71].
- 1871-77 Ludwig Ferdinand von Lockstedt
- 1877-84 ? (Herman) von Loeper
- 1884-93 August Hans Adam Berthold von der Osten (ur. 1855 - †1895)
- 1893-1910 Ernst von Döring
- 1910-1918 Friedrich von Normann [72]
- 1918-31 Herbert Rudolf von Bismarck (ur. 1884 – †1955)
- 1931-45 dr Erich Hüttenhein
- 1945-46 Pełnomocnik Leopold Płachecki (powiat Ławiczka/powiat łobeski)
- 1946-48 Leopold Płachecki (powiat łobeski)
Więcej informacji o starostach, Patrz:
- .
Wspólnoty wyznaniowe [edytuj]
- Kościół Rzymskokatolicki
- Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
- Kościół Ewangelicznych Chrześcijan
- Świadkowie Jehowy
Transport [edytuj]
W mieście znajduje się stacja kolejowa, przez którą przechodzi linia kolejowa nr 202 (trasa Stargard – Gdańsk Gł.), kursują autobusy PKS i prywatne busy osobowe. Do 1991 r. czynna była linia wąskotorowa ze Stargardu Szczecińskiego (ruch towarowy do 1995 r. ruch osobowy do do 1991 r.).
Kalendarium [edytuj]
Krótka historia Łobza[74][60][75].
Łobeskie media lokalne [edytuj]
Lista mediów lokalnych[76][77]:
- „Tygodnik Łobeski”
- „Nowy Tygodnik Łobeski”
- „Gazeta Łobeska”
- „Wiadomości Łobeskie”[78]
- „Łabuź”[79]
- „Rega TV”
- „Łobeziak”[80]
- „Wieści z Łobeskiego Ratusza”[81]
- „Głos Łobeski”[82]
Przedwojenne lokalne gazety:
- „Kreis Zeitung”
- „Kreis Blatt”
- „Evangelische Rundschau für Pommern”
- „Blatter für schulrecht und schulstatistik”
- „Der Kreiszeitung in Labes”
- „Kreiazeitung für den Kreis Regenwalde”
Osoby związane z Łobzem [edytuj]
- Osoby nieżyjące
- August Froehlich (1891-1942) – niemiecki ksiądz rzymskokatolicki pełniący w latach 1932-1937 posługę duszpasterską dla mieszkańców Łobza, przeciwnik nazizmu, który za obronę polskich robotników przymusowych został zamęczony w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Dachau
- Zbigniew Janaszek – mieszkaniec Łobza. Kawaler Orderu Virtuti Militari
- Wincenty Jankowski – mieszkaniec Łobza. Kawaler Orderu Virtuti Militari
- Wacław Zaleski – mieszkaniec Łobza. Kawaler Orderu Virtuti Militari
- Wojciech Zbanyszek – mieszkaniec Łobza. Kawaler Orderu Virtuti Militari
- Osoby żyjące
- Kazimierz Obuchowski – ukończył liceum i zdał maturę w Łobzie. Profesor psychologii
Miasta partnerskie [edytuj]
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Stan w dniu 30 VI 2009 r. „Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym”, 2009-11. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1734-6118.
- ↑ Gmina Łobez – Położenie.
- ↑ 2009 r. „Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym”, 2009-08-20. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507.
- ↑ Powiat Łobeski – jeziora [1].
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Historia Łobza opublikowana na oficjalnej stronie gminy Łobez (pol.). [dostęp 28 grudnia 2009].
- ↑ Regenwalde Kreis Regenwalde in der ehemaligen Provinz Pommern.
- ↑ Z dziejów ziemi łobeskiej.
- ↑ Biuletyn Kawaleria [2].
- ↑ Tygodnik Łobeski: Łobez w systemie obronnym Wału Pomorskiego [3].
- ↑ Tygodnik Łobeski: Zaglądając w przeszłość. Lata powojenne w dokumentach (cz. 1) [4].
- ↑ Tygodnik Łobeski: Zaglądając w przeszłość. Lata powojenne w dokumentach (cz. 2) [5].
- ↑ Miejscowości letniskowe na ziemi międzyrzeckiej [6].
- ↑ Mit wuchtigem Stoß von der Weichsel bis an die Oder [7].
- ↑ Gusakovsky [8].
- ↑ Krappe [9].
- ↑ Władysław Nowotniak: Gryfice i okolica – Wycieczki po mieście i okolicy. Warszawa: Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, 1962, s. 47.
- ↑ 17,0 17,1 Kazimierz Rymut: Nazwy Miast Polski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987. ISBN 83-04-02436-5.
- ↑ Z dziejów ziemi łobeskiej.
- ↑ Ernst Zernickow.
- ↑ Thomas Kanzow: Chronik von Pommern in hochdeutscher Sprache.
- ↑ Heinrich Karl Wilhelm Berghaus: Die Städte des Regenwalder Kreises.
- ↑ Serwis UM w Łobzie.
- ↑ M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85
- ↑ Powiat Łobeski – Rejestr zabytków nieruchomych [10].
- ↑ Szlaki turystyczne – portal internetowy gminy Łobez.
- ↑ Gmina Łobez – Turystyczne szlaki rowerowe.
- ↑ http://www.niedziela.pl/artykul/63208/nd/Lobez-dolacza-do-szlakow-papieskich.
- ↑ Szlaki turystyczne – portal internetowy gminy Łobez.
- ↑ Gmina Łobez -Turystyka konna [11].
- ↑ Portal Jeździecki galopuje.pl.
- ↑ SBS Stado ogierów Łobez sp. z o.o.
- ↑ Tygodnik Łobeski – Wycięli drzewa przy okazji czyszczenia terenu pod tor motorowy.
- ↑ Tygodnik Łobeski – 340 tys. zł kary za wycięcie drzew.
- ↑ Agroturystyka -Gmina Łobez [12].
- ↑ Kalendarz [13].
- ↑ Powiat Łobeski – Łobeska Baba Wielkanocna 2012.
- ↑ Kalendarz imprez powiatowych, Starostwo [14].
- ↑ Smoki Powiatu Łobeskiego
- ↑ Tygodnik Łobeski „V Gala Sportu” [15].
- ↑ Konkursy [16].
- ↑ Kalendarz imprez 2013.
- ↑ XIV Międzynarodowe Majowe Spotkania Orkiestr Dętych i Big Bandów – portal internetowy gminyŁobez.
- ↑ Powiat Łobeski – XI Festiwal Kapel Podwórkowych Łobez 2012 [17].
- ↑ Tygodnik Łobeski-Święto Radości przytuliło się do Świętoborca [18].
- ↑ XXVI Łobezkie biegi o memoriał redaktora Tomasza Hopfera – portal internetowy gminyŁobez.
- ↑ Gmina Łobez – VII Łobezki Memoriał Szachowy im. Gabriela Bieńkowskiego.
- ↑ XXI Memoriał im. Witolda Markiewicza – MLKS Światowid Łobez.
- ↑ [Dni Łobza-nocna parada motocyklowa [19].
- ↑ Tygodnik Łobeski – XI Memoriał im. Jerzego Machońskiego.
- ↑ Turniej Piłki nożnej – VII Memoriał im. Mikołaja Kondratowicza – portal internetowy gminy Łobez.
- ↑ 51,0 51,1 51,2 51,3 51,4 Tkkf Błyskawica Łobez.
- ↑ Łobeski Maraton Rowerowy.
- ↑ PCK Szczecin.
- ↑ Trucht Łobeski Klub Biegacza „Trucht”.
- ↑ Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ W 2006 r. 3 okręgi wyborcze dotyczyły Łobza, czwarty terenów wiejskich.
- ↑ W wyborach w 2006 r. do urzędu w 2. turze startowały dwie osoby o takim samym imieniu i nazwisku.
- ↑ Uchwała Nr XIII/116/03 Rady Miejskiej w Łobzie z dnia 30 grudnia 2003 r. ws. uchwalenia Statutu Osiedla w Łobzie (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2004 r. Nr 12, poz. 225).
- ↑ Zbigniew Harbuz: Kalendarium ...[20].
- ↑ 60,0 60,1 Gustav Kratz: Die Städte der Provinz Pommer: Abriss ihrer Grschichte, zumeist nach Urkunden Berlin 1865.
- ↑ Hackelberg [21].
- ↑ Hakelberg [22].
- ↑ Teofil Fiutowski [23].
- ↑ Ewidencja zmarłych [24].
- ↑ Stefan Nowak [25].
- ↑ Ewidencja zmarłych [26].
- ↑ Feliks Mielczarek [27].
- ↑ Ewidencja zmarłych [28].
- ↑ Ignacy Łepkowski [29].
- ↑ Ewidencja zmarłych [30].
- ↑ von Loeper [31].
- ↑ Normann [32]
- ↑ Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 29 stycznia 2013.
- ↑ Zbigniew Harbuz: Kalendarium ziemi i powiatu łobeskiego, „Łabuź”, Łobez 2007.
- ↑ Zbigniew Harbuz „Łobeskie Kalendarium Powiatowe...”.
- ↑ Powiat Łobeski – Lokalne media.
- ↑ Zbigniew Harbuz: Łobeskie Kalendarium Powiatowe.
- ↑ Wiadomości Łobeskie ŁDK [33].
- ↑ Łabuź – Katalog.Czasopism.pl.
- ↑ Miesięcznik Łobeziak.
- ↑ Gmina Łobez [34].
- ↑ Federacja Bibliotek Cyfrowych | Głos Łobeski. 1952 nr 4 [35].
- ↑ Niemiecko-polskie porozumienie.
Bibliografia [edytuj]
- Zbigniew Harbuz: Kalendarium ziemi i powiatu łobeskiego, „Łabuź”, Łobez 2007, ISSN 1509-6378.
- Zbigniew Harbuz: „Łobeskie Kalendarium Powiatowe – cz. 2, 1901-1947”, Łobez 2011, maszynopis.
- Z dziejów ziemi łobeskiej – praca zbiorowa pod redakcją Tadeusza Białeckiego, Instytut Zachodniopomorski, Szczecin 1971.
- Tygodnik Łobeski: Łobez – miasto bogate w historię. 2008.11.04.
- Zdzisław Bogdanowicz: Historia sportu łobeskiego. Łobez: Emart Łobez, 2008. ISBN 978-83-927746-0-0.
- Ernst Zernickow: Historia miasta Labes-Łobez na Pomorzu Zachodnim od założenia do połowy XIX w., tłum. Monika Mizera, Łobez październik 2009, ISBN 978-83-928711-0-1.
- Ernst Zernickow: Geschichte der Stadt Labes in Pommern von der Gründung bis zu Mitte des 19. Jahrhunderts Labes (1922).
- Peter Johanek, Franz-Joseph Post (Hrsg.); Thomas Tippach, Roland Lesniak (Bearb.): Städtebuch Hinterpommern. Deutsches Städtebuch, Band 3, 2. Verlag W. Kohlhammer, Stuttgart 2003, ISBN 3-17-018152-1, S. 135–138.
- Thomas Kanzow: Chronik von Pommern in hochdeutscher Sprache. Hgg. von Friedrich Ludwig von Medem. Dietz, Anklam 1841.
- Heinrich Karl Wilhelm Berghaus: Die Städte des Regenwalder Kreises 1870. Teil II. – Landbuch des Herzogthums Stettin, Kammin und Hinterpommern.
- Gustav Kratz: Die Städte der Provinz Pommer: Abriss ihrer Grschichte, zumeist nach Urkunden Berlin 1865.
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
||||||||||
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||