Drawno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Drawno
Fontanna na placu Wolności
Fontanna na placu Wolności
Herb
Herb Drawna
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat choszczeński
Gmina Drawno
gmina miejsko-wiejska
Data założenia XII
Prawa miejskie między latami 1313 - 1333
Burmistrz Andrzej Chmielewski
Powierzchnia 5,03 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

2382
473,6 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 95
Kod pocztowy 73-220
Tablice rejestracyjne ZCH
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Drawno
Drawno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Drawno
Drawno
Ziemia 53°13′11″N 15°45′33″E/53,219722 15,759167Na mapach: 53°13′11″N 15°45′33″E/53,219722 15,759167
TERC
(TERYT)
3202034, 3202035
SIMC 0935357
Urząd miejski
ul. Kościelna 3,
73-220 Drawno
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Drawno w Wikisłowniku
Strona internetowa

Drawno (niem. Neuwedell) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Drawno.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 2382 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Drawno, widok od strony jeziora Dubie

Drawno leży Równinie Drawskiej, w południowej części województwa zachodniopomorskiego w powiecie choszczeńskim nad Drawą i jeziorami Dubie i Rudno, na skraju Puszczy Drawskiej.

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 5,03 km²[2]. Miasto stanowi 0,4% powierzchni powiatu.

Drawno leży wśród lesistej okolicy, w pobliżu Drawieńskiego Parku Narodowego, którego siedziba znajduje się w mieście. Odległości do ważnych ośrodków są następujące:

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego.

Dzielnice Drawna: Kośnik, Krosnowa, Wiśniewo, Zawodzie.

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna nazwa zasiedlonego głównie przez ludność niemieckojęzyczną miasta związana była z jego właścicielami, rodziną Wedlów, i brzmiała Neu Wedel (Nowy Wedel). Zachowane do dziś historyczne zapisy tej nazwy to Neven Vedell czy Nien Wedel. Ostatecznie ustalił się zapis Neuwedell; ludność słowiańska używała także form Nowy Wedel czy Wedelsko[potrzebne źródło]. Po II wojnie światowej włączone do Polski miasto przez krótki czas nosiło nazwy Nowe nad Drawą oraz Kniazie[3], ostatecznie jednak zatwierdzono formę Drawno, pochodzącą od przepływającej przez nie rzeki Drawy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ślady osadnictwa na terenie dzisiejszego Drawna datuje się na okres epoki kamienia łupanego. Świadczą o tym liczne znaleziska archeologiczne jak chociażby toporek kamienny czy siekierka. Miejscowa ludność trudniła się rolnictwem, łowiectwem, bartnictwem, smolarstwem czy myślistwem. W XXI wieku, wykorzystując dogodne położenie między dwoma jeziorami, powstał tu gród słowiański. Do początku XII wieku ziemie Pomorza należały do Księstwa Pomorskiego, a dopiero w 1269 roku przeszły pod panowanie Wielkopolski.

W tym samym roku ziemie Pomorza, a więc i Drawno znalazły się pod panowaniem margrabiów brandenburskich, wchodząc w skład tzw. Nowej Marchii. Wśród wielu znakomitych rycerzy marchijskich najsławniejszym był przedstawiciel rodziny Wedlów (von Wedel), który w krótkim okresie otrzymał we władanie wiele dzisiejszych miast takich jak Drawno, Złocieniec, Kalisz Pomorski, Drawsko Pomorskie, Tuczno, Recz, Wałcz. Rodzina podzieliła się zdobytymi majątkami, a ich panowanie miało znaczący wpływ na historię tychże ośrodków. Drawno zasiedlili bracia Wedlowie z Korytowa, na których polecenie zbudowano nad Drawą murowany zamek na planie prostokąta[4]. W krótkim czasie z rolniczego wówczas podzamcza rozwinęła się osada, która prawdopodobnie pomiędzy 1313 a 1333 rokiem otrzymała prawa miejskie. Miasto otoczone zostało murami z czterema bramami: Choszczeńską albo Kamienną, Polską, Podwójną i Nową.

Życie mieszkańców ówczesnego Drawna nie należało do łatwych ponieważ nadgraniczne położenie sprzyjały licznym zatargom. Aż do rozbiorów Polski w końcu XVIII wieku ziemie te leżały na tzw. Granicy brandenbursko-wielkopolskiej których przebieg wyznaczały rzeki Drawa i Płociczna. W latach 14021454 ziemie należały przejściowo do państwa Krzyżackiego, w międzyczasie (14331436) były lennem polskim. Od roku 1454 aż po koniec II wojny światowej Drawno i okolice znajdowały się już nieprzerwanie pod jurysdykcją Brandenburgii i jej prawnych następców: Królestwa Pruskiego (1701-1871) oraz Niemiec (1871-1945). Liczne wojny i bitwy wyniszczały miasto i miejscową ludność, szczególnie potop szwedzki (1655).

W XVII i XVIII wieku miasto przeżywało rozkwit związany z rozwojem przemysłu szklarskiego oraz włókienniczego. Tkactwo rzemieślnicze upadło jednak nie mogąc konkurować skutecznie z produkcją włókienniczą fabryk powstających w większych ośrodkach. Miasto przeżyło ponowne ożywienie po 1870 roku na tle dynamicznego rozwoju gospodarczego zjednoczonych Niemiec. W 1853 r. przeprowadzono tutaj szosę ChoszcznoMirosławiec, zaś w 1895 r. miasto włączono do sieci kolejowej jako stację na trasie Choszczno – Kalisz Pomorski. Tym niemniej, ze względu na dość ustronne położenie i zalesione okolice Drawno pozostało niewielkim ośrodkiem miejskim o bardzo lokalnym znaczeniu. Po I wojnie światowej zaznaczył się nawet spadek ludności, emigrującej w poszukiwaniu pracy do zachodnich prowincji Niemiec. W 1900 roku ówczesny Neuwedell zamieszkiwało 2 821 mieszkańców (w ogromnej większości Niemców), zaś w r. 1939 już tylko 2 711. Do roku 1938 miasto podlegało administracyjnie Nowej Marchii (Neumark), a w latach 19381945 Prowincji Pomorskiej (Provinz Pommern).

12 lutego 1945 roku miasto zostało zdobyte przez wojska radzieckie, w wyniku czego 40% zabudowań legło w gruzach, głównie w śródmieściu. W wyniku II wojny światowej miasto zostało przekazane Polsce i otrzymało ostatecznie nową nazwę Drawno; ludność niemiecka została wysiedlona a na jej miejsce osadzono Polaków ze wschodu i centralnej części kraju. Miasto należało początkowo do województwa szczecińskiego (do 1975 roku), następnie do województwa gorzowskiego w latach 1975 – 1999, a od 1999 roku należy do województwa zachodniopomorskiego i powiatu choszczeńskiego. Obecnie Drawno jest małym ośrodkiem przemysłowym, zaś głównie ośrodkiem turystycznym i usługowo-handlowym.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[5][6]:

  • teren Starego Miasta z pierwszej połowy XIV wieku. Drawno posiada zachowany układ urbanistyczny z rynkiem pośrodku i wąskimi uliczkami, przy których stoją domy z XVIII i XIX wieku. Na podwórkach niektórych domów np. przy ul. Ogrodowej czy Kościuszki znajdują się źródełka zdatnych do picia wód artezyjskich. Śródmieście Drawna podczas ostatniej wojny zostało dosyć mocno zniszczone, jednak zachowało się tutaj kilka godnych uwagi zabytków
  • kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Nieustającej Pomocy z XV wieku wybudowany w stylu gotyckim, przebudowany i rozbudowany w XVII i XIX wieku. Kościół parafialny, rzymskokatolicki. Wewnątrz znajduje się zabytkowy ołtarz z 1696 roku, oraz barokowe ambona i chrzcielnica. Do kościoła przylega szachulcowa - ryglowa wieża wybudowana w 1800 roku.
  • zamek w ruinie z XIV-XV wieku, przebudowany w XVII-XVIII wieku. Był to zamek gotycki wybudowany przez rodzinę Wedlów i przebudowany w późniejszym okresie w stylu renesansowym. Mieści się on na sztucznie wyniesionym wzgórzu (Góra Zamkowa), a otoczony był fosą. Zamek został zniszczony podczas wojen szwedzkich w 1675 roku i ponownie przez wojska rosyjskie podczas wojny siedmioletniej. Do dzisiaj zachowały się jedynie dwa narożniki budynku.
  • spichlerz z trzeciej ćwierci XIX wieku., ul. Jeziorna 2, w którym mieści się Centrum Informacji Turystycznej, sala muzealna poświęcona historii Drawna oraz Kuria Regencyjna Zgromadzenia Zakonnego Trójcy Świętej Ekumenicznej Kongregacji Cystersów Zakonu Port Royal

inne zabytki:

  • ratusz z początku XX wieku, siedziba Urzędu Miasta i Gminy. Piętrowy z czerwonej cegły.
  • dwór ryglowy z XIX wieku znajdujący się przy ul. Kolejowej odchodzącej od Placu Wolności w kierunku Kalisza Pomorskiego. Dwór mieści się tuż za mostem.
  • cmentarz z XIX wieku, mieści się w parku. Do dzisiaj przetrwały niewielkie fragmenty tegoż cmentarza pochodzącego z XIX wieku w postaci kilku nagrobków
  • cmentarz żydowski.

Kultura/Wiara/Religia[edytuj | edytuj kod]

W mieście istnieją:

  • Drawieński Ośrodek Kultury mieszczący się przy ul. Szpitalnej który jest organizatorem wielu imprez kulturalno-rozrywkowych w mieście i gminie
  • Biblioteka Publiczna
  • kino "Wedel"
  • Parafia Rzymsko-katolicka
  • Parafia Polskiego Narodowego Katolickiego Kościoła
  • Dom Zakonny Ekumenicznej Kongregacji Cystersów im. Biskupa Hodura
  • Centrum Hydriatyki
  • Klub Sportowy Drawa Drawno Piłka nożna
  • Zbór Świadków Jehowy

Działa również Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Drawieńskiej.

Sport[edytuj | edytuj kod]

W mieście istnieje Miejski Klub Sportowy "Drawa" Drawno. Oprócz tego działa Koło Łowieckie "Drawa" organizujące polowania, istnieją boiska sportowe do piłki nożnej (MKS Drawa) oraz hala widowiskowo-sportowa z boiskami do piłki ręcznej, koszykówki i piłki siatkowej przy szkole podstawowej. Istnieje również niewielki ośrodek sportów wodnych (kajakarstwo, żegluga, windserfing) znajdujący się przy promenadzie.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W Drawnie można uzyskać wykształcenie na poziomie przedszkolnym, podstawowym, i gimnazjalnym. Najbliższa szkoła średnia mieści się w Kaliszu Pomorskim. W mieście istnieje przedszkole miejskie przy ul. Choszczeńskiej, a przy ul. Szkolnej znajdują się Szkoła Podstawowa im. Stefana Żeromskiego i Gimnazjum Publiczne im. Saperów Polskich.

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Drawna wybierają do swojej rady miejskiej 7 radnych (7 z 15). Pozostałych 8 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Drawno. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest budynek przy ul. Kościelnej.

Burmistrzowie Drawna (po 1990 r.):

  • Ireneusz Jerzy Rzeźniewski (od 2002 - 2010)
  • Andrzej Chmielewski (od 2010 - nadal)

Mieszkańcy Drawna wybierają parlamentarzystów z okręgów wyborczych z siedzibą komisji w Szczecinie, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.

Współpraca zagraniczna[edytuj | edytuj kod]

Miasto i Gmina Drawno należą do Euroregionu Pomerania, który skupia gminy z województwa zachodniopomorskiego w Polsce, Brandenburgii w Niemczech i Skanii (Skåne) w Szwecji. Partnerskim miastem Drawna jest Müllrose[potrzebne źródło] położone w Brandenburgii w Niemczech, z którą współpraca odbywa się na płaszczyznach kultury, edukacji i wymianie młodzieży.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Brak tutaj jest uciążliwego przemysłu a władze miasta stawiają głównie na turystykę i rekreację. W Drawnie istnieje kilka barów czy kawiarni, są pensjonaty i miejsca noclegowe, Bank Spółdzielczy, poczta, firmy usługowe, handlowe, sklepy, hurtownia, istnieją drobne zakłady rzemieślnicze (stolarski, szewski, budowlany). Drawno jest siedzibą nadleśnictwa oraz dyrekcji Drawieńskiego Parku Narodowego. Działa Komunalny Zakład Usługowo-Handlowy, Ochotnicza Straż Pożarna, lecznica dla zwierząt, posterunek energetyczny.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Transport drogowy

Drawno leży na trasie drogi wojewódzkiej drogi wojewódzkiej nr 175 (Drawsko Pomorskie «» Kalisz Pomorski «» Choszczno) oraz na skrzyżowaniu dróg lokalnych do Żółwina, Niemieńska, Barnimia. Do miasta można się dostać autobusami PKS-u.

Transport kolejowy

Do połowy lat 90. XX wieku przez Drawno kursowały pociągi, jednak obecnie stacja kolejowa jest nieczynna. Na linii odbywają się turystyczne przejazdy drezynami.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W Drawnie istnieje stanica wodna mogąca gościć 140 osób w pokojach 2 i 3 osobowych, istnieje pole namiotowe na 100 osób, są wybudowane domki kempingowe na kolejne 28 osób. Istnieje wypożyczalnia sprzętu pływającego. Wybudowana jest nowoczesna przystań wodna wraz z punktem informacyjnym Drawieńskiego Parku Narodowego, istnieje dobrze rozwinięta baza noclegowo – gastronomiczna. W mieście działa Informacja Turystyczna przy ul. Kolejowej 18. Centrum Hydriatyki im. Biskupa Hodura prowadzi Kąpiele Świętojańskie w Drawnie przy ulicy Choszczeńskiej 39 oraz Kwiatowej 9. Są to punkty Zakonu Rycerzy Trójcy Świętej.

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2009 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009-08-20. ISSN 1505-5507.
  3. Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945-1948. Tadeusz Białecki (red.). Szczecin: Książnica Pomorska w Szczecinie, 2002, s. 58. ISBN 83-87879-34-7.
  4. Balcerzak, T. - Zamek w Drawnie. Inwentaryzacja i badania architektoniczne reliktów zamku, Zachodniopomorskie Wiadomości Konserwatorskie, R. III, 2009
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. zachodniopomorskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 12.4.13]. s. 7.
  6. „Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków”. Szczecin. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. M. Sieradzon, Drawno – puls pstrągowej rzeki, wyd. Królewicz, 2000
  2. E. Tomczyk, P. Ostrowski, T. Wieczorek, Pomorze – część zachodnia na weekend, wyd. Pascal, 2002, ISBN 83-7304-089-7

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons