Łysa Góra (Pasmo Magurki Wilkowickiej)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łysa Góra
Łysa Góra na środku. Widok z Sokołówki
Łysa Góra na środku. Widok z Sokołówki
Państwo  Polska
Pasmo Beskid Mały
Wysokość 653 m n.p.m.
Położenie na mapie Bielska-Białej
Mapa lokalizacyjna Bielska-Białej
Łysa Góra
Łysa Góra
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Łysa Góra
Łysa Góra
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łysa Góra
Łysa Góra
Ziemia49°47′15″N 19°05′30″E/49,787500 19,091667

Łysa Góra (653 m) – szczyt w Beskidzie Małym. Znajduje się w Grupie Magurki Wilkowickiej i jest najdalej na zachód wysuniętym wzniesieniem tej grupy i w ogóle całego Beskidu Małego. Jest to wzniesienie dobrze wyodrębnione. Zachodnie stoki opadają ku dolinie Białej, północno-wschodnie potoku Straconka, południowo-wschodnie potoku Skleniec. Głęboka Łysa Przełęcz (570 m) oddziela Łysą Górę od następnego wzniesienia – Rogacza (828 m). Znajduje się w granicach administracyjnych Bielska-Białej, w dzielnicy Mikuszowice Krakowskie. Południowo-zachodnia część Łysej Góry znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego Beskidu Małego[1].

W Polsce jest wiele szczytów o nazwie Łysa Góra. „Łysymi górami” nazywano góry bezleśne. Wbrew swojej nazwie ta Łysa Góra jest porośnięta lasem. Jednak kiedyś była bezleśna. Wołosi, którzy w XVI wieku wraz ze swoimi stadami owiec i kóz przybyli tutaj z Bałkanów, poprzez cyrhlenie wytworzyli wielkie pastwiska ciągnące się od Łysej Góry przez Łysą Przełęcz i Rogacz aż po Sokołówkę. Już pod koniec XIX wieku na stokach Łysej Góry zaprzestano jednak wypasu i porosła lasem. Wyżej, na grzbiecie Rogacza i Magurki Wilkowickiej część z hal pasterskich została zamieniona na pola uprawne i powstały na nich zabudowania, część była nadal użytkowana jako pastwiska. Z powodu nieopłacalności ekonomicznej i tutaj jednak w końcu zaprzestano wypasu i dawne hale pasterskie stopniowo zarastają lasem[2].

Od XVI do XVIII wieku na stokach Łysej Góry były sztolnie, w których wydobywano ubogie rudy żelaza. Wydobycie porzucono z powodu nieopłacalności (wysokie koszty wydobycia i niska jakość rudy)[2].

W dolinie potoku Skleniec u południowych podnóży Łysej Góry znajduje się krzyż z figurą Chrystusa. Upamiętnia on miejsce, w którym pochowano Polaków walczących ze Szwedami. 8 marca 1655 r. na tzw. mikluszowickich szańcach. Mieszkańcy Żywca i okoliczni chłopi stoczyli z nimi potyczkę. Mając zaledwie 150 ludzi usiłowali zatrzymać liczącą 1100 żołnierzy armię szwedzka dowodzoną przez gen. Jana Weyharda-Wrzesowicza. Tuż przed bitwą z armii tej uciekła do mieszczan grupa polskich szlachciców, którzy wcześniej przyłączyli się do Szwedów. Ci zdołali zabić 13 z nich, bez trudu zdobyli bronione przez Polaków szańce oraz spalili Mikluszowice i Wilkowice. Przerażeni mieszkańcy Żywca oddali Szwedom miasto bez walki[2]. Przez Łysą Górę biegnie czerwony szlak z Mikuszowic przez Magurkę Wilkowicką, całą południową część Bielska-Białej, Szyndzielnię, Klimczok, Szczyrk aż na Malinowską Skałę.

Szlak turystyczny
szlak turystyczny czerwony odcinek: Bielsko Biała – Łysa Góra – Łysa Przełęcz – Schronisko PTTK na Magurce Wilkowickiej – Rogacz (828 m) – Wilkowice

Przypisy

  1. Beskid Mały. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass. ISBN 978-83-7605-329-5.
  2. a b c Radosław Truś: Beskid Mały. Przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2008. ISBN 978-83-89188-77-9.
Łysa Góra na tle Beskidu Śląskiego i Bielska Białej
Łysa Góra na tle Beskidu Śląskiego i Bielska Białej