Święta państwowe w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy pojęcia z prawa administracyjnego. Zobacz też: cykl filmów Święta polskie.

Pojęcie święta państwowego nie zostało w Polsce prawnie uregulowane w żadnym akcie normatywnym, podobnie jak nie określono sposobu ich obchodzenia, co Najwyższa Izba Kontroli w 2005 roku uznała za „legislacyjny błąd”[1]. Jedynie ustawa o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych nakłada w art. 7 obowiązek podnoszenia w czasie świąt państwowych flagi państwowej na budynkach organów administracji rządowej i innych organów państwowych oraz państwowych jednostek organizacyjnych, a także organów jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostek organizacyjnych[2].

Niniejszy artykuł prezentuje historię i wykaz świąt formalnie ustanowionych przez władze polskie w drodze aktów normatywnych jako święto państwowe lub narodowe (w przeszłości pojęć tych używano zamiennie) oraz zawiera wyliczenie innych dni świątecznych, ustanowionych ustawami lub uchwałami sejmowymi niebędących jednak świętami państwowymi czy narodowymi (pomimo występującego wyrazu „narodowy” w nazwie niektórych świąt).

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1919 ustanowiono dzień otwarcia Sejmu Ustawodawczego, 10 lutego, świętem narodowym[3]. Miało to jednak charakter okazjonalny, jednorazowy. W tym samym roku ustanowiono Święto Narodowe Trzeciego Maja[4], które miało charakter dnia wolnego od pracy. W 1937 ustanowiono Święto Niepodległości, obchodzone 11 listopada[5].

Po II wojnie światowej nowe władze stopniowo zmieniały katalog świąt państwowych. W 1945 ustanowiono Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności, obchodzone 9 maja na cześć zakończenia II wojny światowej[6], oraz Narodowe Święto Odrodzenia Polski, obchodzone w dniu 22 lipca na pamiątkę ogłoszenia Manifestu PKWN[7], jednocześnie uchylając ustawę z 1937 o Święcie Niepodległości. Święto 3 Maja nie zostało formalnie zniesione, lecz urzędowe uroczystości były ograniczone lub znikome. W 1950 roku ustanowiono ponadto święto państwowe w dniu 1 maja[8] (nieformalnie nazywane Świętem Pracy).

W związku z przemianami ustrojowymi, w 1989 przywrócono święto „11 Listopada”[9] oraz zniesiono Narodowe Święto Odrodzenia Polski[10]. W 1990 przywrócono Święto Narodowe Trzeciego Maja[11]. Kolejne święto ustanowiono dopiero po kilkunastu latach – w 2005 uchwalono ustawę ustanawiającą Dzień Solidarności i Wolności[12], a w 2009 – Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego[13]. Listę świąt państwowych zamyka Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”, ustanowiony w 2011[14].

Aktualny wykaz świąt państwowych i narodowych[edytuj | edytuj kod]

Święta uchylone[edytuj | edytuj kod]

Święta państwowe i narodowe wolne od pracy[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Dni wolne od pracy w Polsce.

Od świąt państwowych (narodowych) należy odróżnić pojęcie dni wolnych od pracy. Święto państwowe (narodowe) nie musi być dniem wolnym od pracy i odwrotnie, nie każdy dzień określany jako wolny od pracy jest jednocześnie określany jako święto państwowe (narodowe).

Katalog dni wolnych od pracy określa odrębna ustawa o dniach wolnych od pracy[19]. Obecnie zgodnie z nią, dniami wolnymi od pracy są tylko 3 święta państwowe (narodowe): 1 maja (święto bezimienne), 3 maja (Święto Narodowe Trzeciego Maja) oraz 11 listopada (Narodowe Święto Niepodległości).

Inne dni świąteczne[edytuj | edytuj kod]

Sejm ustanowił wiele innych świąt, nie określając ich jako święta państwowe. W większości są one świętami określonych grup zawodowych.

Święta ustanowione w drodze ustaw, bez określania ich jako państwowe lub narodowe
Święta ustanowione uchwałą Sejmu (aktem niemającym charakteru powszechnie obowiązującego)


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Uchwała nr 94 Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 1973 r. w sprawie obchodów uroczystości branżowych (zawodowych), zakładowych i regionalnych (M.P. z 1973 r. nr 20, poz. 118)
  • Uchwała nr 71 Rady Ministrów z dnia 25 marca 1974 r. zmieniająca uchwałę w sprawie obchodów uroczystości branżowych (zawodowych), zakładowych i regionalnych (M.P. z 1974 r. nr 10, poz. 76)
  • Uchwała nr 87 Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 1984 r. zmieniająca uchwałę w sprawie obchodów uroczystości branżowych (zawodowych), zakładowych i regionalnych (M.P. z 1984 r. nr 16, poz. 113)
  • Uchwała nr 151 Rady Ministrów z dnia 8 października 1986 r. zmieniająca uchwałę w sprawie obchodów uroczystości branżowych (zawodowych), zakładowych i regionalnych (M.P. z 1986 r. nr 30, poz. 215)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Informacja o wynikach kontroli używania symboli państwowych przez organy administracji publicznej – Departament Strategii Kontroli Najwyższej Izby Kontroli, nr ewid. 76/2005/D/04/505/WSK, Warszawa, kwiecień 2005.
  2. Dz.U. z 2005 r. nr 235, poz. 2000
  3. Dekret o święcie narodowym z okazji otwarcia Sejmu Ustawodawczego (Dz.Pr.P.P. z 1919 r. Nr 16, poz. 218).
  4. a b Ustawa z dnia 29 kwietnia 1919 r. o święcie narodowem trzeciego maja, Dz.Pr.P.P. 1919 nr 38 poz. 281.
  5. a b Dz.U. z 1937 r. nr 33, poz. 255
  6. a b Dz.U. z 1945 r. nr 21, poz. 116
  7. Dz.U. z 1945 r. nr 32, poz. 194
  8. a b Dz.U. z 1950 r. nr 19, poz. 157
  9. a b Dz.U. z 1989 r. nr 6, poz. 34
  10. Dz.U. z 1990 r. nr 28, poz. 159
  11. a b Dz.U. z 1990 r. nr 28, poz. 160
  12. a b Dz.U. z 2005 r. nr 155, poz. 1295
  13. a b Dz.U. z 2009 r. nr 206, poz. 1588
  14. a b Dz.U. z 2011 r. nr 32, poz. 160
  15. Dz.U. z 2018 r. nr , poz. 589
  16. Dz.U. z 2015 r. poz. 622
  17. Dz.U. z 2017 r. poz. 1953
  18. Dz.U. z 2018 r. poz. 2156
  19. a b Dz.U. z 2015 r. poz. 90
  20. Dz.U. z 2010 r. nr 257, poz. 1725 (art. 1).
  21. Dz.U. z 2010 r. nr 79, poz. 523 (art. 15).
  22. Dz.U. z 2003 r. nr 59, poz. 517
  23. Dz.U. z 2004 r. nr 49, poz. 467
  24. Dz.U. z 2002 r. nr 37, poz. 331
  25. Dz.U. z 2018 r. poz. 1313 (art. 30a).
  26. Dz.U. z 2016 r. poz. 2365 – Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jednolity: art. 7b); w pierwotnej ustawie nie ma zapisu o święcie, a art. 7b. został dodany ustawą z dnia 21 lipca 1995 r. (Dz.U. z 1995 r. nr 104, poz. 515)
  27. Dz.U. z 2011 r. nr 205, poz. 1203
  28. Dz.U. z 2001 r. nr 27, poz. 298 (art. 4).
  29. Dz.U. z 2019 r. poz. 518 (art. 15).
  30. Jednolity tekst ustawy o Policji (Dz.U. z 2019 r. poz. 161) (rozdz. 2 Organizacja Policji, art. 13b. – Święto Policji).
  31. Dz.U. z 1995 r. nr 104, poz. 515
  32. Dz.U. z 2010 r. nr 127, poz. 858 (art. 6a).
  33. Dz.U. z 1992 r. nr 60, poz. 303
  34. Dz.U. z 1997 r. nr 123, poz. 779 (art. 12b).
  35. Dz.U. z 1997 r. nr 68, poz. 436
  36. Dz.U. z 1999 r. nr 72, poz. 802 i Dz.U. z 2009 r. nr 168, poz. 1323 – ustawy: z 1999 (rozdz. 1, art. 6) i 2009 roku (rozdz. 1, art. 14) o Służbie Celnej.
  37. Dz.U. z 2006 r. nr 191, poz. 1410 Art. 9
  38. Dz.U. z 1982 r. nr 3, poz. 19, z poźn. zm..
  39. Dz.U. z 1972 r. nr 16, poz. 114
  40. Dz.U. z 2005 r. nr 155, poz. 1296
  41. Dz.U. z 1990 r. nr 87, poz. 506 (art. 121.4).
  42. M.P. z 2007 r. nr 19, poz. 225
  43. M.P. z 2004 r. nr 37, poz. 648
  44. M.P. z 2007 r. nr 87, poz. 944
  45. M.P. z 2012 r. poz. 951
  46. M.P. z 2003 r. nr 37, poz. 513
  47. M.P. z 2000 r. nr 19, poz. 404
  48. M.P. z 2006 r. nr 36, poz. 389
  49. M.P. z 2006 r. nr 36, poz. 390
  50. M.P. z 2013 r. poz. 490
  51. M.P. z 2006 r. nr 40, poz. 435
  52. M.P. z 2006 r. nr 43, poz. 455
  53. Uchwała Sejmu w sprawie oddania hołdu ofiarom ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich na obywatelach II RP w latach 1943–1945. sejm.gov.pl. [dostęp 2016-07-22].
  54. M.P. z 2011 r. nr 70, poz. 690
  55. M.P. z 2013 r. poz. 815
  56. M.P. z 1998 r. nr 30, poz. 414
  57. M.P. z 2006 r. nr 80, poz. 794
  58. M.P. z 2002 r. nr 59, poz. 799