Święta państwowe w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy pojęcia z prawa administracyjnego. Zobacz też: cykl filmów Święta polskie.

Pojęcie święta państwowego nie zostało w Polsce prawnie uregulowane w żadnym akcie normatywnym, podobnie jak nie określono sposobu ich obchodzenia, co Najwyższa Izba Kontroli w 2005 roku uznała za „legislacyjny błąd”[1]. Jedynie ustawa o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych nakłada w art. 7 obowiązek podnoszenia w czasie świąt państwowych flagi państwowej na budynkach organów administracji rządowej i innych organów państwowych oraz państwowych jednostek organizacyjnych, a także organów jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostek organizacyjnych[2].

Niniejszy artykuł prezentuje historię i wykaz świąt formalnie ustanowionych przez władze polskie w drodze aktów normatywnych jako święto państwowe lub narodowe (w przeszłości pojęć tych używano zamiennie) oraz zawiera wyliczenie innych dni świątecznych, ustanowionych ustawami lub uchwałami sejmowymi niebędących jednak świętami państwowymi czy narodowymi (pomimo występującego wyrazu „narodowy” w nazwie niektórych świąt).

Historia[edytuj]

W 1919 ustanowiono dzień otwarcia Sejmu Ustawodawczego, 10 lutego, świętem narodowym[3]. Miało to jednak charakter okazjonalny, jednorazowy. W tym samym roku ustanowiono Święto Narodowe Trzeciego Maja[4], które miało charakter dnia wolnego od pracy. W 1937 ustanowiono Święto Niepodległości, obchodzone 11 listopada[5].

Po II wojnie światowej nowe władze stopniowo zmieniały katalog świąt państwowych. W 1945 ustanowiono Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności, obchodzone 9 maja na cześć zakończenia II wojny światowej[6], oraz Narodowe Święto Odrodzenia Polski, obchodzone w dniu 22 lipca na pamiątkę ogłoszenia Manifestu PKWN[7], jednocześnie uchylając ustawę z 1937 o Święcie Niepodległości. Święto 3 Maja nie zostało formalnie zniesione, lecz urzędowe uroczystości były ograniczone lub znikome. W 1950 roku ustanowiono ponadto święto państwowe w dniu 1 maja[8] (nieformalnie nazywane Świętem Pracy).

W związku z przemianami ustrojowymi, w 1989 przywrócono święto „11 Listopada”[9] oraz zniesiono Narodowe Święto Odrodzenia Polski[10]. W 1990 przywrócono Święto Narodowe Trzeciego Maja[11]. Kolejne święto ustanowiono dopiero po kilkunastu latach – w 2005 uchwalono ustawę ustanawiającą Dzień Solidarności i Wolności[12], a w 2009 – Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego[13]. Listę świąt państwowych zamyka Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”, ustanowiony w 2011[14].

Aktualny wykaz świąt państwowych i narodowych[edytuj]

Święta uchylone[edytuj]

Święta państwowe i narodowe wolne od pracy[edytuj]

 Osobny artykuł: Dni wolne od pracy w Polsce.

Od świąt państwowych (narodowych) należy odróżnić pojęcie dni wolnych od pracy. Święto państwowe (narodowe) nie musi być dniem wolnym od pracy i odwrotnie, nie każdy dzień określany jako wolny od pracy jest jednocześnie określany jako święto państwowe (narodowe).

Katalog dni wolnych od pracy określa odrębna ustawa o dniach wolnych od pracy[18]. Obecnie zgodnie z nią, dniami wolnymi od pracy są tylko 3 święta państwowe (narodowe): 1 maja (święto bezimienne), 3 maja (Święto Narodowe Trzeciego Maja) oraz 11 listopada (Narodowe Święto Niepodległości).

Inne dni świąteczne[edytuj]

Sejm ustanowił wiele innych świąt, nie określając ich jako święta państwowe. W większości są one świętami określonych grup zawodowych.

Święta ustanowione w drodze ustaw, bez określania ich jako państwowe lub narodowe
Święta ustanowione uchwałą Sejmu (aktem niemającym charakteru powszechnie obowiązującego)


Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

  • Uchwała nr 94 Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 1973 r. w sprawie obchodów uroczystości branżowych (zawodowych), zakładowych i regionalnych (M.P. 1973 nr 20 poz. 118)
  • Uchwała nr 71 Rady Ministrów z dnia 25 marca 1974 r. zmieniająca uchwałę w sprawie obchodów uroczystości branżowych (zawodowych), zakładowych i regionalnych (M.P. 1974 nr 10 poz. 76)
  • Uchwała nr 87 Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 1984 r. zmieniająca uchwałę w sprawie obchodów uroczystości branżowych (zawodowych), zakładowych i regionalnych (M.P. 1984 nr 16 poz. 113)
  • Uchwała nr 151 Rady Ministrów z dnia 8 października 1986 r. zmieniająca uchwałę w sprawie obchodów uroczystości branżowych (zawodowych), zakładowych i regionalnych (M.P. 1986 nr 30 poz. 215)

Przypisy

  1. Informacja o wynikach kontroli używania symboli państwowych przez organy administracji publicznej – Departament Strategii Kontroli Najwyższej Izby Kontroli, nr ewid. 76/2005/D/04/505/WSK, Warszawa, kwiecień 2005.
  2. Dz.U. 2005 nr 235 poz. 2000
  3. Dekret o święcie narodowym z okazji otwarcia Sejmu Ustawodawczego (Dz.Pr.P.P. z 1919 r. Nr 16, poz. 218).
  4. a b Ustawa z dnia 29 kwietnia 1919 r. o święcie narodowem trzeciego maja, Dz.Pr.P.P. 1919 nr 38 poz. 281.
  5. a b Dz.U. 1937 nr 33 poz. 255
  6. Dz.U. 1945 nr 21 poz. 116
  7. Dz.U. 1945 nr 32 poz. 194
  8. a b Dz.U. 1950 nr 19 poz. 157
  9. a b Dz.U. 1989 nr 6 poz. 34
  10. Dz.U. 1990 nr 28 poz. 159
  11. a b Dz.U. 1990 nr 28 poz. 160
  12. a b Dz.U. 2005 nr 155 poz. 1295
  13. a b Dz.U. 2009 nr 206 poz. 1588
  14. a b Dz.U. 2011 nr 32 poz. 160
  15. Dz.U. 2015 poz. 622
  16. Dz.U. 1945 nr 21 poz. 116
  17. Fakt.pl, 7 niezapomnianych świąt PRL-u, 20 marca 2016 [dostęp 2017-03-23] (pol.).
  18. a b Dz.U. 2015 poz. 90
  19. Dz.U. 2010 nr 257 poz. 1725 (art. 1).
  20. Dz.U. 2010 nr 79 poz. 523 (art. 15).
  21. Dz.U. 2003 nr 59 poz. 517
  22. Dz.U. 2004 nr 49 poz. 467
  23. Dz.U. 2002 nr 37 poz. 331
  24. Dz.U. 2002 nr 147 poz. 1230 (art. 30a).
  25. Dz.U. 2014 poz. 1402 – Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jednolity: art. 7b); w pierwotnej ustawie nie ma zapisu o święcie, a art. 7b. został dodany ustawą z dnia 21 lipca 1995 r. Dz.U. 1995 nr 104 poz. 515
  26. Dz.U. 2011 nr 205 poz. 1203
  27. Dz.U. 2001 nr 27 poz. 298 (art. 4).
  28. Dz.U. 2001 nr 123 poz. 1353 (art. 15).
  29. Jednolity tekst ustawy o Policji Dz.U. 2015 poz. 355 (rozdz. 2 Organizacja Policji, art. 13b. – Święto Policji).
  30. Dz.U. 1995 nr 104 poz. 515
  31. Dz.U. 2010 nr 127 poz. 858 (art. 6a).
  32. Dz.U. 1992 nr 60 poz. 303
  33. Dz.U. 1997 nr 123 poz. 779 (art. 12b).
  34. Dz.U. 1997 nr 68 poz. 436
  35. Dz.U. 1999 nr 72 poz. 802 i Dz.U. 2009 nr 168 poz. 1323 – ustawy: z 1999 (rozdz. 1, art. 6) i 2009 roku (rozdz. 1, art. 14) o Służbie Celnej.
  36. Dz.U. 2006 nr 191 poz. 1410 Art. 9
  37. Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19, z poźn. zm..
  38. Dz.U. 1972 nr 16 poz. 114
  39. Dz.U. 2005 nr 155 poz. 1296
  40. Dz.U. 1990 nr 87 poz. 506 (art. 121.4).
  41. M.P. 2007 nr 19 poz. 225
  42. M.P. 2004 nr 37 poz. 648
  43. M.P. 2007 nr 87 poz. 944
  44. M.P. 2012 nr 0 poz. 951
  45. M.P. 2003 nr 37 poz. 513
  46. M.P. 2000 nr 19 poz. 404
  47. M.P. 2006 nr 36 poz. 389
  48. M.P. 2006 nr 36 poz. 390
  49. M.P. 2013 nr 0 poz. 490
  50. M.P. 2006 nr 40 poz. 435
  51. M.P. 2006 nr 43 poz. 455
  52. Uchwała Sejmu w sprawie oddania hołdu ofiarom ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich na obywatelach II RP w latach 1943–1945. sejm.gov.pl. [dostęp 2016-07-22].
  53. M.P. 2011 nr 70 poz. 690
  54. M.P. 2013 poz. 815
  55. M.P. 1998 nr 30 poz. 414
  56. M.P. 2006 nr 80 poz. 794
  57. M.P. 2002 nr 59 poz. 799