Życiorys mniejszy św. Franciszka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Życiorys mniejszy
Legenda minor
Autor Bonawentura z Bagnoregio
Tematyka religijna
Typ utworu biografia
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Włochy
Język łacina
Data wydania po 1263

Życiorys mniejszy św. Franciszka, Legenda mniejsza (łac. Legenda minor s. Francisci) − biografia św. Franciszka z Asyżu napisany przez św. Bonawenturę na potrzeby liturgii matutinum w Zakonie Braci Mniejszych.

Cel powstania[edytuj]

Powstał, aby zastąpić Legenda ad usum chori Tomasza z Celano. Jest zredagowany w formie czytań liturgicznych traktujących o życiu świętego Założyciela. Z materiału większego dzieła zostały wybrane elementy najistotniejsze, mające służyć modlitwie wspólnotowej i duchowej formacji Braci.

Źródła życiorysu mniejszego[edytuj]

Życiorys mniejszy powstał głównie na bazie Życiorysu większego, który Bonawentura napisał w pierwszej kolejności. Wykorzystywał także Żywot świętego Franciszka Juliana ze Spiry oraz dzieła biograficzne Tomasza z Celano. Wśród nich najczęściej cytowany jest pierwszy Żywot błogosławionego Franciszka, natomiast Wspomnienie czynów i cnót jest użyte zaledwie kilka razy.

Struktura dzieła[edytuj]

Podzielone jest na siedem rozdziałów, w każdym z nich autor zamieścił dziewięć czytań, całość składa się na kompletny opis biograficzny świętego.

  1. Nawrócenie Franciszka
  2. Założenie Zakonu
  3. Zalety niektórych cnót
  4. Staranność św. Franciszka w modlitwie i jego duch proroctwa
  5. Posłuszeństwo ukazywane mu przez stworzenia i łaski, którymi Bóg go obdarzył
  6. Święte stygmaty
  7. Śmierć świętego

Stosunek do życiorysu większego[edytuj]

W porównaniu z Życiorysem większym, dzieło zawiera kilka nowych szczegółów. Zostało umieszczone imię chrzcielne świętego, szerszy opis cudownego uzdrowienia, którego za wstawiennictwem biedaczyny doznał sam autor, a także dokładniej opisane zostały stygmaty Franciszka. Niektóre opisy znajdujące się w obu życiorysach zostały tutaj inaczej zinterpretowane lub umieszczone w innym kontekście. W życiorysie mniejszym autor uzyskał większą zwięzłość tekstu przez rezygnację z licznych dialogów, przytaczając je w formie mowy zależnej.

Obraz św. Franciszka w Życiorysie mniejszym[edytuj]

Święty Franciszek pokazany jest tutaj przede wszystkim jako wspaniałomyślny sługa Boga, odznacza się licznymi cnotami: wspaniałomyślnością, hojnością, łagodnością, współczuciem. Bonawentura przedstawia świętego bezpośrednio prowadzonego przez Stwórcę. Liczne epizody obrazują biedaczynę rozmiłowanego w krzyżu Chrystusa. Dialog z Ukrzyżowanym w San Damiano (I, 5), brat Sylwester widzi złoty krzyż wychodzący z ust Franciszka (II, 9), znakiem krzyża zostaje uzdrowiony kanonik Gedeon (IV, 8), tym samym znakiem święty przemienia wodę w wino, dla ulżenia w chorobie (V, 2). Cały rozdział VI poświęcony jest upodobnieniu Franciszka do Ukrzyżowanego, „całe jego życie zdobiły wspaniałe tajemnice krzyża Chrystusowego” (VI, 9).

Znaczenie[edytuj]

Biorąc pod uwagę fakt, że po 1264 r. w Zakonie Braci Mniejszych funkcjonowały tylko biografie św. Bonawentury, dzieła te były jedynym źródłem wiedzy braci o założycielu. Życiorys mniejszy wywierał wpływ na duchowość i formację zakonników.

Bibliografia[edytuj]

  • Felice Accrocca, Wprowadzenie – życiorys mniejszy św. Franciszka, tłum. Salezy Kafel OFMConv [w:] Roland Prejs OFMCap (red.), Zdzisław Kijas OFMConv (red.), Wczesne źródła franciszkańskie, Kraków: Bratni Zew, 2005, s. 1009–1011.
  • Roland Prejs OFMCap, Za Franciszkiem – dzieje Pierwszego Zakonu Franciszkańskiego 1209 – 1517, Kraków: Serafin, 2011, s. 25–26.
  • F. Uribe, Wprowadzenie do źródeł franciszkańskich, Kraków 2009.
  • Czesław Gniecki OFM, Hagiograficzne źródła franciszkańskie powstałe w XIII i XIV w., Kraków: Instytut Studiów Franciszkańskich, 2005.