Jolenta Helena

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Błogosławiona
Jolenta Helena OSC
księżna kaliska
zakonnica
Jolanta.jpg
Data urodzenia ok. 1244
Ostrzyhom
Data śmierci 17 czerwca 1304
Gniezno
Czczona przez katolicki
Data beatyfikacji 14 czerwca 1827
przez Leona XII (aprobata kultu)
Wspomnienie 15 czerwca
Atrybuty krucyfiks
Patronka archidiecezji gnieźnieńskiej, Kalisza, Wielkopolski, matek chrześcijańskich

Jolenta Helena, błogosławiona Jolenta[a] (ur. ok. 1244 w Ostrzyhomiu, zm. 17 czerwca 1304 w Gnieźnie) – królewna węgierska z dynastii Arpadów, siostra św. Kingi, księżna kaliska, od 1257 wielkopolska, klaryska (OSC), błogosławiona Kościoła rzymskokatolickiego.

Życiorys[edytuj]

Jolenta Helena (również Johelet) była córką króla Węgier Beli IV i Marii Laskariny. Jej ciotką była św. Elżbieta z Turyngii (Elżbieta Węgierska), stryjenką bł. Salomea. W 1256 została wydana za księcia kaliskiego Bolesława Pobożnego. Uroczystości ślubne odbyły się w Krakowie na Wawelu. Młodych błogosławił biskup Prandota. Przedtem uzyskano z Węgier zgodę rodziców królewny. Według Długosza gody weselne trwały kilkanaście dni. Jolenta w chwili ślubu liczyła dwanaście lat. Wychowywała się w atmosferze ascezy, pobożności i surowych obyczajów. Wielu jej najbliższych krewnych zostało później zaliczonych w poczet świętych lub błogosławionych. Jolenta po ślubie przyjęła drugie imię Helena, może dlatego, że pierwsze, otrzymane po francuskiej prababce, brzmiało zbyt obco. W latach następnych używała obu imion jednocześnie lub wymiennie.

Z powodu kłopotów księcia Bolesława w Wielkopolsce ogarniętej wojną, Arpadówna dwa kolejne lata przebywała na dworze księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego (będącego mężem jej siostry, Kingi). Po tym czasie została sprowadzona na dwór męża. W siedem lat po ślubie Jolencie urodziła się pierwsza córka, która otrzymała imię Elżbieta, zaś w kilka lat później na świat zawitała Jadwiga. Około 1276 urodziła się ostatnia z sióstr, Anna. Księżniczki wychowywały się wraz z licznym rodzeństwem stryjecznym, gdyż Przemysł I, brat Bolesława, już nie żył, a Bolesław Pobożny stał się opiekunem czterech bratanic i chłopca - Przemysła II, w imieniu którego zaczął rządzić drugą połową Wielkopolski[1].

Jolenta Helena i Bolesław doczekali się trzech córek:

Wkrótce po śmierci męża (13 lub 14 kwietnia 1279), Jolenta Helena wyjechała na dwór swej siostry Kingi do Krakowa, następnie powróciła do Wielkopolski i od 1284 była mniszką Zakonu Świętej Klary w Gnieźnie, gdzie zmarła ok. 1304 roku.

Kult[edytuj]

Nekrolog z Lądu podaje jako datę jej śmierci, w opinii świętości, dzień 17 czerwca 1298. Jej grób zasłynął łaskami i cudami i stał się miejscem pielgrzymek. Pierwszy żywot Jolenty ukazał się jednak dopiero w 1723.

Aprobaty kultu[2] Jolenty dokonał 14 czerwca 1827 papież Leon XII[3], który wyznaczył dzień wspomnienia na dzienną rocznicę śmierci (17 czerwca). Na skutek trudności, jakie stawiał w Poznańskiem ówczesny rząd pruski, uroczystości beatyfikacyjne mogły się odbyć dopiero w 1834. Z tej okazji relikwie bł. Jolenty przeniesiono do kaplicy jej zakonu (klarysek), którą odtąd poczęto nazywać imieniem bł. Jolenty[4].

Obecnie wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 15 czerwca (w polskim Kościele katolickim ma rangę wspomnienia obowiązkowego).

Jolenta jest patronką archidiecezji gnieźnieńskiej, Kalisza i Wielkopolski[5] oraz chrześcijańskich matek.

Jezus ubiczowany. Wizja księżnej Jolenty. Rycina z książki Karola Ferdynanda Neya

W ikonografii przedstawiona jest jako klaryska z krzyżem, jako czcicielka Męki Pańskiej. Czasami klęczy obok św. Kingi.

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. Wcześniejsza forma imienia Jolanta.

Przypisy

  1. E. Rudzki, Polskie Królowe cz. I
  2. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 6: W-Z. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 2007, s. 606. ISBN 978-83-7318-736-8.
  3. Blessed Helen of Poland. [dostęp 2012-10-28].
  4. Relikwie bł. Jolenty na stronie źródłowej parafii w Gnieźnie
  5. Biegus W., Bł. Jolenta : księżna kaliska patronka Wielkopolski, Rzeszów 1930, s. 6.

Bibliografia[edytuj]