2 Warszawska Brygada Pancerna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 2 Warszawskiej Brygady Pancernej. Zobacz też: 2 Brygada Pancerna.
2 Brygada Pancerna
Ilustracja
Proporczyk brygady
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1943
Rozformowanie 1947
Nazwa wyróżniająca Warszawska[a]
Tradycje
Rodowód 2 Brygada Czołgów
Organizacja
Rodzaj wojsk Wojska pancerne
Podległość 2 Korpus Polski
Godlo 2WDP.svg
2 Dywizja Pancerna

2 Warszawska Brygada Pancerna (2 BPanc) – wielka jednostka pancerna Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Brygada w czasie walk na Półwyspie Apenińskim była jednostką podporządkowaną bezpośrednio dowódcy 2 Korpusu Polskiego[1]. Po zakończeniu walk weszła w skład 2 Warszawskiej Dywizji Pancernej.

Rodowód[edytuj | edytuj kod]

26 marca 1942 ewakuowano do Iranu Ośrodek Organizacyjny Broni Pancernej. W kwietniu oddziały pancerne zostały zaokrętowane w Abadanie i przetransportowane do Suezu. Z Suezu skierowano je do Palestyny. Punktami zbiorczymi były obozy w miejscowości Gedera (Hill-69) i w Bajt Dżirdża. W kwietniu też zapadła decyzja dotycząca reorganizacji PSZ. W ramach 2 Korpusu Strzeleckiego powołano 2 Brygadę Czołgów[b]. We wrześniu 1942 roku brygada została przesunięta do Iraku. Nowym miejscem postoju była Dżalaula w rejonie Kizil Rabat. Rozkaz dowódcy 6 Dywizji Piechoty gen. M. Tokarzewskiego-Karaszewicza[c] ustalał skład podległej mu 2 Brygady Czołgów. W jej skład weszły 4, 5 i 6 bataliony czołgów. Etat brygady oparto na brytyjskim etacie CEME/76751/SD1a, który obowiązywał od 24.08.1942. Przewidywał on organizację batalionu piechoty zmotoryzowanej. W 2 Brygadzie Czołgów zrezygnowano z utworzenia takiego batalionu głównie z powodu braków kadrowych. Przy brygadzie zorganizowano Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej. 20 czerwca brygada została przesunięta do Teza-Khurmatli, w rejon pól naftowych w okolicach Kirkuku. Do nowych zadań brygady należało zabezpieczenie terenu przed sabotażem ze strony Kurdów. Z brygady stopniowo wycofywano szkolne czołgi Mk VI Crusader Mk. VI i włoskie M.13. Stopniowo napływały większe ilości sprzętu. Na przełomie czerwca i lipca bataliony posiadały wszystkie przewidziane etatem czołgi (po 52 sztuki w batalionie). Dysponowano czołgami piechoty Mk III Valentine. Brakowało jedynie 4 czołgów w wersji plot. Wcześniej dysponowano czołgami Mk. VI AA, ale zostały one oddane Brytyjczykom.

W lipcu nastąpiła zmiana nazwy brygady na Samodzielną 2 Brygadę Pancerną. Bataliony czołgów przemianowano na pułki czołgów, a skład brygady przedstawiał się następująco:

  • 4 Pułk Pancerny „Skorpion” – z 4 bcz,
  • 1 Pułk Ułanów Krechowieckich – z 5 bcz,
  • 6 Pułk Pancerny „Dzieci Lwowskich” – z 6 bcz.

21 sierpnia 2 Brygada Pancerna przeszła ponownie do Palestyny w rejon Gazy.

Organizacja 2 BPanc[edytuj | edytuj kod]

Podstawowy czołg 2 BPanc – Sherman M4
Stuart – czołg szwadronów rozpoznawczych
Przykładowe oznakowanie pojazdów brygady

Stan brygady w kampanii włoskiej wynosił: 222 oficerów i 3362 szeregowych. Na wyposażeniu etatowo znajdowało się 160 czołgów średnich, 33 czołgi lekkie i 13 czołgów specjalnych[2].

Obsada personalna Dowództwa 2 BPanc[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy brygady

Zastępca dowódcy brygady

Szef służby duszpasterstwa katolickiego

Szefowie sztabu

  • mjr dypl. Kolasiński
  • mjr dypl. Stanisław Drzewiecki
  • kpt.dypl. Izydor Dowgiałło
    • oficer operacyjny – kpt.dypl. Izydor Dowgiałło
    • oficer sztabowy – kpt.dypl. Anastazy Łukaniec
    • szef łączności – mjr Eugeniusz Kozakiewicz

kwatermistrz

  • ppłk Kamiński
  • mjr Zygmunt Chabowski
    • szef służby zdrowia – kpt. lek. Ryszard Kaszubski
    • szef służby warsztatowej – mjr Henryk Nitecki
    • szef służby materiałowej – kpt. August Wołyniec

Działania bojowe[edytuj | edytuj kod]

Udział Brygady w składzie 2 KP w bitwie o Bolonię

Struktura organizacyjna brygady wskazuje na jej typowy charakter jednostki bezpośredniego wsparcia piechoty i w zasadzie poszczególne pułki były przydzielane do dyspozycji dowódców dywizji piechoty, którzy to z kolei rozdrabniali je szwadronami pomiędzy brygady strzeleckie.

Zanotowano natomiast tylko nieliczne przypadki działania brygady w roli samodzielnego związku taktycznego, wzmacnianego siłami do brygady piechoty, dodatkowym (brytyjskim) pułkiem czołgów, pułkiem kawalerii oraz artylerią i wspieranego przez lotnictwo.

W dniach 16—19 lipca 1944 w bitwie pod Ankoną 2 BPanc. dostała zadanie przeskrzydlenia niemieckiej 278 DP i odcięcia jej odwrotu. Ze względu jednak na trudny teren, pola minowe i kontrataki niemieckie, brygada nie zdołała odciąć dróg odejścia całkowicie. Utrudniła go jednak w znacznym stopniu. Po opanowaniu przez nią miasta Chiaravalle, Niemcy mogli się wycofać jedynie przez wąski, ostrzeliwany korytarz pomiędzy wybrzeżem a miastem.

Dowódcy brygady do wykonania powierzonego mu zadania podporządkowano: bryt. 7 Pułk Huzarów, 15 Pułk Ułanów Poznańskich i 16 Lwowski Batalion Piechoty ze składu 5 KDP, dywizjon 7 Pułku Artylerii Konnej, 1 Samodzielną Kompanię Komandosów. Równocześnie 4 Pułk Pancerny podporządkowano dowódcy 5 KDP.

Po raz drugi 2 BPanc nacierała samodzielnie w dniach 13—20 kwietnia 1945 jako zgrupowanie „Rak” w natarciu na Bolonię. Tym razem nie był to jednak zagon na skrzydło nieprzyjaciela, lecz trudne uderzenie czołowe połączone z forsowaniem paru przeszkód wodnych. Zgrupowanie wykonało wówczas do końca postawione mu zadanie.

Straty w kampanii włoskiej wynosiły: 120 poległych, 631 rannych i 7 zaginionych[2].

Symbole brygady[edytuj | edytuj kod]

Proporczyk

Prop 2WBPanc.png

Sztab i Kwatera Główna 2 BPanc: proporczyki kroju kawaleryjskiego zielone z czarnym paskiem przez środek; na berecie srebrny krzyż maltański z białego metalu (haftowany srebrną nitką u oficerów) na zielonym sukiennym rombie[3].

Otok biały.png Pasek na rękawie – biały[4]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Nazwę wyróżniającą „Warszawska” brygada otrzymała 16 czerwca 1945. W tym samym dniu identyczną nazwę wyróżniającą otrzymała 2 Dywizja Pancerna
  2. Rozkaz A.P.Śr. Wsch. L.dz.3083/I/Tjn. z 4.04.1942.
  3. L.dz. 749/Tj/42
  4. W składzie brygady od czerwca 1945

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Witold Biegański: Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1990. ISBN 83-03-02923-1.
  • Witold Biegański: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 5, Regularne jednostki Wojska Polskiego na Zachodzie : formowanie, działania bojowe, organizacja, metryki dywizji i brygad, Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1967.
  • Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie 1939–1945: barwa i broń. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984. ISBN 83-223-2055-8.
  • Franciszek Skibiński: Wojska pancerne w II wojnie światowej, Warszawa 1982, s. 121
  • Zbigniew. Dunin-Wilczyński: Wojsko polskie w Iraku : 1942–1943. Warszawa: Muzeum Niepodległości, 1993. ISBN 83-900727-2-6.
  • Zbigniew Lalak: Broń pancerna w PSZ 1939–1945. Warsaw: Pegaz-Bis : O.K. Media, 2004. ISBN 83-922002-0-9.
  • Marian Żebrowski: Zarys historii polskiej broni pancernej 1918–1947. Londyn: Zarząd Zrzeszenia Kół Oddz. Broni Pancernej, 1971.