Alexander Graham Bell

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alexander Graham Bell
Alexander Graham Bell
Alexander Graham Bell
Data i miejsce urodzenia 3 marca 1847
Edynburg
Data i miejsce śmierci 2 sierpnia 1922
Beinn Bhreagh
Zawód logopeda, wynalazca

Alexander Graham Bell (ur. 3 marca 1847 w Edynburgu, zm. 2 sierpnia 1922 w Beinn Bhreagh, Nowa Szkocja w Kanadzie) – szkocki naukowiec, wynalazca, z zawodu logopeda i nauczyciel muzyki.

Wynalazca telefonu i kilkudziesięciu innych wynalazków telekomunikacyjnych.

Syn Alexandra Melville's Bella (1819–1905), fonetyka, specjalisty w dziedzinach ortoepii i elokucji, który opracował obrazkowy system pisma dla transkrypcji fonetycznej, tzw. Visible Speech, ukazujący pozycje gardła, języka i ust przy produkcji dźwięków, wykorzystywany w nauczaniu mowy osób głuchoniemych. Wnuk Alexandra Bella (1790–1865), specjalisty w zakresie fonetyki i zaburzeń mowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Alexander Bell urodził się 3 marca 1847 roku w Edynburgu jako drugi syn Alexandra Melville's Bella (1819–1905), fonetyka, specjalisty w dziedzinach ortoepii i elokucji, i Elizy Grace Symonds, portrecistki. Miał dwóch braci, którzy zmarli młodo na gruźlicę: Melville'a James'a – nazywanego „Melly'm” (1845–1870[1]) i Edwarda Charles'a – nazywanego „Tedem” (1848–1867[1].)[2][3]. W wieku 10 lat uprosił ojca o drugie imię i w 11. urodziny przyjął imię „Graham” na cześć przyjaciela rodziny Alexandra Grahama[4]. Rodzina i przyjaciele nazywali go „Aleckiem”[2][3].

Matka Bella cierpiała na postępującą głuchotę i by się z nią porozumiewać młody Aleksander opanował język migowy a także opracował technikę komunikacji polegającą na przykładaniu ust do czoła matki i wypowiadania słów modulowanym głosem o niskich tonach[5][6].

Rodzina Bellów od dwóch pokoleń zajmowała się zagadnieniami mowy, fonetyki i elokucji[7]. Dziadek w Londynie – Alexander Bell (1790–1865), wuj w Dublinie – David Charles Bell (1819–1902) i ojciec Alexander Melville Bell (1819–1905) w Edynburgu – byli specjalistami w zakresie fonetyki, elokucji i zaburzeń mowy[8]. Prace ojca weszły do kanonu literatury przedmiotu, np. The Standard Elocutionist. Ponadto ojciec opracował obrazkowy system pisma dla transkrypcji fonetycznej, tzw. Visible Speech, gardła, języka i ust przy produkcji dźwięków, wykorzystywany w nauczaniu mowy osób głuchoniemych[9]. Alexander opanował Visible Speech perfekcyjnie i był w stanie odszyfrować słowa w innych językach – m.in. w sanskrycie – i je prawidłowo wymówić, nie mając uprzedniej wiedzy o ich wymowie[5]. Uczestniczył często w wystąpieniach ojca, demonstrując praktyczne użycie Visible Speech[5].

Pierwszy wynalazek[edytuj | edytuj kod]

W 1857 roku do ojca Alexandra na terapię zaczął uczęszczać jąkający się syn sąsiadów – Ben Herdman, z którym młody Alexander się zaprzyjaźnił[10]. Rodzina Herdmana miała młyn, gdzie chłopcy często przebywali[10]. Pewnego dnia chłopcy byli szczególnie głośni i ojciec Bena napomniał ich, mówiąc by zajęli się czymś użytecznym. Na pytanie czym mieliby się zająć, odpowiedział, że oddzielanie ziarna od plew bardzo długo trwa[10]. Dwunastoletni Alexander wymyślił urządzenie, które zautomatyzowało oddzielanie plew od ziarna poprzez zastosowanie szczoteczek na rotujących łopatkach jednej z maszyn we młynie[10][1]. Urządzenie to było następnie używane we młynie Herdmannów[10].

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Alexander wraz z braćmi pobierał pierwsze nauki w domu[1][11]. Ojciec rozwijał jego pasję do biologii a matka do muzyki[1]. Alexander pobierał lekcje gry na fortepianie u Benoît-Auguste's Bertiniego, który zachęcał go do kariery zawodowego pianisty[4]. W 1857 roku Alexander wraz z bratem Teddem rozpoczęli naukę w Maclaren's Hamilton Place Academy[4] a rok później w Royal High School[10]. Alexander nie osiągał dobrych wyników w szkole – prawdopodobnie ukończył jedynie cztery klasy[12].

W 1862 roku w wieku lat 15, Alexander został wysłany na rok do dziadka do Londynu, który zainspirował go do solidnej nauki i pracy badawczej[1]. Podczas pobytu w Londynie, Alexander Melville Bell zaprowadził syna do wynalazcy sir Charles'a Wheatstone'a (1802–1875), który pracował nad konstrukcją elektrycznego telegrafu i który zaprezentował Bellom swój model maszyny mówiącej Wolfganga von Kempelena (1734–1804)[1]. Maszyna Wheatstone'a naśladowała ludzki głos[13]. Wynalazek Wheatstone'a zainspirował Melvilla Bella do zachęcenia synów Alexandra i Melvilla do zbudowania własnego modelu mówiącej maszyny – Alexander zbudował części odpowiadające jamie ustnej i językowi, a Melville – płucom, krtani i gardłu[14].

W wieku lat 16 Alexander wystarał się o posadę nauczyciela-praktykanta elokucji i muzyki w Weston House Academy w Elgin[1][15]. Za nauczanie otrzymywał zakwaterowanie i 10 funtów, przy czym sam jeszcze pobierał lekcje łaciny i greki[15]. W tym samym czasie jego brat Melville studiował Uniwersytecie Edynburskim a po roku czasu chłopcy zamienili się miejscami[15]. Niewiele jest wiadomo na temat studiów Alexandra w Edynburgu, nie jest nawet pewne czy ukończył rok akademicki – w 1864 roku Alexander Melville Bell skończył prace nad Visibile Speech i młody Alexander zaangażowany był w jej promowanie[16].

W kwietniu 1865 roku zmarł senior Alexander Bell i Bellowie przenieśli się do Londynu – w Edynburgu został młody Mellville Bell[16]. Na jesieni 1865 roku młody Alexander powrócił do Elgin jako asystent[16]. Intensywnie zajmował się fizjologią mowy, prowadząc eksperymenty z zakresu produkcji dźwięków, szczególnie dźwięków samogłosek[1]. Alexander Bell opisał swoje doświadczenia i przedstawił swoje przemyślenia w raporcie, który wysłał w marcu 1866 roku jednemu z ówczesnych czołowych filologów Alexandrowi Johnowi Ellisowi[17]. Będąc pod ogromnym wrażeniem osiągnięć Bella, Ellis zaproponował mu członkostwo w londyńskim towarzystwie filologicznym Philological Society[1].

Ellis naprowadził również młodego Bella na prace Hermanna von Helmholtza (1821–1894) na polu mechanicznej produkcji samogłosek[18]. Bell nie znał jednak niemieckiego, by samodzielnie zapoznać się z osiągnięciami von Helmholtza i Ellis tłumaczył Bellowi prace niemieckiego fizjologa[19]. Ani Ellis, ani Bell nie znali się na elektryczności na tyle, by w pełni zrozumieć wywody von Helmholtza[19]. Bell omyłkowo zrozumiał, że von Helmholtzowi udało się nie tyle wyprodukować dźwięk samogłosek ale przesłać go na odległość przy pomocy elektryczności[19][7]. Na tej podstawie wywnioskował, że przesyłać można również dźwięk spółgłosek, mowy, muzyki – każdy dźwięk[19][7].

Wyjazd do Kanady i wynalezienie telefonu[edytuj | edytuj kod]

Nagranie z 1885 z głosem Bella

W 1870 Bell wyjechał do Kanady na rehabilitację po zapaleniu płuc. W trakcie tego pobytu zaproponowano mu pozycję profesora fizjologii dźwięku na Uniwersytecie w Bostonie. Ojciec jego żony, Mabel, był bardzo zamożnym człowiekiem i gdy dowiedział się o pomyśle Bella na skonstruowanie elektrycznego wzmacniacza dźwięku dla niedosłyszących (Bell był nauczycielem głuchoniemych), postanowił finansować te badania. W ramach tych badań opatentował głośnik i mikrofon. Były one jednak zbyt duże i wymagały zbyt dużych źródeł zasilania, aby można je było użyć do budowy urządzenia, które niedosłyszący mogliby nosić przy sobie. Połączył jednak jedno z drugim i uzyskał urządzenie przekazujące dźwięk na odległość. Dwa takie urządzenia połączone razem w ten sposób, że na każdym końcu znajduje się jeden mikrofon i jeden głośnik dały w rezultacie urządzenie – telefon.

Bell Telephone Company[edytuj | edytuj kod]

Alexander Bell i jego teść zdecydowali się założyć przedsiębiorstwo Bell Telephone Company, aby rozpowszechnić wynalazek Bella. Wynalazek ten zrobił furorę na pokazie w Filadelfii, Bell dostał astronomiczną na owe czasy nagrodę 50 000 dolarów od Filadelfijskiego Towarzystwa Naukowego i rozpoczął z teściem produkcję swojego wynalazku.

Bell Telephone Company została później przekształcona w AT&T, do niedawna największą firmę telekomunikacyjną świata. Po osiągnięciu sukcesu komercyjnego Bell założył sieć laboratoriów badawczych, które po jego śmierci nazwano Bell Laboratories. Po przekształceniu Bell Telephone Company w AT&T laboratoria Bella stały się głównym ośrodkiem badawczym tej firmy.

Wkład w rozwój lotnictwa[edytuj | edytuj kod]

Mało znanym fragmentem działalności Bella był jego wkład w rozwój lotnictwa. Na wieść o sukcesach braci Wright i za radą żony, Mabel Bell, zgromadził wokół siebie grupę entuzjastów, w skład której wchodzili: Frederick “Casey” Baldwin, wieloletni współpracownik Bella – Douglas McCurdy i amerykański wojskowy, porucznik Thomas Selfridge – jedyny oficer amerykańskich sił zbrojnych, który od początku wierzył w przyszłość lotnictwa. Zawiązana w Halifaksie spółka tej czwórki – Aerial Experiment Association – za pieniądze Mabel Bell w ciągu półtora roku prac doprowadziła do historycznego dla Kanady wydarzenia: kontrolowanego lotu maszyny o nazwie Silver Dart nad zamarzniętymi wodami jeziora Bras d’Or w Nowej Szkocji.

23 lutego 1909 roku pilotowana przez Douglasa McCurdy Silver Dart wzbiła się na wysokość 9 metrów i w ciągu 40-sekundowego lotu pokonała odległość 800 metrów. Był to pierwszy w Kanadzie lot maszyny cięższej od powietrza i pierwszy taki lot w wykonaniu obywatela Imperium Brytyjskiego. Kolejny lot następnego dnia, 24 lutego, pozwolił już na pokonanie dystansu czterech i pół mili.

Alexander Graham Bell, naturalizowany Amerykanin, doprowadził do tego wydarzenia w niesprzyjających warunkach wietrznej Nowej Szkocji właśnie po to, by był to “kanadyjski” lot i by w ten sposób odwdzięczyć się swojej nowej ojczyźnie za gościnę po emigracji ze Szkocji.

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Lawrence Surtees: BELL, ALEXANDER GRAHAM. W: Dictionary of Canadian Biography, vol. 15. University of Toronto/Université Laval, 2003. [dostęp 2015-08-10].
  2. 2,0 2,1 Naomi Pasachoff: Alexander Graham Bell: Making Connections. Oxford University Press, 1996, s. 11. ISBN 9780195099089. [dostęp 2015-08-10]. (ang.)
  3. 3,0 3,1 Mary Kay Carson: Alexander Graham Bell: Giving Voice to the World. Sterling Publishing Company, Inc., 2007, s. 5. ISBN 9781402749513. [dostęp 2015-08-10]. (ang.)
  4. 4,0 4,1 4,2 Robert V. Bruce: Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude. Cornell University Press, 1990, s. 22. ISBN 9780801496912. [dostęp 2015-08-11]. (ang.)
  5. 5,0 5,1 5,2 Naomi Pasachoff: Alexander Graham Bell: Making Connections. Oxford University Press, 1996, s. 13. ISBN 9780195099089. [dostęp 2015-08-10]. (ang.)
  6. Naomi Pasachoff: Alexander Graham Bell: Making Connections. Oxford University Press, 1996, s. 14. ISBN 9780195099089. [dostęp 2015-08-10]. (ang.)
  7. 7,0 7,1 7,2 Robert T. Beyer: Sounds of Our Times: Two Hundred Years of Acoustics. Springer Science & Business Media,, 1999, s. 112. ISBN 9780387984353. [dostęp 2015-08-11].
  8. Robert V. Bruce: Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude. Cornell University Press, 1990, s. 9-16. ISBN 9780801496912. [dostęp 2015-08-11]. (ang.)
  9. Bell, Alexander Melville. W: James Grant Wilson, John Fiske: Appletons' Cyclopædia of American Biography. 1900. [dostęp 2015-08-10]. (ang.)
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 Robert V. Bruce: Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude. Cornell University Press, 1990, s. 26. ISBN 9780801496912. [dostęp 2015-08-11]. (ang.)
  11. Robert V. Bruce: Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude. Cornell University Press, 1990, s. 20. ISBN 9780801496912. [dostęp 2015-08-11]. (ang.)
  12. Robert V. Bruce: Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude. Cornell University Press, 1990, s. 28. ISBN 9780801496912. [dostęp 2015-08-11]. (ang.)
  13. Robert V. Bruce: Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude. Cornell University Press, 1990, s. 35. ISBN 9780801496912. [dostęp 2015-08-11]. (ang.)
  14. Robert V. Bruce: Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude. Cornell University Press, 1990, s. 36. ISBN 9780801496912. [dostęp 2015-08-11]. (ang.)
  15. 15,0 15,1 15,2 Robert V. Bruce: Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude. Cornell University Press, 1990, s. 37. ISBN 9780801496912. [dostęp 2015-08-11]. (ang.)
  16. 16,0 16,1 16,2 Robert V. Bruce: Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude. Cornell University Press, 1990, s. 44. ISBN 9780801496912. [dostęp 2015-08-11]. (ang.)
  17. Robert V. Bruce: Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude. Cornell University Press, 1990, s. 47. ISBN 9780801496912. [dostęp 2015-08-11]. (ang.)
  18. Robert V. Bruce: Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude. Cornell University Press, 1990, s. 48. ISBN 9780801496912. [dostęp 2015-08-11]. (ang.)
  19. 19,0 19,1 19,2 19,3 Robert V. Bruce: Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude. Cornell University Press, 1990, s. 51. ISBN 9780801496912. [dostęp 2015-08-11]. (ang.)
  20. National Register of Historic Places: The Volta Laboratory and Bureau (ang.). [dostęp 2015-08-11].
  21. Gore, James Howard: American legionnaires of France; a directory of the citizens of the United States on whom France has conferred her national order, the Legion of Honor. Washington: W.F. Roberts co., 1920. [dostęp 2015-08-11].
  22. The Royal Society: Hughes Medal (ang.). [dostęp 2015-08-11].
  23. Institute of Electrical and Electronics Engineers: IEEE Edison Medal Recipients (ang.). [dostęp 2015-08-11].
  24. Institute of Electrical and Electronics Engineers: IEEE Alexander Graham Bell Medal (ang.). [dostęp 2015-08-11].
  25. Robert J. Chapuis, Amos E. Joel: 100 Years of Telephone Switching, Part 1. IOS Press, 2003, s. 276. ISBN 9781586033491. [dostęp 2015-08-11]. (ang.)
  26. Naomi Pasachoff: Alexander Graham Bell: Making Connections. Oxford University Press, 1996, s. 32. ISBN 9780195099089. [dostęp 2015-08-10]. (ang.)
  27. A.J. Whitaker: Bell Telephone Memorial. Brantford, Ontario: City of Brantford/Hurley Printing, 1944. [dostęp 2015-08-10].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • The Canadian Encyclopedia, Hurtig Publishers, Edmonton, 1988.
  • The Beaver: Canada’s History Magazine; “First Flight”, luty/marzec 2009.
  • Jacek Kozak – Szkice z bobrem, Biogram Publishing, Mississauga, 2007.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]