Boris Johnson

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Boris Johnson
Ilustracja
Boris Johnson (2019)
Data i miejsce urodzenia 19 czerwca 1964
Nowy Jork
Wielka Brytania Premier Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej[1]
Okres od 24 lipca 2019
Przynależność polityczna Partia Konserwatywna
Poprzednik Theresa May
Lider Partii Konserwatywnej
Okres od 23 lipca 2019
Poprzednik Theresa May
Minister spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii
Okres od 13 lipca 2016
do 9 lipca 2018
Przynależność polityczna Partia Konserwatywna
Poprzednik Philip Hammond
Następca Jeremy Hunt
Burmistrz Londynu
Okres od 4 maja 2008
do 7 maja 2016
Przynależność polityczna Partia Konserwatywna
Poprzednik Ken Livingstone
Następca Sadiq Khan
podpis

Boris Johnson, właściwie Alexander Boris de Pfeffel Johnson (ur. 19 czerwca 1964 w Nowym Jorku) – brytyjski historyk i polityk. W latach 2008–2016 burmistrz Londynu. W latach 2016–2018 minister spraw zagranicznych w pierwszym i drugim gabinecie Theresy May. Od 2019 lider Partii Konserwatywnej i premier Wielkiej Brytanii.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 19 czerwca 1964 w Nowym Jorku. Jest najstarszym z czworga dzieci Stanleya Johnsona, byłego członka Parlamentu Europejskiego z ramienia brytyjskiej Partii Konserwatywnej i urzędnika Komisji Europejskiej oraz Banku Światowego i jego pierwszej żony, malarki Charlotte Johnson Wahl, córki sir Jamesa Fawcetta, znanego prawnika[2] i przewodniczącego Europejskiej Komisji Praw Człowieka[3].

Jego pradziadkiem ze strony ojca był czerkiesko-turecki dziennikarz i polityk Ali Kemal[4]. Ze strony ojca Johnson ma również korzenie angielskie i francuskie, a część jego przodków pochodziła od króla Jerzego II Hanowerskiego[5]. Ze strony matki ma korzenie żydowskie, a jego przodkowie pochodzili z Litwy i Rosji[6].

Ukończył Eton College i Uniwersytet Oksfordzki[7]. Podczas studiów był członkiem elitarnego Klubu Bullingdona[8].

Kariera zawodowa i polityczna[edytuj | edytuj kod]

Był m.in. redaktorem The Spectator oraz The Daily Telegraph, od 2001 był członkiem brytyjskiej Izby Gmin. Był też ministrem szkolnictwa wyższego w konserwatywnym gabinecie cieni.

W wyborach na stanowisko burmistrza Londynu 1 maja 2008 pokonał dotychczas pełniącego tę funkcję kandydata Partii Pracy, Kena Livingstone’a, i objął urząd 4 maja 2008.

Burmistrz Londynu[edytuj | edytuj kod]

Podczas jego kadencji uruchomiono program Santander Cycles (oryginalnie Barclays Bikes) z 5 tys. rowerów miejskich[9]. W styczniu 2013 roku mianował Andrew Gilligana jako pierwszego pełnomocnika ds. rowerowych[10]. W tym samym roku urząd burmistrza przekazał 913 milionów funtów na inwestycje rowerowe na terenie miasta w latach 2013–2016[11].

Został wybrany deputowanym do Izby Gmin podczas wyborów parlamentarnych w 2015 roku[12].

Deputowany i minister[edytuj | edytuj kod]

W kampanii przed referendum w sprawie opuszczenia Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię, był jednym z głównych zwolenników Brexitu[13]. 13 lipca 2016 został ministrem spraw zagranicznych w pierwszym gabinecie Theresy May[14]. 9 lipca 2018 podał się do dymisji[15]. W czerwcu 2019 r. został pozwany za kłamstwa powtarzane przez niego w kampanii dot. referendum o brexicie i w kampanii wyborczej w 2017 roku[16].

W lutym 2017 zrzekł się obywatelstwa USA.

Premier Wielkiej Brytanii[edytuj | edytuj kod]

23 lipca 2019 został wybrany nowym liderem Partii Konserwatywnej[17]. W głosowaniu uzyskał poparcie 92 153 (ok. 66%) członków partii pokonując Jeremy’ego Hunta[17].

24 lipca 2019 objął urząd premiera Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej[18][19]. 28 sierpnia 2019 królowa Elżbieta II na jego wniosek wyraziła zgodę na zawieszenie we wrześniu działalności parlamentu na pięć tygodni (do 14 października), co wywołało protesty[20][21].

W dniach 4 i 5 września 2019 przegrał w Izbie Gmin głosowania: w sprawie przejęcia kontroli przez parlament nad porządkiem obrad, nad ustawą blokującą brexit bez umowy z UE oraz głosowanie w sprawie przedterminowych wyborów parlamentarnych. Stał się tym samym pierwszym w historii brytyjskim premierem, który przegrał trzy pierwsze głosowania w czasie swojej kadencji[22][23]. Za poparcie ustawy dotyczącej brexitu podjął decyzję o usunięciu z klubu parlamentarnego i uniemożliwieniu kandydowania w wyborach z listy Partii Konserwatywnej (ang. removed the whip) 21 posłom, w tym wnukowi Winstona Churchilla Nicholasowi Soamesowi i byłemu kanclerzowi skarbu Philipowi Hammondowi[24]. Do zawieszenia parlamentu w nocy z 9 na 10 września 2019 przegrał wszystkie trzy kolejne głosowania w Izbie Gmin[25].

24 września 2019 Sąd Najwyższy Zjednoczonego Królestwa jednogłośnie uznał decyzję o zawieszeniu parlamentu za bezprawną[26].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Również pierwszy lord skarbu oraz minister służby cywilnej Wielkiej Brytanii.
  2. Sholto Byrnes: Who is Boris Johnson?. newstatesman.com, 2008-03-27. [dostęp 2008-04-28].
  3. Andrew Clapham, Human Rights in the Private Sphere, Oxford University Press, Oxford 1993, s. 186.
  4. Edwards, Giles; Isaby, Jonathan: Boris v. Ken: How Boris Johnson Won London. London: Politico's., 2008, s. 44. ISBN 978-1842752258.
  5. Purnell, Sonia: Just Boris: Boris Johnson: The Irresistible Rise of a Political Celebrity.. London: Aurum Press Ltd., 2011, s. 10. ISBN 978-1-84513-665-9.
  6. Harman, Danna: Boris Johnson’s Sister Reveals His Little-known Past as a Volunteer on an Israeli Kibbutz (ang.). Ha-Arec, 08-08-2016. [dostęp 25-07-2019].
  7. Jacek Dziedzina: Boris City. gosc.pl, 2012-05-17.
  8. www.theweek.co.uk: The Bullingdon Club.
  9. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2019-09-13].
  10. Andrew Gilligan appointed 'Cycling Czar' by mayor Johnson. BikeRadar (28 January 2013). Retrieved on 2013-12-06.
  11. 'Crossrail for bikes' set for London, 7 marca 2013 [dostęp 2019-09-13] (ang.).
  12. The Independent, General Election 2015: Boris Johnson wins Uxbridge, making him London Mayor and MP, 8 maja 2015.
  13. EU referendum: Time to vote for real change, says Boris Johnson (ang.). bbc.com. [dostęp 2016-12-11].
  14. Boris Johnson is Foreign Secretary: the world reacts (ang.). BBC. [dostęp 2016-07-14].
  15. Boris Johnson zrezygnował ze stanowiska szefa dyplomacji Wielkiej Brytanii, „TVN24.pl” [dostęp 2018-07-09].
  16. Na podst The Guardian, The New York Times, Boris Johnson: w rządzie czy w sądzie, forumdwutygodnik.pl, 2019 [dostęp 2019-06-10] (pol.).
  17. a b Boris Johnson elected new Tory leader. W: The Guardian [on-line]. theguardian.com, 23 lipca 2019. [dostęp 2019-07-23].
  18. br, pmd: Wielka Brytania: Boris Johnson oficjalnie został premierem. onet.pl, 2019-07-24. [dostęp 2019-07-24].
  19. ŁSK: Boris Johnson premierem Wielkiej Brytanii. Co z imigrantami po brexicie? Może być większa kontrola. gazeta.pl, 2019-07-24. [dostęp 2019-07-24].
  20. Suspension of parliament: MPs react with fury and Davidson set to quit after Johnson move – as it happened. W: The Guardian [on-line]. theguardian.com, 28 sierpnia 2019. [dostęp 2019-08-29].
  21. 'Stop the coup': Protests across UK over Johnson's suspension of parliament. W: The Guardian [on-line]. theguardian.com, 28 sierpnia 2019. [dostęp 2019-08-29].
  22. Pippa Crerar: Boris Johnson suffers double blow as MPs block no-deal Brexit and snap election (ang.). Mirror Online, 2019-09-05. [dostęp 2019-09-06].
  23. Jakub Krupa: Wielka Brytania: Izba Gmin odrzuciła wniosek o przedterminowe wybory. Polska Agencja Prasowa, 2019-09-05. [dostęp 2019-09-06].
  24. Heather Stewart, Peter Walker: Yellowhammer: no-deal chaos fears as secret Brexit papers published. W: The Guardian [on-line]. theguardian.com, 12 września 2019. [dostęp 2019-09-12].
  25. Rowena Mason: Boris Johnson loses sixth vote in six days as election bid fails. W: The Guardian [on-line]. theguardian.com, 10 września 2019. [dostęp 2019-09-10].
  26. Owen Bowcott: Johnson's suspension of parliament unlawful, supreme court rules. W: The Guardian [on-line]. theguardian.com, 24 września 2019. [dostęp 2019-09-24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]