Jaworze (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jaworze
gmina wiejska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat bielski (województwo śląskie)
TERYT 2402062
Wójt Radosław Ostałkiewicz (od 2014 roku)
Powierzchnia 21,13 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

7 145[1]
• gęstość 338,1 os./km²
Nr kierunkowy 33
Tablice rejestracyjne SBI
Adres urzędu:
ul. Zdrojowa 82
43-384 Jaworze
Położenie na mapie powiatu
Powiat bielski (śląski) - Jaworze.png
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Jaworze
Jaworze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jaworze
Jaworze
Ziemia49°48′N 18°57′E/49,793056 18,950278
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Jaworzegmina wiejska w południowej części województwa śląskiego, w południowo-zachodniej części powiatu bielskiego, na granicy z powiatem cieszyńskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie bielskim.

Gmina położona jest w krainie historycznej Śląska Cieszyńskiego i przynależy do euroregionu Śląsk Cieszyński.

Jaworze znajduje się w strefie obejmującej zurbanizowanym obszar Aglomeracja bielska i graniczy z jej śródmiejską częścią tj. miastem Bielsko-Biała.

Siedzibą i jedyną wsią gminy jest licząca sobie ponad 700 lat podgórska osada rolniczo–turystyczna Jaworze, które obejmuje swym zasięgiem cztery przysiółki:

  • Jaworze Średnie,
  • Jaworze Górne,
  • Jaworze Nałęże,
  • Jaworze Dolne.

Według rejestru TERYT do gminy należy także osada Błatnia.

Według danych z 31 grudnia 2012[2] gminę zamieszkiwały 6 883 osoby.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Gmina Jaworze położona jest w obrębie Pogórza Cieszyńskiego u północnego progu Beskidu Śląskiego w rozgałęzieniu ułożonych południkowo ramion górskich łączących się w masywie Błotnego (917 m n.p.m.) znanego jako Błatnia. Głęboko wcięte doliny oraz stromo opadające zalesione stoki Bucznika (679 m), Ostrego (659 m), Borowiny (718 m) i Wysokiego (756 m) tworzą urocze tło dla położonej na pagórkach gminy. Przez miejscowość Jaworze przepływają potoki Szeroki i Wysoki natomiast przez Jaworze Nałęże przepływa potok Jasienica zwana również potocznie Jesionka.

Gmina znana jest z walorów uzdrowiskowych, na tym terenie w XIX wieku odkryto źródła wody bogate w sole jodo–bromowe. Corocznie przybywa tutaj wiele osób ze schorzeniami dróg oddechowych. Na terenie Jaworza funkcjonują obiekty wczasowo-rekreacyjne, liczne ścieżki rowerowe i narciarskie.

Według podziału na jednostki fizycznogeograficzne (Jerzy Kondracki, 1978) klasyfikacja obszaru gminy przedstawia się następująco:

Pod względem podziału geobotanicznego (Szafer, Zarzycki, 1977) gmina Jaworze należy do:

  • prowincja: Górska Środkowoeuropejska
  • podprowincja: Karpacka
  • dział: Karpaty Zachodnie
  • okręg: Beskidy
  • podokręg: Śląsko-Babiogórski
  • podokręg: Pogórze Wapienne

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[3] gmina Jaworze ma obszar 21,32 km², w tym:

  • użytki rolne: 39%
  • użytki leśne: 51%

Gmina stanowi 4,66% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 31 grudnia 2012[2]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 6883 100 3502 50,9 3381 49,1
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
325,7 165,7 160,0
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Jaworze w 2014 roku[1].


Piramida wieku Gmina Jaworze.png

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Gmina graniczy od południa z gminą Brenna w powiecie cieszyńskim i od północy z Gminą Jasienica w powiecie bielskim, a od wschodu z miastem Bielsko-Biała.

Przebieg granic gminy Jaworze jest następujący: od północy granica gminy w zasadzie pokrywa się z linią kolejową Bielsko-Biała - Cieszyn. Po przekroczeniu potoku Rudawka granica zbiega w kierunku południowo-wschodnim przecinając ul. Bielską. Następnie wzdłuż ul. Średniej dochodzi do skrzyżowania z ul. Kolonia Dolna, od którego odbija w kierunku kompleksu leśnego otaczającego stadion w Wapienicy. Skrajem kompleksu leśnego przebiega na południe wzdłuż ul. Światopełka, a następnie Storczyków i Rumiankową, dochodząc w pobliże ul. Zapora, od której odbija w kierunku grzbietu górskiego Wysokiego i Przykrej, omijając szczyt Palenicy. Grzbietem Wysokiego i Przykrej granica dochodzi do przełęczy pod Przykrą, od której odbija przecinając źródliska potoku Błatnia od polany pod Stołowem. Polana ta biegnie ku szczytowi Błatni omijając go od strony północno-wschodniej i zbiega w dół w kierunku źródła Bartek, w którym bierze początek jeden z potoków będących dopływem Jasionki. Potokiem tym granica dochodzi do Jasionki, którą biegnie otaczając na niewielkim odcinku rozległą polanę na stokach Czupla, aż do ul. Jeżynowej. Następnie wzdłuż ulic: Jeżynowa, Myśliwska i Cisowa biegnie w kierunku północno-wschodnim do potoku Szerokiego, od którego odbija przecinając ul. Zaciszną w kierunku linii kolejowej Bielsko-Biała–Cieszyn.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]