Masów
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
wieś | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2022) |
280[2] |
Strefa numeracyjna |
77 |
Kod pocztowy |
46-024[3] |
Tablice rejestracyjne |
OPO |
SIMC |
0499175 |
Położenie na mapie gminy Łubniany ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa opolskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu opolskiego ![]() | |
![]() |
Masów (dodatkowa nazwa w j. niem. Massow) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Łubniany, 12 km w kierunku północno-wschodnim od Opola[4]. Miejscowość zajmuje 230 hm² (ha), w tym 10 hm² (ha), ok. 4%, to lasy[5] i mieszkają w niej 324 osoby (stan na 2002 r.)[6]. Większość zabudowy miejscowości jest skupiona wzdłuż ulicy Opolskiej, będącej główną drogą Masowa.
W miejscowości znajdują się m.in.: świetlica wiejska, boisko, leśnictwo, sklepy spożywczy i spożywczo-przemysłowy, bar, stadnina koni oraz wyróżniające się drzewo (lipa)[7][5].
Miejscowość jest położona na Równinie Opolskiej, na Obszarze Chronionego Krajobrazu Lasy Stobrawsko-Turawskie, w pobliżu Stobrawskiego Parku Krajobrazowego, Borów Kupskich i Jeziora Turawskiego. Najbliższe (pozamiejskie) duże zakłady przemysłowe to: PGE Elektrownia Opole SA w Brzeziu[7]. Najbliższe miasta to: Kluczbork, Olesno, Dobrodzień, Kolonowskie, Ozimek, Opole i Wołczyn. Zgodnie z uchwalonym w 1999 r. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Łubniany Masów został objęty strefą K konserwatorskiej ochrony krajobrazu kulturowego[8].
Administracja
[edytuj | edytuj kod]SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0998777 | Kąt | część wsi |
Masów należy administracyjnie do gminy Łubniany, w powiecie opolskim, w województwie opolskim. Miejscowość stanowi samodzielne sołectwo[12]; w wyborach do Rady gminy tworzy razem z Łubnianami wspólny okręg wyborczy (nr 8), posiadający 3 mandaty[13]. W obrębie Masowa wyróżniona jest administracyjnie 1 część miejscowości – Kąt[14].
W swojej historii miejscowość prawie zawsze była związana administracyjnie z Opolem: od 1815 r. do zakończenia II wojny światowej należała do powiatu opolskiego (niem. Landkreis Oppeln) w rejencji opolskiej (niem. Regierungsbezirk Oppeln), a od 1950 r., niezależnie od zmian podziału administracyjnego, należy do województwa opolskiego. W latach 1946–1950 miejscowość należała do województwa śląskiego.
Infrastruktura
[edytuj | edytuj kod]Infrastruktura społeczna
[edytuj | edytuj kod]Najbliższe ośrodek zdrowia i apteka znajdują się w Łubnianach; są to SPZOZ Gminny Ośrodek Zdrowia i Apteka „Pod Lipami”[15][16]. Zgodnie z kontraktem NFZ-u, przypisaną do Masowa placówką świadczącą usługi w zakresie nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej jest EMC Instytut Medyczny SA Szpital Świętego Rocha w Ozimku[17]. Najbliższe jednostki państwowego ratownictwa medycznego znajdują się w Dobrzeniu Wielkim (specjalistyczny zespół ratownictwa medycznego) i Opolu (podstawowy i specjalistyczny zespół ratownictwa medycznego oraz szpitalny oddział ratunkowy)[18]. Najbliższa jednostka straży pożarnej to OSP Łubniany; jest to także najbliższa jednostka włączona do KSRG[19]. W ramach struktury PSP Masów podlega pod KM PSP Opole[20]. Masów należy do rejonu służbowego nr 39, sektora nr 20, komisariatu policji w Dobrzeniu Wielkim. W ramach podziału policji na komendy szczebla wojewódzkiego Masów podlega pod Komendę Miejską Policji w Opolu[21]. Najbliższy Urząd pocztowy Poczty Polskiej SA znajduje się w Łubnianach[22].
Uczniowie z Masowa odbywają naukę w zakresie podstawowym w Publicznej Szkole Podstawowej w Łubnianach, a następnie w Publicznym Gimnazjum Gminnym w Biadaczu[6][23]. Najbliższe placówki szkolnictwa ponadpodstawowego znajdują się w Opolu.
Infrastruktura ekonomiczna
[edytuj | edytuj kod]Masów jest zelektryfikowany, stelefonizowany i zwodociągowany. Operatorem sieci dystrybucji energii elektrycznej jest należąca do grupy Tauron EnergiaPro SA (oddział w Opolu, rejon Opole)[24]. Operatorem sieci telekomunikacyjnej jest Telekomunikacja Polska SA. W miejscowości znajduje się też publiczny automat telefoniczny[25]. Masów jest przyłączony do administrowanego przez Urząd Gminy w Łubnianach tzw. wodociągu grupowego „Północ”, dla którego punktem zasilania jest ujęcie wody pitnej w Niwie[26].
Komunikacja
[edytuj | edytuj kod]Przez Masów przechodzą 2 drogi powiatowe: nr 1703 (ulica Opolska, prowadząca od Opola, przez Kępę, Luboszyce, Biadacz i Łubniany, do drogi wojewódzkiej nr 461) i nr 1725 (ulica Leśna, prowadząca przez Świerkle, Brzezie i Dobrzeń Wielki do Chróścic, do drogi powiatowej nr 1723)[27] oraz 2 drogi gminne (ulice Kolanowska i Osowska)[28]. Poprzez drogi leśne możliwy jest też dojazd do miejscowości od strony Kolanowic, Osowca i Surowiny[7]. Najbliższe drogi rangi krajowej i wojewódzkiej to: droga krajowa nr 45 (ok. 7 km – Opole, Kolanowice, ok. 9 km – Jełowa) oraz drogi wojewódzkie nr 454 (ok. 8 km – Czarnowąsy, ok. 10 km – Opole) i nr 461 (ok. 3 km – Łubniany).
Najbliższe stacje i przystanki kolejowe to: Jełowa (ok. 7 km), Opole Czarnowąsy (ok. 9 km), Opole Borki (ok. 10 km), Osowiec Przystanek (ok. 10 km), Osowiec Śląski (ok. 11 km) i Kotórz Mały (ok. 11 km), znajdujące się przy liniach kolejowych nr 277 (Opole – Wrocław przez Jelcz-Laskowice) i 301 (Opole – Namysłów), po których kursują pociągi Przewozów Regionalnych Sp. z o.o., relacji Opole – Jelcz-Laskowice (Czarnowąsy i Borki Opolskie) oraz Opole – Namysłów, Nysa – Kluczbork i Opole – Kluczbork (Kotórz Mały, Osowiec Przystanek, Osowiec Śląski i Jełowa). Najbliższe węzły kolejowe to: Jełowa (linie kolejowe nr 293 i nr 301) i Opole Główne (ok. 13 km; linie kolejowe: nr 132, nr 136, nr 144, 277, nr 287 i nr 301).
W Masowie znajdują się 3 przystanki autobusowe („Masów”, „Masów, centr.” i „Masów, skrz.”), przy których zatrzymują się autobusy Opolskiego PKS-u SA, kursujące na trasie Opole – Dąbrówka Łubniańska[29][30][31].
Przez Masów przechodzi Rowerowy Szlak Drewnianych Kościołów, na odcinku między Dobrzeniem Wielkim a Kolanowicami[7].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Masów został założony 20 maja 1773 r.[32], dekretem króla Fryderyka II. Wielkiego (kolonizacja fryderycjańska), a jego nazwa została nadana na cześć generała pruskiego, Hansa von Massowa[6]. Miejscowość została zasiedlona Czechami. Od 1796 r. w miejscowości znajdował się drewniany budynek szkoły[6]. Także w 1861 r. odnotowuje się istnienie w miejscowości 1-klasowej szkoły[4].
Do głosowania podczas plebiscytu uprawnionych było w Masowie 211 osób, z czego 173, ok. 82,0%, stanowili mieszkańcy (w tym 173, ok. 82,0% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 209 głosów (ok. 99,1% uprawnionych), w tym 207 (ok. 98,1%) ważnych; za Niemcami głosowało 112 osób (ok. 53,6%), a za Polską 95 osób (ok. 45,5%)[33]. 1 kwietnia 1939 r. Masów został włączony do Łubnian[34]. 1 czerwca 1948 r. nadano miejscowości, będącej wówczas związanej administracyjnie z Łubnianami, polską nazwę Masów[35]. W okresie PRL-u w miejscowości funkcjonowała 3-klasowa szkoła podstawowa (edukcja w zakresie klas 4–8 odbywała się w placówce w sąsiednim Biadaczu).
Liczba mieszkańców
[edytuj | edytuj kod]Rok | 1783 | 1787 | 1819 | 1861 | 1890 | 1910 | 1925 | 1933 | 1946 | 1960 | 1965 | 1988 | 1994 | 2002 | 2009 |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Liczba mieszkańców | 75[a] | 105 | 145 | 321[b] | 339[c] | 396[d] | 365[e] | 366 | 401 | 425[f] | 428[g] | 353[h] | 354[i] | 320[j] | 324[k] |
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/2021-07_Mas%C3%B3w_%2807%29_Kapliczka.jpg/220px-2021-07_Mas%C3%B3w_%2807%29_Kapliczka.jpg)
- murowana, neogotycka kapliczka; w środku 2 rzeźby: barokowo-ludowa, wzorowana na gotyckiej rzeźba Matki Bożej z Dzieciątkiem Tronującej i ludowa rzeźba Jana Nepomucena z XIX w.[38]
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Liczba zamieszkanych domów: 20.
- ↑ Liczba zamieszkanych budynków mieszkalnych: 40.
- ↑ W tym 299 osób (ok. 88,2%) posługiwało się językiem polskim.
- ↑ W tym 369 osób (ok. 93,2%) posługiwało się językiem polskim; tyle samo mieszkańców to Polacy.
- ↑ W tym 27 osób (ok. 7,4%) podało język polski jako ojczysty, 21 (ok. 5,8%) – język niemiecki, a 58 (ok. 86,8%) – oba języki.
- ↑ W tym 225 osób (ok. 52,9%) to kobiety; w wieku produkcyjnym 60,5%; z rolnictwa utrzymywało się 31,8% osób. Liczba zamieszkanych budynków: 92.
- ↑ W tym 219 osób (ok. 51,2%) to kobiety.
- ↑ Liczba gospodarstw domowych: 125.
- ↑ Liczba zamieszkanych gospodarstw: 89.
- ↑ W tym 172 osoby (ok. 53,8%) to kobiety; w wieku przedprodukcyjnym/produkcyjnym/poprodukcyjnym: 74 (ok. 23,1%)/188 (ok. 58,8%)/58 (ok. 18,1%). Liczba budynków: 82 (w tym 68 mieszkalnych), liczba gospodarstw domowych: 104. Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Stobrawski Zielony Szlak podaje dla tego roku liczbę 324.
- ↑ W tym 176 osób (ok. 54,3%) to kobiety; w wieku przedprodukcyjnym/produkcyjnym/poprodukcyjnym: 18,8%/63,0%/18,2%.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 78306
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-05] .
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 768 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ a b c Poznajemy wsie. Wsie powiatu opolskiego. W: Józef Madeja: Powiat opolski. Szkice monograficzne. Opole: Instytut Śląski w Opolu, 1969, s. 380–381. (pol.).
- ↑ a b c Informator Gmina Łubniany – Dożynki '94.
- ↑ a b c d e Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Stobrawski Zielony Szlak – Łubniany. [dostęp 2012-04-06]. (pol.).
- ↑ a b c d Grzegorz Zwoliński, Stanisław Namysł, Kazimierz Dura, Róża Spiliszewska, Dariusz Wojciechowski: Stobrawski Park Krajobrazowy. Mapa turystyczna aktualizowana w terenie. Wrocław: Studio Wydawnicze PLAN, 2006. ISBN 83-60180-67-9. (pol.).
- ↑ Urząd Gminy Łubniany: Program ochrony środowiska dla Gminy Łubniany na lata 2004–2007 z perspektywą do roku 2011. 2004. [dostęp 2011-03-20]. (pol.).
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
- ↑ GUS. Rejestr TERYT.
- ↑ KSNG: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części. opublikowany, [w:] Dz.U. z 2013 r. poz. 200 ze zmianami w Dz.U. z 2015 r. poz. 1636. [dostęp 2018-01-06]. (pol.).
- ↑ Urząd Gminy – Gmina Łubniany – Sołtysi – numery telefonów. 2010-02-08. [dostęp 2011-07-02]. (pol.).
- ↑ Biuletyn Informacji Publicznej – Urząd Gminy Łubniany – Skład Rady Gminy w kadencji 2010 – 2014. 2010-12-10. [dostęp 2011-07-02]. (pol.).
- ↑ SIMC: Kąt – 0998777.
- ↑ Admin: Narodowy Fundusz Zdrowia – Opolski Oddział Wojewódzki w Opolu – Podstawowa Opieka Zdrowotna. 2003-06-10. [dostęp 2011-07-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-11-16)]. (pol.).
- ↑ Katalog Firm – Panorama Firm. [dostęp 2011-07-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-27)]. (pol.).
- ↑ Narodowy Fundusz Zdrowia – Opolski Oddział Wojewódzki w Opolu – Nocna i Świąteczna Pomoc Zdrowotna. 2011-02-21. [dostęp 2011-07-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-21)]. (pol.).
- ↑ Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego: OPOLSKI URZĄD WOJEWÓDZKI – Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego – MATERIAŁY – Ratownictwo medyczne – Mapa rozmieszczenia jednostek systemu: Państwowe Ratownictwo Medyczne w 2011. 2011-03-11. [dostęp 2011-07-02]. (pol.).
- ↑ KM PSP w Opolu – OSP włączone do KSRG. [dostęp 2011-07-02]. (pol.).
- ↑ Administrator: Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Opolu – Komendy Powiatowe. 2009. [dostęp 2011-07-02]. (pol.).
- ↑ Administrator: Komenda Miejska Policji w Opolu – Dzielnicowi KP Dobrzeń Wielki. 2009-06-16. [dostęp 2011-07-02]. (pol.).
- ↑ Wyszukiwarka placówek Poczty Polskiej – Poczta Polska – www.poczta-polska.pl. 2011. [dostęp 2011-07-02]. (pol.).
- ↑ Urząd Gminy – Gmina Łubniany – Gimnazjum. 2004-09-07. [dostęp 2011-07-02]. (pol.).
- ↑ EnergiaPro S.A. – Oddziały – Oddział w Opolu. 2006. [dostęp 2011-07-02]. (pol.).
- ↑ Urząd Gminy – Gmina Łubniany – Infrastruktura. 2010-02-08. [dostęp 2011-07-02]. (pol.).
- ↑ Starostwo Powiatowe w Opolu: Program Ochrony Środowiska dla powiatu opolskiego na lata 2008–2011 z perspektywą do roku 2015. kwiecień 2008. s. 16. [dostęp 2011-07-02]. (pol.).
- ↑ Dariusz Kotowski: ZDP w Opolu. [dostęp 2011-07-02]. (pol.).
- ↑ ULIC: Kolanowska – 08792, Leśna – 10898, Opolska – 15095, Osowska – 15340.
- ↑ Opolskie PKS S.A: Masów. 2011-09-01. [dostęp 2012-04-06]. (pol.).
- ↑ Opolskie PKS S.A: Masów, centr.. 2011-09-01. [dostęp 2012-04-06]. (pol.).
- ↑ Opolskie PKS S.A: Masów,skrz.. 2011-09-01. [dostęp 2012-04-06]. (pol.).
- ↑ Taka data jest podana w książce Powiat opolski. Szkice monograficzne, natomiast na stronie Urzędu Gminy Łubniany podany jest rok 1789.
- ↑ Herbert Kunze: Landsmannschaft der Oberschlesier in B-W. [dostęp 2012-04-06]. (niem.).
- ↑ a b Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Oppeln. 2006. [dostęp 2011-07-02]. (niem.).
- ↑ Rozporządzenie Ministrów Administracji Pulicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 czerwca 1948 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1948 r. nr 59, poz. 363).
- ↑ Leksykon Polactwa w Niemczech. Warszawa, Wrocław: PWN, 1973. (pol.).
- ↑ Bank Danych Lokalnych. Jednostka terytorialna: Masów. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2023-10-17].
- ↑ Tadeusz Chrzanowski, Marian Kornecki: Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. VII: Województwo opolskie. Cz. zeszyt 11: Miasto Opole i powiat opolski. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk – Pracownia Inwentaryzacji Zabytków, 1968, s. 91. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Informator Gmina Łubniany – Dożynki '94
- Chrzanowski Tadeusz, Kornecki Marian, Katalog zabytków sztuki w Polsce, tom VII: Województwo opolskie, zeszyt 11: Miasto Opole i powiat opolski; Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk – Pracownia Inwentaryzacji Zabytków, Warszawa 1968
- Madeja Józef, Powiat opolski. Szkice monograficzne; Instytut Śląski w Opolu, Opole 1969
- Rospond Stanisław, Słownik etymologiczny nazw geograficznych Śląska, tom I: A – B; Instytut Śląski w Opolu, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1970
- Leksykon Polactwa w Niemczech; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, Wrocław 1973