Przejdź do zawartości

Mikołaj Grabowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Mikołaj Grabowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

5 grudnia 1946
Chrzanów

Zawód

aktor, reżyser teatralny, pedagog

Współmałżonek

Iwona Bielska

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Mikołaj Aleksander Grabowski (ur. 5 grudnia 1946 w Chrzanowie) – polski reżyser teatralny, dyrektor teatrów, aktor filmowy, teatralny i telewizyjny, pedagog, profesor sztuk teatralnych.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

W okresie nauki w szkole średniej udzielał się w domu kultury w Wadowicach, a także w szkolnym teatrze, w którym występował m.in. w roli Edmunda w Ciotuni Aleksandra Fredry[1]. Za drugim podejściem został przyjęty na studia aktorskie w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie; po niezdaniu pierwszych egzaminów przez rok był laborantem w Zakładach Chemicznych „Alwernia”[2][3]. W 1969 został absolwentem studiów aktorskich, a w 1977 również studiów reżyserskich w krakowskiej PWST. W 1968 dołączył do zespołu MW2[4][5], z którym występował m.in. we Francji[6].

W 1969 rozpoczął jako asystent pracę w PWST w Krakowie. W latach 1998–2008 był dziekanem Wydziału Reżyserii na tej uczelni. Habilitował się w 1990, a w 1994 otrzymał tytuł profesora sztuk teatralnych[7]. Na macierzystej uczelni doszedł do stanowiska profesora zwyczajnego.

Występował w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1969–1977). Po ukończeniu studiów reżyserskich pracował w Teatrze im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej Górze (1977–1979), a następnie w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi (1979–1981).

W latach 1981–1982 jako dyrektor naczelny i artystyczny kierował Teatrem Polskim w Poznaniu[8]. W 1982 przeniósł się do Krakowa, obejmując stanowisko dyrektora naczelnego i artystycznego Teatru im. Juliusza Słowackiego[9], które zajmował do października 1985[10]. W następnych latach reżyserował w Teatrze Ludowym w Krakowie-Nowej Hucie, Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi, Pantheater Kampnagel w Hamburgu oraz Teatrze im. Juliusza Słowackiego. W 1987 zaczął współpracować z Teatrem STU w Krakowie, w 1997 (wspólnie z Krzysztofem Jasińskim) został jego dyrektorem artystycznym. Wyreżyserował wiele nagradzanych spektakli teatralnych oraz telewizyjnych, m.in. Opis obyczajów Jędrzeja Kitowicza w Teatrze STU (1990), Trans-Atlantyk Witolda Gombrowicza w Teatrze im. Stefana Jaracza, Teatrze im. Juliusza Słowackiego i Teatrze Telewizji, Prorok Ilja Tadeusza Słobodzianka w Teatrze Nowym w Łodzi.

W latach 1999–2002 był dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru Nowego w Łodzi, w 2002 objął funkcję dyrektora artystycznego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, a w następnym roku został także dyrektorem naczelnym tej placówki; urzędowanie zakończył w 2012.

Zagrał w takich produkcjach filmowych jak Kariera Nikosia Dyzmy, Pręgi czy Karol. Człowiek, który został papieżem.

W wyborach parlamentarnych w 2005 bez powodzenia kandydował na senatora z okręgu krakowskiego, reprezentując Partię Demokratyczną – demokraci.pl, do której należał[11].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Wychowywał się w Alwerni[12] z dwoma braćmi: starszym Wiktorem i młodszym Andrzejem, który także został aktorem[13].

Żonaty z aktorką Iwoną Bielską[14], z którą zamieszkał w Rudnie[15][16]. Jego pierwsze małżeństwo zakończyło się rozwodem[17]. Ma syna[18].

Filmografia

[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i wyróżnienia

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Halek 2014 ↓, s. 225.
  2. ↑ Halek 2014 ↓, s. 227.
  3. ↑ Andrzej Grabowski, Paweł Łęczuk, Jakub Jabłonka: Andrzej Grabowski – jestem jak motyl. Warszawa: Agora, 2020, s. 258. ISBN 978-83-268-4586-4.
  4. ↑ Mikołaj Grabowski. wp.pl. [dostęp 2022-05-31].
  5. ↑ Mikołaj Grabowski. culture.pl. [dostęp 2022-05-31].
  6. ↑ Halek 2014 ↓, s. 37.
  7. ↑ Prof. dr hab. Mikołaj Grabowski, [w:] portal „Ludzie Nauki”, MNiSW / OPI PIB [dostęp 2024-04-14].
  8. ↑ Halek 2014 ↓, s. 44, 85.
  9. ↑ Halek 2014 ↓, s. 53.
  10. ↑ Halek 2014 ↓, s. 202.
  11. ↑ Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 2015-04-08].
  12. ↑ Andrzej i Mikołaj Grabowscy: wszystko zaczęło się w Alwernii. polskieradio.pl, 30 lipca 2014.
  13. ↑ Halek 2014 ↓, s. 65.
  14. ↑ Andrzej Grabowski, Paweł Łęczuk, Jakub Jabłonka: Andrzej Grabowski – jestem jak motyl. Warszawa: Agora, 2020, s. 260. ISBN 978-83-268-4586-4.
  15. ↑ Małgorzata Szwarc: Wilczyca na tropie nowych wyzwań. dziennikteatralny.pl, 25 lutego 2014. [dostęp 2016-08-27].
  16. ↑ Halek 2014 ↓, s. 35.
  17. ↑ Halek 2014 ↓, s. 146.
  18. ↑ Halek 2014 ↓, s. 139.
  19. ↑ M.P. z 2005 r. Nr 78, poz. 1099
  20. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 20, poz. 291
  21. ↑ Medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis. mkidn.gov.pl. [dostęp 2022-04-04].
  22. ↑ Nagrody Teatru. teatr-pismo.pl. [dostęp 2022-12-04].

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Dyrektorzy Teatru Polskiego w Poznaniu
Dyrektorzy Teatru Nowego im. Kazimierza Dejmka w Łodzi
Dyrektorzy Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie
Laureaci Nagrody im. Konrada Swinarskiego
1976–1979
1980–1989
1990–1999
2000–2009
2010–2019
2020–2029
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mikołaj_Grabowski&oldid=79406579”