Siara

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy fizjologii ssaków. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Ludzka siara i mleko matki. Po lewej siara w 4. dniu laktacji, a po prawej mleko w 8. dniu

Siara (młodziwo, łac. colostrum) – gęsta, żółta wydzielina gruczołu mlekowego ssaków, w tym człowieka. Zaczyna powstawać w gruczołach mlekowych jeszcze w czasie ciąży (u człowieka już od około 20. tygodnia).

Siara jest pierwszym pokarmem każdego nowo narodzonego ssaka, w tym noworodków człowieka. Unikalny skład colostrum ma fundamentalne znaczenie we wczesnym karmieniu potomka. W porównaniu do mleka właściwego matki, siara jest szczególnie bogata w białka, z których większość jest mało odżywcza, ale gra ważną rolę w dojrzewaniu przewodu pokarmowego młodych ssaków. Zawiera dużo witaminy A, sodu i chlorków, stosunkowo niewiele w porównaniu z mlekiem węglowodanów, potasu i tłuszczu[1].

Ze względu na niedojrzałość układu immunologicznego nowo narodzonych ssaków i ekspozycję na czynniki chorobotwórcze w pierwszych dniach życia, bardzo istotne jest to, że siara zawiera bardzo wysoki poziom przeciwciał IgA, do 5 mg/ml. Mała ich część jest wchłaniana, a większa pozostaje na powierzchni układu pokarmowego dziecka, działając jako „płaszcz odpornościowy”, zapobiegając działaniu patogenów w przewodzie pokarmowym. Prostaglandyny obecne w siarze działają jako ochrona żołądka i innych organów[2].

Skład siary[edytuj]

Siara jest mieszaniną wielu składników o zróżnicowanych właściwościach fizycznych, chemicznych i biologicznych. Jest gęstą, żółtą cieczą o odczynie lekko kwaśnym (ph 6,4), znacznie różniącą się od mleka. Zawiera ponad 250 naturalnych związków chemicznych, takich jak hormony, enzymy, poliamidy, pochodne kwasów nukleinowych, pochodne aminokwasów i inne. Zawiera także immunoglobuliny, laktoperoksydazę, laktoferynę, lizozym i leukocyty. W jego skład wchodzą również dobrze przyswajalne i o dużej koncentracji czynniki wzrostu. Witaminy oraz związki mineralne dopełniają głównego składu. [3]

Skład: [4]

  • Naturalne czynniki wzrostu:
GH, IGF-1, GnRH, TGF-α, TGF-β, EGF, FGF, NgF, PDgF.
  • Immunoglobuliny:
IgA, IgD, IgE, IgG (IgG1/IgG2), IgM.
  • Regulatory odporności:
laktoferyna, laktoperoksydaza, oksydaza ksantynowa, tymozyna α1 i β4, lizozym, laktoalbumina, glikoproteiny i trypsyna – czynniki hamujące, bogate w prolinę polipeptydy (PRP), kwas orotowy, leukocyty, cytokiny, interleukina 1,6 i 10, interferon-ϒ, i wiele innych.
  • Aminokwasy:
alanina, arginina, kwas asparaginowy, beta-alanina (β–alanina), kwas β–aminomasłowy, cysteina, cytrulina, fenyloalanina, fosfoseryna, glutamina, kwas glutaminowy, glicyna, histydyna, izoleucyna, leucyna, lizyna, metionina, ornityna, prolina, seryna, tauryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina.
  • Witaminy:
witamina A, tiamina (B1), ryboflawina (B2), niacyna (B3), pirydoksyna (B6), kobalamina (B12), kwas pantotenowy, kwas foliowy, witamina C, cholekalcyferol (D3), tokoferol (E), ubichinon (Q10).
  • Sole mineralne:
chlor (Cl), chrom (Cr), cynk (Zn), fosfor (P), glin (Al), kobalt (Co), magnez (Mg), mangan (Mn), miedź (Cu), potas (K), selen (Se), siarka (S), sód (Na), wapń (Ca), żelazo (Fe).


Przypisy

  1. Położnictwo i ginekologia. Grzegorz H. Bręborowicz (red.). Wydawnictwo Lekarskie PZWL, ss. 422 ISBN 83-200-3082-X
  2. Artym, J., Zimecki, M.: Rola laktoferryny w prawidłowym rozwoju noworodka. Postępy Hig. Med. Dośw, 2005; 59: 421-432.
  3. Płusa T.: Immunomodulacyjne białka zawarte w siarze. Pol. Merk. Lek., 2009, XXVI, 153, 234.
  4. Thapa B.R.: Health Factors in Colostrum. Indian J Pediatr 2005; 72 (7) : 579-581.