Tiosiarczan sodu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tiosiarczan sodu
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny Na2S2O3
Masa molowa 158,1 g/mol
Wygląd białe, bezwonne, krystaliczne ciało stałe (pentahydrat)
Identyfikacja
Numer CAS 7772-98-7 (bezwodny)
10102-17-7 (pentahydrat)
PubChem 61475[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Tiosiarczan sodu (Na2S2O3) – nieorganiczny związek chemiczny, sól nietrwałego kwasu tiosiarkowego i sodu. Zwykle występuje jako pentahydrat, Na2S2O3•5H2O

Kryształki tiosiarczanu sodu

Związek ten w temperaturze pokojowej jest bezbarwnym, krystalicznym ciałem stałym o gęstości 1,67 g/cm³.

Rozpuszcza się w wodzie: w temperaturze 20 °C jest to 68,4 g w 100 cm³, a w temperaturze 100 °C – 255 g w 100 cm³.

Po zakwaszeniu roztwór tiosiarczanu sodu natychmiast mętnieje wskutek rozkładu powstającego kwasu tiosiarkowego do siarki, dwutlenku siarki i wody:

S2O32− + 2H+ → [H2S2O3] → S↓ + SO2 + H2O

Wydzielająca się siarka tworzy zawiesinę koloidalną.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Pentahydrat w temperaturze 48 °C rozpuszcza się w swojej wodzie krystalizacyjnej, a po schłodzeniu jest w stanie roztworu przesyconego. Po wrzuceniu do cieczy jednego kryształka tiosiarczanu sodu lub innego zarodka krystalizacji natychmiast odrastają od niego następne kryształy, przy czym wydziela się ciepło i roztwór ogrzewa się do temperatury około 45 °C. Zjawisko to wykorzystywane jest w turystycznych ogrzewaczach dłoni.

W tradycyjnej fotografii związek ten jest stosowany jako utrwalacz, ponieważ tworzy trwałe kompleksy z jonami srebra, dzięki czemu usuwa po wywołaniu nienaświetlony bromek srebra z kliszy.

2 S2O32− + AgBr → [Ag(S2O3)2]3− + Br-

Występuje pod nazwą „antychlor” jako środek usuwający chlor, na przykład po bieleniu. Stosowany jest również do zmniejszania zbyt dużej ilości chloru w basenie.

S2O32- + 4Cl2 + 5H2O → 2SO42- + 8Cl- + 10H+

Często jest używany w analizie chemicznej (jodometrii). Jest jedną z odtrutek stosowanych w zatruciach cyjankami[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tiosiarczan sodu (CID: 61475) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Ophir Lavon, Amit Avrahami, Arik Eisenkraft, Effectiveness of isosorbide dinitrate in cyanide poisoning as a function of the administration timing, „BMC Pharmacology & Toxicology”, 18, 2017, DOI10.1186/s40360-017-0122-0, ISSN 2050-6511, PMID28288687, PMCIDPMC5348846 [dostęp 2018-03-03].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.