To jest dobry artykuł

Sugammadeks

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sugammadeks
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C72H104Na8O48S8
Masa molowa 2176,26 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 343306-79-6
PubChem 6918584[1]
Klasyfikacja medyczna
ATC V03AB35

Sugammadeks (łac. sugammadex) – organiczny związek chemiczny, półsyntetyczna pochodna γ-cyklodekstryny[2][3][4], będąca pierwszym lekiem z nowej grupy SRBA (ang. selective relaxant binding agent)[5]. Stosowany jest w celu odwrócania blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego wywołanego przez niedepolaryzujące leki zwiotczające o budowie steroidowej, np. rokuronium i wekuronium[6].

Budowa chemiczna cyklodekstryn jest charakterystyczna – zawierają one hydrofobowy pierścień i hydrofilowe „obrzeże” (ze względu na obecność polarnych grup hydroksylowych)[7]. Interakcje hydrofobowe między cząsteczką leku a molekułą cyklodekstryny powodują powstawanie rozpuszczalnego w wodzie kompleksu typu gość-gospodarz[5][8][9]. Z tego względu są używane od ponad 100 lat[10] jako nośniki dla różnych leków, np. propofolu[11][12], midazolamu[13], bupiwakainy[14] czy sufentanylu[15].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Sugammadeks został wynaleziony przez badaczy z firmy Organon jako wynik prac nad substancją, która zwiększyłaby rozpuszczalność leku zwiotczającego – rokuronium w wodzie[16]. W ten sposób badacze chcieli wyeliminować konieczność stosowania kwaśnego pH roztworu tego leku. Do dalszych badań wybrano γ-cyklodekstrynę, lecz okazało się, że jej hydrofobowy pierścień jest za płytki, by skutecznie wiązał cząsteczkę rokuronium[2]. Postanowiono więc zmodyfikować molekułę γ-cyklodekstryny, dodając 8 łańcuchów bocznych zakończonych ujemnie naładowanymi grupami karboksylowymi, które wytworzyłyby wiązanie jonowe z dodatnio naładowanym czwartorzędowym atomem azotu w cząsteczce rokuronium[3][16]. Dodatkowo zwiększałyby one rozpuszczalność produktu[16], któremu nadano nazwę kodową Org 25969[4], a następnie – sugammadeks[b]. Badania krystalograficzne promieniami rentgenowskimi dowiodły, że cząsteczki rokuronium i sugammadeksu pasują do siebie niemalże idealnie[2]. Co więcej, okazało się, że kompleks typu gość-gospodarz tych dwóch cząsteczek ma bardzo dużą stałą asocjacji (Ka) równą 1,8·107 M−1[2], podczas gdy kompleksy innych leków i cyklodekstryn osiągały wartości Ka od 1·101 do 2·104 M−1[18]. To odkrycie zmieniło przeznaczenie sugammadeksu – z nośnika leku w osobną substancję o zastosowaniu leczniczym. Obawy, że sugammadeks może tworzyć równie trwałe kompleksy z innymi lekami steroidowymi podawanymi standardowo pacjentom podczas znieczulenia ogólnego nie potwierdziły się, gdyż stwierdzono, że sugammadeks wykazuje 120–700 razy mniejsze powinowactwo do tychże leków w porównaniu z rokuronium[16]. Wczesne badania kliniczne I fazy wykazały, że sugammadeks nie wpływa na działanie takich leków, jak[16][19]:

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Enkapsulacja rokuronium przez sugammadeks[16]

Proces wiązania rokuronium przez sugammadeks można podzielić na dwa etapy. Pierwszy polega na bezpośredniej enkapsulacji leku zwiotczającego przez sugammadeks. Ten proces zależny jest w dużej mierze od dawki i obejmuje te cząsteczki rokuronium, które znajdują się w postaci niezwiązanej z receptorem nikotynowym, zarówno w tkankach, jak i w osoczu[20]. Dzięki badaniu mikrokrystalograficznemu wykazano, że część steroidowa cząsteczki rokuronium umieszczona jest w pierścieniu hydrofobowym, natomiast dodatnio naładowany azot otoczony jest ujemnie naładowanymi grupami karboksylowymi[21][21]. Wytworzone wiązanie jonowe, wodorowe oraz siły van der Waalsa[3] uniemożliwiają cząsteczce rokuronium wydostanie się, a co za tym idzie – wiązanie z receptorem. Spadek stężenia rokuronium w osoczu powoduje powstawanie różnicy stężeń między tkankami a krwią. Rokuronium związane z receptorem nikotynowym ulega oddysocjowaniu, a następnie jest szybko wychwytywane przez sugammadeks[5][21][22][23][24].

Sugammadeks wiąże leki zwiotczające w stosunku 1:1, przy czym największe powinowactwo wykazuje wobec rokuronium, nieco mniejsze wobec wekuronium, najmniejsze zaś wobec pankuronium[2][3][4].

Badania kliniczne[edytuj | edytuj kod]

Badaczom skutecznie udawało się odwracać blokadę nerwowo-mięśniową u świnek morskich wywołaną rokuronium i wekuronium przy użyciu sugammadeksu w dawce 1 mg/kg mc. w mniej niż minutę[25]. U rezusów, którym podano rokuronium w dawce 500 μg/kg, dawka 2,5 mg/kg sugammadeksu całkowicie znosiła blokadę[6].

W jednym z początkowych badań klinicznych I fazy brało udział 29 zdrowych ochotników płci męskiej. Byli oni najpierw znieczulani ogólnie, a następnie podawano im rokuronium w standardowej dawce. W celu zniesienia blokady nerwowo-mięśniowej stosowano sugammadeks w dawce 0,1–8,0 mg/kg mc. lub placebo. Dawka maksymalna leku odwracała zwiotczenie w ciągu jednej minuty w porównaniu z 52 minutami w przypadku placebo[21]. W dwóch innych badaniach na 87 pacjentach w wieku 18–87 lat badano skuteczność sugammadeksu w znoszeniu blokady wywołanej dużymi dawkami rokuronium (1,0–1,2 mg/kg mc.). Pacjentom podawano sugammadeks w dawce 2–16 mg/kg w ciągu 3 i 15 minut od chwili wystąpienia blokady nerwowo-mięśniowej, a następnie mierzono czas potrzebny do odwrócenia zwiotczenia, który wyniósł mniej niż 3 minuty, niezależnie od momentu podania sugammadeksu i dawki rokuronium[26]. W innych badaniach wykazano też, że sugammadeks jest równie skuteczny w przypadku długotrwałego zwiotczenia (≥90 minut)[22]. Przeprowadzono również badania nad skutecznością sugammadeksu w znoszeniu blokady wywołanej przez wekuronium i pankuronium, które wykazały, że dla uzyskania podobnego efektu konieczne jest zwiększenie dawki[27][28]. W przypadku pankuronium zaobserwowano również znacznie mniejszą korelację między skutecznością a zastosowaną dawką sugammadeksu[16].

Badania kliniczne III fazy skupiły się nad badaniem skuteczności sugammadeksu w porównaniu z lekami standardowo stosowanymi w celu zniesienia blokady nerwowo-mięśniowej. W jednym z nich 100 pacjentom zwiotczonym wekuronium podawano sugammadeks (2,0 mg/kg mc.) lub neostygminę (50 μg/kg mc.), osiągając czas do ustąpienia bloku mięśniowo-nerwowego odpowiednio 2,1 i 18,9 minuty. W innym badaniu zwiotczenie wywołane rokuronium znoszono sugammadeksem w dawce 4,0 mg/kg, edrofonium+atropiną lub neostygminą+glikopirolanem. Czas do momentu ustąpienia blokady wyniósł odpowiednio (w minutach): 1,78, 5,51 i 17,4[29]. Porównywano również szybkość odwracania blokady przez sugammadeks i neostygminę. Jednej grupie (34 pacjentów) podano rokuronium w dawce 0,6 mg/kg, drugiej (39 pacjentów) – cisatrakurium w dawce 0,15 mg/kg. Następnie zaaplikowano w pierwszej grupie sugammadeks (2,0 mg/kg), w drugiej – neostygminę (50 μg/kg). Czas w minutach do zniesienia blokady wyniósł odpowiednio 1,51 i 2,85[30].

Badaniami klinicznymi III fazy objęto również pacjentów starszych, dzieci i niemowlęta[31] oraz osoby z niewydolnością nerek[32] oraz z chorobami układu krążenia[33] i płuc[16]. Nie wykazano, by stosowanie sugammadeksu w tych grupach pacjentów wiązało się z niebezpieczeństwem wystąpienia dodatkowych działań ubocznych czy z zaostrzeniem przebiegu istniejących chorób[34]. Odnotowano co prawda, pojedyncze przypadki wydłużenia odstępu QT, nie stwierdzono jednak bezpośredniego i jednoznacznego związku z zastosowaniem sugammadeksu[16][35].

Synteza chemiczna[edytuj | edytuj kod]

Synteza sugammadeksu rozpoczyna się od halogenowania γ-cyklodekstryny jodem lub bromem w obecności soli sodowej alkoholu metylowego i trifenylofosfiny, w środowisku DMF. W wyniku tej reakcji powstaje halogenowa pochodna, którą następnie poddaje się reakcji podstawiania. Może ona przebiegać dwojako:

Produktem końcowym opisanych reakcji jest sugammadeks[36].

Schemat syntezy sugammadeksu

Farmakokinetyka[edytuj | edytuj kod]

Sugammadeks nie wiąże się z białkami osocza, nie jest również metabolizowany. Większość podanego leku (90%) jest wydalana przez nerki w ciągu 24 godzin. Okres półtrwania sugammadeksu wynosi 1,8 godziny, a objętość dystrybucji – 11–14 litrów. Podejrzewa się, że farmakokinetyka leków, zarówno wolnego, jak i związanego z lekiem zwiotczającym, jest taka sama[37].

Gdy w okresie okołooperacyjnym stosowane są leki mogące zwiększać blokadę przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, istnieje możliwość ponownego pojawienia się zwiotczenia po podaniu zbyt małej dawki sugammadeksu[38].

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Odwrócenie blokady nerwowo-mięśniowej wywołanej rokuronium lub wekuronium[2][4][16]. Mimo iż badania wskazują na skuteczność sugammadeksu w znoszeniu zwiotczenia spowodowanego pankuronium, lek w tych przypadkach nie powinien być stosowany jako leczenie standardowe (ze względu na brak szerszych badań w tym zakresie)[37].

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Nadwrażliwość na substancję czynną, cyklodekstryny lub jakikolwiek inny składnik preparatu[37].

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Toremifen, flukloksacylina i kwas fusydowy, szczególnie w dużych dawkach, mogą wypierać rokuronium i wekuronium z połączeń z sugammadeksem, czego wynikiem może być wydłużenie czasu potrzebnego do zniesienia blokady. Nie zaleca się podawania tych leków w okresie przedoperacyjnym[39]. Sugammadeks zmniejsza ekspozycję na progesteron o 34%. Kobietom stosującym pigułki antykoncepcyjne zawierające progesteron zaleca się stosowanie niehormonalnych środków antykoncepcyjnych przez 7 dni od momentu podania sugammadeksu[37][39].

Roztworu sugammadeksu nie należy mieszać z innymi lekami[c], ze względu na możliwość wystąpienia niezgodności. Niezgodności fizyczne zaobserwowano dla werapamilu, ondansetronu i ranitydyny[37].

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Najczęściej występującym objawem ubocznym stosowania sugammadeksu są zaburzenia smaku (posmak gorzki lub metaliczny). Rzadziej notuje się osłabienie znieczulenia ogólnego (w tym niepożądaną świadomość w trakcie podawania anestetyków) oraz skórne reakcje alergiczne (zaczerwienienie, wysypka)[40].

Dawkowanie[edytuj | edytuj kod]

W rutynowym zniesieniu blokady u dorosłych zalecana dawka sugammadeksu wynosi 2,0 lub 4,0 mg/kg, w zależności od tego, jak silne jest zwiotczenie, natomiast natychmiastowe odwrócenie blokady wywołanej przez rokuronium wymaga podania 16 mg/kg leku. W sytuacji wystąpienia ponownego bloku nerwowo-mięśniowego zaleca się podanie kolejnej dawki sugammadeksu w takiej wysokości, w jakiej była ona podawana wcześniej (czyli 2,0 lub 4,0 mg/kg)[37].

W przypadku dzieci i młodzieży rutynowe zniesienie blokady wymaga dawki 2,0 mg/kg. Nie zaleca się stosowania sugammadeksu w celu natychmiastowego odwrócenia blokady w tej grupie wiekowej[37].

Preparaty[edytuj | edytuj kod]

  • Bridion (Organon) – roztwór sugammadeksu w postaci soli sodowej[37].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Nazwa związku wygenerowana przez program MarvinSketch.
  2. Angielska nazwa sugammadex wzięła się ze złożenia fragmentów słów su- – od sugar (cukier) i -gammadex – od gamma-cyclodextrin (γ-cyklodekstryna)[17].
  3. Z wyjątkiem roztworów: chlorku sodu, glukozy, Ringera i mleczanu Ringera.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sugammadeks (CID: 6918584) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. a b c d e f Anton Bom Dr. i inni, A novel concept of reversing neuromuscular block: chemical encapsulation of rocuronium bromide by a cyclodextrin-based synthetic host, „Angew Chem Int Ed Engl”, 41 (2), 2002, s. 266–270, DOI10.1002/1521-3773(20020118)41:2<265::AID-ANIE265>3.0.CO;2-Q, PMID12491405.
  3. a b c d J.M. Adam, D.J. Bennett, A. Bom, J.K. Clark i inni. Cyclodextrin-derived host molecules as reversal agents for the neuromuscular blocker rocuronium bromide: synthesis and structure-activity relationships. „J Med Chem”. 45 (9), s. 1806–1816, 2002. DOI: 10.1021/jm011107f. PMID: 11960492. 
  4. a b c d G.J. Tarver, S.J. Grove, K. Buchanan, A. Bom i inni. 2-O-substituted cyclodextrins as reversal agents for the neuromuscular blocker rocuronium bromide. „Bioorg Med Chem”. 10 (6), s. 1819–1827, 2002. DOI: 10.1016/S0968-0896(02)00026-3. PMID: 11937340. 
  5. a b c M. Naguib. Sugammadex: another milestone in clinical neuromuscular pharmacology. „Anesth Analg”. 104 (3), s. 575–581, 2007. DOI: 10.1213/01.ane.0000244594.63318.fc. PMID: 17312211. 
  6. a b publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać H.D. de Boer, J. van Egmond, F. van de Pol, A. Bom i inni. Sugammadex, a new reversal agent for neuromuscular block induced by rocuronium in the anaesthetized Rhesus monkey. „Br J Anaesth”. 96 (4), s. 473–479, 2006. DOI: 10.1093/bja/ael013. PMID: 16464982. 
  7. M. Welliver. New drug sugammadex: a selective relaxant binding agent. „AANA J”. 74 (5), s. 357–363, 2006. PMID: 17048555. 
  8. D.O. Thompson. Cyclodextrins-enabling excipients: their present and future use in pharmaceuticals. „Crit Rev Ther Drug Carrier Syst”. 14 (1), s. 1–104, 1997. PMID: 9043816. 
  9. M.E. Davis, M.E. Brewster. Cyclodextrin-based pharmaceutics: past, present and future. „Nat Rev Drug Discov”. 3 (12), s. 1023–1035, 2004. DOI: 10.1038/nrd1576. PMID: 15573101. 
  10. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Jozsef Szejtli. Past, present, and future of cyclodextrin research. „Pure Appl Chem”. 76 (10), s. 1825–1845, 2004. DOI: 10.1351/pac200476101825. [dostęp 2018-02-27]. 
  11. T.D. Egan, S.E. Kern, K.B. Johnson, N.L. Pace. The pharmacokinetics and pharmacodynamics of propofol in a modified cyclodextrin formulation (Captisol) versus propofol in a lipid formulation (Diprivan): an electroencephalographic and hemodynamic study in a porcine model. „Anesth Analg”. 97 (1), s. 72–79, table of contents, 2003. DOI: 10.1213/01.ANE.0000066019.42467.7A. PMID: 12818946. 
  12. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Max T. Baker, Mohamed Naguib, Propofol: the challenges of formulation, „Anesthesiology”, 103 (4), 2005, s. 860–876, DOI10.1097/00000542-200510000-00026, PMID16192780.
  13. H. Gudmundsdottir, J.F. Sigurjonsdottir, M. Masson, O. Fjalldal i inni. Intranasal administration of midazolam in a cyclodextrin based formulation: bioavailability and clinical evaluation in humans. „Pharmazie”. 56 (12), s. 963–966, 2001. PMID: 11802661. 
  14. J.P. Estebe, C. Ecoffey, G. Dollo, P. Le Corre i inni. Bupivacaine pharmacokinetics and motor blockade following epidural administration of the bupivacaine-sulphobutylether 7-beta-cyclodextrin complex in sheep. „Eur J Anaesthesiol”. 19 (4), s. 308–310, 2002. DOI: 10.1017/S0265021502260494. PMID: 12074425. 
  15. T.F. Meert, J. Mesens, P. Verheyen, H. Noorduin. Hydroxypropyl-beta-cyclodextrin can modulate the activity of spinally administered sufentanil. „Eur J Anaesthesiol”. 9 (5), s. 399–409, 1992. PMID: 1396627. 
  16. a b c d e f g h i j publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać M. Welliver, J. McDonough, N. Kalynych, R. Redfern. Discovery, development, and clinical application of sugammadex sodium, a selective relaxant binding agent. „Drug Des Devel Ther”. 2, s. 49–59, 2009. DOI: 10.2147/DDDT.S2757. PMID: 19920893. PMCID: PMC2761174. 
  17. A.M. Fields, N. Vadivelu. Sugammadex: a novel neuromuscular blocker binding agent. „Curr Opin Anaesthesiol”. 20 (4), s. 307–310, 2007. DOI: 10.1097/ACO.0b013e32814b1612. PMID: 17620836. 
  18. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać R. Challa, A. Ahuja, J. Ali, R.K. Khar. Cyclodextrins in drug delivery: an updated review. „AAPS PharmSciTech”. 6 (2), s. E329-57, 2005. DOI: 10.1208/pt060243. PMID: 16353992. PMCID: PMC750546. 
  19. B.F. Vanacker, K.M. Vermeyen, M.M. Struys, H. Rietbergen i inni. Reversal of rocuronium-induced neuromuscular block with the novel drug sugammadex is equally effective under maintenance anesthesia with propofol or sevoflurane. „Anesth Analg”. 104 (3), s. 563–568, 2007-03-01. DOI: 10.1213/01.ane.0000231829.29177.8e. PMID: 17312209. 
  20. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać O. Epemolu, A. Bom, F. Hope, R. Mason. Reversal of neuromuscular blockade and simultaneous increase in plasma rocuronium concentration after the intravenous infusion of the novel reversal agent Org 25969. „Anesthesiology”. 99 (3), s. 632–637, 2003. DOI: 10.1097/00000542-200309000-00018. PMID: 12960547. 
  21. a b c d publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać F. Gijsenbergh, S. Ramael, N. Houwing, T. van Iersel. First human exposure of Org 25969, a novel agent to reverse the action of rocuronium bromide. „Anesthesiology”. 103 (4), s. 695–703, 2005. DOI: 10.1097/00000542-200510000-00007. PMID: 16192761. 
  22. a b publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać H.D. de Boer, J.J. Driessen, M.A. Marcus, H. Kerkkamp i inni. Reversal of rocuronium-induced (1.2 mg/kg) profound neuromuscular block by sugammadex: a multicenter, dose-finding and safety study. „Anesthesiology”. 107 (2), s. 239–244, 2007. DOI: 10.1097/01.anes.0000270722.95764.37. PMID: 17667567. 
  23. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać I.F. Sorgenfrei, K. Norrild, P.B. Larsen, J. Stensballe i inni. Reversal of rocuronium-induced neuromuscular block by the selective relaxant binding agent sugammadex: a dose-finding and safety study. „Anesthesiology”. 104 (4), s. 667–674, 2006. PMID: 16571960. 
  24. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać H.J. Sparr, K.M. Vermeyen, A.M. Beaufort, H. Rietbergen i inni. Early reversal of profound rocuronium-induced neuromuscular blockade by sugammadex in a randomized multicenter study: efficacy, safety, and pharmacokinetics. „Anesthesiology”. 106 (5), s. 935–943, 2007. DOI: 10.1097/01.anes.0000265152.78943.74. PMID: 17457124. 
  25. O. Epemolu, I. Mayer, F. Hope, P. Scullion i inni. Liquid chromatography/mass spectrometric bioanalysis of a modified gamma-cyclodextrin (Org 25969) and Rocuronium bromide (Org 9426) in guinea pig plasma and urine: its application to determine the plasma pharmacokinetics of Org 25969. „Rapid Commun Mass Spectrom”. 16 (20), s. 1946–1952, 2002. DOI: 10.1002/rcm.812. PMID: 12362386. 
  26. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać F.K. Pühringer, C. Rex, A.W. Sielenkämper, C. Claudius i inni. Reversal of profound, high-dose rocuronium-induced neuromuscular blockade by sugammadex at two different time points: an international, multicenter, randomized, dose-finding, safety assessor-blinded, phase II trial. „Anesthesiology”. 109 (2), s. 188–197, 2008. DOI: 10.1097/ALN.0b013e31817f5bc7. PMID: 18648227. 
  27. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać K. Suy, K. Morias, G. Cammu, P. Hans i inni. Effective reversal of moderate rocuronium- or vecuronium-induced neuromuscular block with sugammadex, a selective relaxant binding agent. „Anesthesiology”. 106 (2), s. 283–288, 2007. PMID: 17264722. 
  28. P. Duvaldestin, K. Kuizenga, V. Saldien, C. Claudius i inni. A randomized, dose-response study of sugammadex given for the reversal of deep rocuronium- or vecuronium-induced neuromuscular blockade under sevoflurane anesthesia. „Anesth Analg”. 110 (1), s. 74–82, 2010. DOI: 10.1213/ANE.0b013e3181c3be3c. PMID: 19933538. 
  29. O. Sacan, P.F. White, B. Tufanogullari, K. Klein. Sugammadex reversal of rocuronium-induced neuromuscular blockade: a comparison with neostigmine-glycopyrrolate and edrophonium-atropine. „Anesth Analg”. 104 (3), s. 569–574, 2007. DOI: 10.1213/01.ane.0000248224.42707.48. PMID: 17312210. 
  30. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać E.A. Flockton, P. Mastronardi, J.M. Hunter, C. Gomar i inni. Reversal of rocuronium-induced neuromuscular block with sugammadex is faster than reversal of cisatracurium-induced block with neostigmine. „Br J Anaesth”. 100 (5), s. 622–630, 2008. DOI: 10.1093/bja/aen037. PMID: 18385265. 
  31. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać B. Plaud, O. Meretoja, R. Hofmockel, J. Raft i inni. Reversal of rocuronium-induced neuromuscular blockade with sugammadex in pediatric and adult surgical patients. „Anesthesiology”. 110 (2), s. 284–294, 2009. DOI: 10.1097/ALN.0b013e318194caaa. PMID: 19194156. 
  32. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać L.M. Staals, M.M. Snoeck, J.J. Driessen, H.W. van Hamersvelt i inni. Reduced clearance of rocuronium and sugammadex in patients with severe to end-stage renal failure: a pharmacokinetic study. „Br J Anaesth”. 104 (1), s. 31–39, 2010. DOI: 10.1093/bja/aep340. PMID: 20007792. 
  33. V. Dahl, P.E. Pendeville, M.W. Hollmann, T. Heier i inni. Safety and efficacy of sugammadex for the reversal of rocuronium-induced neuromuscular blockade in cardiac patients undergoing noncardiac surgery. „Eur J Anaesthesiol”. 26 (10), s. 874–884, 2009. DOI: 10.1097/EJA.0b013e32832c605b. PMID: 19455040. 
  34. A. Bom, F. Hope, S. Rutherford, K. Thomson. Preclinical pharmacology of sugammadex. „J Crit Care”. 24 (1), s. 29–35, 2009. DOI: 10.1016/j.jcrc.2008.10.010. PMID: 19272536. 
  35. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać A. Srivastava, J.M. Hunter. Reversal of neuromuscular block. „Br J Anaesth”. 103 (1), s. 115–129, 2009. DOI: 10.1093/bja/aep093. PMID: 19468024. 
  36. Deuterium-enriched sugammadex (patent US 2009/0069412) (ang.). [dostęp 20 stycznia 2010].
  37. a b c d e f g h Bridion. Charakterystyka Produktu Leczniczego. ec.europa.eu. [dostęp 2018-02-27].
  38. D.J. Eleveld, K. Kuizenga, J.H. Proost, J.M. Wierda. A temporary decrease in twitch response during reversal of rocuronium-induced muscle relaxation with a small dose of sugammadex. „Anesth Analg”. 104 (3), s. 582–584, 2007. DOI: 10.1213/01.ane.0000250617.79166.7f. PMID: 17312212. 
  39. a b publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać R.K. Mirakhur. Sugammadex in clinical practice. „Anaesthesia”. 64 Suppl 1, s. 45–54, 2009. DOI: 10.1111/j.1365-2044.2008.05870.x. PMID: 19222431. 
  40. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać G. Cammu, P.J. De Kam, I. Demeyer, M. Decoopman i inni. Safety and tolerability of single intravenous doses of sugammadex administered simultaneously with rocuronium or vecuronium in healthy volunteers. „Br J Anaesth”. 100 (3), s. 373–379, 2008. DOI: 10.1093/bja/aem402. PMID: 18238834. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.