Tradycjonalizm katolicki
Tradycjonalizm katolicki – nurt katolicyzmu kładący nacisk na wierzenia, nauczanie, liturgię, tradycje i praktyki sprzed Soboru Watykańskiego II[1]. Jego szczególnym wyrazem jest pielęgnowanie klasycznego rytu rzymskiego[2].
W swojej skrajnej formie, praktykowanej przez niewielką część tradycjonalistów[3], przeradza się on w sedeprywacjonizm, sedewakantyzm, lub konklawizm, tym samym zrywając jedność ze Stolicą Apostolską[4].
Historia
[edytuj | edytuj kod]W trakcie II Soboru Watykańskiego wydane zostały dokumenty zawierające niejasne, bądź pozostawiające duże pole do interpretacji zwroty[5][6][7], czego następstwem były zmiany w sposobie nauczania, praktykach oraz samej liturgii[8], często sprzeczne z jego pierwotnymi postanowieniami[6].
Przeciw tym zmianom wyraziło swoją wątpliwość wielu księży i biskupów[8], w tym abp Marcel Lefebvre, który założył w Écône Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X (FSSPX) wraz z seminarium duchownym[9]. W 1975 roku abp Lefebvre wyświęcił trzech kleryków bez zgody biskupa miejsca, co sprawiło utratę aprobaty Stolicy Apostolskiej dla Bractwa[10]. W wyniku wewnętrznych sporów w roku 1983 powstało sedewakantystyczne Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa V (FSSPV)[11]. Później, w roku 1988, udzielił on sakry biskupiej czterem księżom bez zgody papieża Jana Pawła II - wyrzekłszy się wcześniej podpisanego 5 maja 1988 roku porozumienia z Rzymem[12] - czym zaciągnął na siebie, pomagającego mu biskupa i czterech nowo wyświęconych biskupów ekskomunikę latae sententiae[10][13]. W konsekwencji Jan Paweł II wydał motu proprio Ecclesia Dei potwierdzające nałożone ekskomuniki oraz na którego mocy została utworzona papieska Komisja Ecclesia Dei, mająca na celu ułatwienie pozostania w jedności ze Stolicą Apostolską wiernym i kapłanom przywiązanym do tradycji (również tych związanych z FSSPX)[13].
Wydarzenia w Écône doprowadziły jedenastu księży, diakona oraz niewielu seminarzystów Bractwa do opuszczenia go i założenia Bractwa Kapłańskiego Świętego Piotra (FSSP) w tym samym roku[14], które otrzymało mandat Stolicy Apostolskiej dla swojego funkcjonowania[15][16]. Na prośbę kard. Josepha Ratzingera w roku 1989 powstało ich pierwsze seminarium w Wigratzbad[14][17].
Papież Benedykt XVI 7 lipca 2007 roku uchwalił motu proprio Summorum Pontificum zezwalające każdemu kapłanowi katolickiemu na odprawianie mszy świętej w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego[18]. To zezwolenie zostało następnie ograniczone przez papieża Franciszka w wydanym 16 lutego 2021 roku motu proprio Traditionis custodes[19], którego wnioski i decyzje okazały się być, według raportu Diane Montagnii, sprzeczne z opiniami biskupów, na których podstawie miał powstać dokument[20].
Tradycjonalizm na świecie
[edytuj | edytuj kod]Od momentu zakończenia II Soboru Watykańskiego powstało wiele zgromadzeń tradycjonalistycznych. Część z nich działa, nie będąc w komunii ze Stolicą Apostolską[21].
Wybrane kanonicznie uregulowane zgromadzenia
[edytuj | edytuj kod]- Bractwo Kapłańskie Świętego Piotra (FSSP)[15]
- Instytut Dobrego Pasterza (IBP)[22]
- Instytut Chrystusa Króla Najwyższego Kapłana (ICKSP)[23]
- Synowie Najświętszego Odkupiciela (FSsR)[24]
- Kanonicy Regularni Świętego Jana Kantego (SJC)[25]
Wybrane kanonicznie nieuregulowane zgromadzenia
[edytuj | edytuj kod]Można również do tego wymienić Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X (FSSPX), które, według wysłanego przez Stolicę Apostolską bpa Athanasiusa Schneidera na wizytację, nie jest schizmatyckie[26]. Wciąż jednak pozostaje kanonicznie nieuregulowane[27].
Wybrane zgromadzenia tradycjonalistyczne poza Kościołem
[edytuj | edytuj kod]Sedeprywacjonizm
[edytuj | edytuj kod]
Sedewakantyzm
[edytuj | edytuj kod]Konklawizm
[edytuj | edytuj kod]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Tożsamość tradycyjnego katolika. bialystok.tradycjakatolicka.pl. [dostęp 2025-10-29].
- ↑ Who we are?. www.fssp.com. [dostęp 2025-09-18]. (ang.).
- ↑ Does anyone who attends traditional Latin Mass accept the Pope? Scientific study reveals 5 impressive facts (against common beliefs). www.zenit.org. [dostęp 2025-10-29]. (ang.).
- ↑ Czy sedewakantyzm jest katolicki?. www.piusx.org.pl/zawsze_wierni. [dostęp 2025-09-15].
- ↑ Oskarżam sobór!. www.piusx.org.pl/zawsze_wierni. [dostęp 2025-09-16].
- ↑ a b Modernizm triumfujący. W: ks. Dominique Bourmaud: Sto lat modernizmu. Źródła II Soboru Watykańskiego. Wyd. I. Warszawa: DeReggio Sp. z o.o., 2021, s. 428. ISBN 978-83-959384-0-5.
- ↑ Sesja Trzecia: 14 IX - 21 XI 1964. W: Ralph M. Wiltgen SVD: Ren wpada do Tybru. Historia Soboru watykańskiego II. Dębogóra: Wydawnictwo Dębogóra, 2022, s. 301. ISBN 978-83-67316-01-9.
- ↑ a b kard. Alfredo Ottaviani, kard. Antonio Bacci: Breve Esame Critico del Novus Ordo Missae. (wł.).
- ↑ Marcel Lefebvre French archbishop. www.britannica.com. [dostęp 2025-10-31]. (ang.).
- ↑ a b Lefebryści. Sekta czy schizma w Kościele Katolickim?. www.dorzeczy.pl/religia/. [dostęp 2025-09-21].
- ↑ a b Czy sedewakantyzm jest odpowiedzią na kryzys Kościoła?. www.piusx.org.pl. [dostęp 2025-10-31].
- ↑ Protocol between the Holy See and the Priestly Society of St. Pius X. www.fssp.org/en/. [dostęp 2025-09-21]. (ang.).
- ↑ a b APOSTOLIC LETTER "ECCLESIA DEI" OF THE SUPREME PONTIFF JOHN PAUL II GIVEN MOTU PROPRIO. vatican.va/content/john-paul-ii. [dostęp 2025-09-21]. (ang.).
- ↑ a b Historical Reflections on the FSSP’s 34th Anniversary. fssp.com. [dostęp 2025-09-21]. (ang.).
- ↑ a b Decree erecting the Priestly Fraternity of Saint Peter. www.fssp.org. [dostęp 2025-09-21]. (ang.).
- ↑ Declaration of the Ecclesia Dei Commission. www.fssp.org. [dostęp 2025-09-21]. (ang.).
- ↑ About us. fssp-parra.org. [dostęp 2025-09-21]. (ang.).
- ↑ POPE BENEDICT XVI APOSTOLIC LETTER GIVEN MOTU PROPRIO SUMMORUM PONTIFICUM ON THE USE OF THE ROMAN LITURGY PRIOR TO THE REFORM OF 1970. vatican.va/content/benedict-xvi/. [dostęp 2025-09-22]. (ang.).
- ↑ APOSTOLIC LETTER ISSUED "MOTU PROPRIO" BY THE SUPREME PONTIFF FRANCIS «TRADITIONIS CUSTODES» On the Use of the Roman Liturgy Prior to the Reform of 1970. vatican.va/conent/francesco. [dostęp 2025-09-22]. (ang.).
- ↑ EXCLUSIVE: Official Vatican Report Exposes Major Cracks in Foundation of Traditionis Custodes. dianemontagna.substack.com. [dostęp 2025-10-07]. (ang.).
- ↑ Catholic Church and Conservative-Traditionalist Groups: the Struggle for the Monopoly of Brazilian Catholicism in Contemporary Times. pmc.ncbi.nlm.nih.gov. [dostęp 2025-10-31].
- ↑ O naszym Instytucie. www.instytutdobregopasterza.pl. [dostęp 2025-10-29].
- ↑ Who We Are, Get to Know Us. www.icksp.org.uk. [dostęp 2025-10-29]. (ang.).
- ↑ A brief history of the Sons of the Most Holy Redeemer. www.papastronsay.com. [dostęp 2025-10-29]. (ang.).
- ↑ About Us. www.canons-regular.org. [dostęp 2025-10-29]. (ang.).
- ↑ Bishop Schneider Criticizes ‘Legalistic’ and ‘Narrow’ SSPX Detractors. www.gloriadei.io. [dostęp 2025-10-29]. (ang.).
- ↑ Komunikat abp. Adriana Galbasa dot. działalności Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X. www.archidiecezjakatowicka.pl. [dostęp 2025-10-29].
- ↑ Who We Are. www.sodalitiumpianum.com. [dostęp 2025-10-29]. (ang.).
- ↑ Stanowisko Teologiczne CMRI. www.cmri.pl. [dostęp 2025-10-31].
- ↑ Kim jesteśmy?. www.kosciolpalmarianski.org. [dostęp 2025-10-31].
- ↑ What we believe?. www.scribd.com. [dostęp 2025-10-31]. (ang.).
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]| Podstawy | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Biblia | |||||||||
| Teologia | |||||||||
| Historia | |||||||||
| Wyznania |
| ||||||||
| Postacie |
