Claymore

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miecza. Zobacz też: claymore.
Szkic dwuręcznego claymore'a

Claymore (szk. gael. claidheamh mòr - wielki miecz) - nazwa odnosząca się do dwóch typów szkockich mieczy - dwuręcznego i pałasza o rozbudowanej, koszowej osłonie rękojeści.

Miecz dwuręczny[edytuj | edytuj kod]

ClaymoreHighlanderReplica.jpg

Dwuręczny miecz claymore to tradycyjna broń piechoty szkockich górali w okresie od wieku XV do XVII. To ten miecz został spopularyzowany przez kulturę masową jako niemalże atrybut, a przynajmniej podstawowa broń szkockiego górala, do tego też miecza zazwyczaj odnoszą się autorzy książek i opowiadań fantasy, gdzie często się pojawia. Obecnie oryginalne miecze claymore są spotykane bardzo rzadko. Ostatnią bitwą, podczas której prawdopodobnie zostały wykorzystane dwuręczne claymore'y, była bitwa o Killiecrankie w 1689 r. podczas powstania jakobitów.

Ten typ broni przypisywany jest czasem (m.in. przez film Braveheart. Waleczne serce reżyserii Mela Gibsona) szkockiemu bohaterowi narodowemu - Williamowi Wallace'owi. Jest to jednak mało prawdopodobne, jako że miecze tego typu zaczęto stosować długo po jego śmierci.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Charakteryzuje się długą głownią prostą o przekroju trójkątnym lub soczewkowatym jednostajnie zwężającym się ku szczytowi. Jelec o ramionach skośnych, pochylających się ku głowni i wymodelowanych trójbocznie, zakończonych ażurowymi rozetkami oraz wąsami ujmującymi część zastawy. Uchwyt rękojeści kolisty z głowicą o rysunku koła. Miecze te zdobiono rzadko, służyły wyłącznie do walki.

Typowy claymore mierzył ok. 140 cm, przy czym ok. 33 cm stanowiło rękojeść, a 107 cm - ostrze. Waga była zbliżona do 2,5 kilograma.

Pałasz z koszem

Pałasz szkocki[edytuj | edytuj kod]

Ok. XVII wieku miecze dwuręczne zostały wyparte przez jednoręczne szkockie pałasze koszowe, które odziedziczyły po nich nazwę. Pałasze tego typu były popularne wśród oficerów armii brytyjskiej, w oddziałach szkockiej piechoty górskiej (Highlanders), gdzie utrzymały się aż do II wojny światowej.

Ten typ miecza wciąż używany jest przez Szkocki Regiment Królewski jako część munduru galowego.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Pałasze szkockie występowały zarówno w odmianie jedno- jak i obusiecznej, zazwyczaj ważyły ok. 1-1,5 kilograma. Długość ostrza oscylowała w okolicach 80 centymetrów. W przeciwieństwie do poprzedniego, miecz, a w szczególności kosz, były zazwyczaj zdobione. Wnętrze kosza bywało wykładane materiałem (najczęściej czerwonym).

Etymologia nazwy[edytuj | edytuj kod]

Wbrew pozorom, nazwa claymore powstała dopiero w XVIII wieku, do określenia drugiego z typów miecza (pałasza), dopiero później została rozszerzona na miecz dwuręczny, którego pierwotna nazwa nie jest znana. Użycie tej nazwy do obu typów jest poprawne, choć czasami, dla wyróżnienia, używa się gaelickiego słowa claidheamh da laimh, które oznacza miecz dwuręczny.