Kodeks 047

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
MS Garrett 1
Uncial 047 (John 1).JPG

Początek Ew. Jana, tekst w kształcie krzyża
Rodzaj Kodeks majuskułowy
Numer 047
Zawartość cztery Ewangelie
Data powstania VIII wiek
Język grecki
Miejsce przechowywania Princeton University
Rozmiary 27,5 × 19 cm
Typ tekstu tekst bizantyjski
Kategoria V
Manuskrypty Nowego Testamentu: papirusy, majuskuły, minuskuły, lekcjonarze

Kodeks 047 (Gregory-Aland no. 047), ε 95 (von Soden)[1], ב (Tischendorf) – grecki kodeks uncjalny Nowego Testamentu na pergaminie, paleograficznie datowany na VIII wiek. Ma pewne luki w tekście[2]. Posiada pełne marginalia i przystosowany został do czytań liturgicznych. Prawdopodobnie jest jedynym zachowanym rękopisem, którego cały tekst pisany jest w kształcie krzyża. Reprezentuje standardowy tekst bizantyjski i nie cieszy się zainteresowaniem ze strony krytyków tekstu. Rękopis nie zachował się w całości i posiada nieco braków.

Spis treści

Opis [edytuj]

Kodeks stanowiony jest przez 152 pergaminowych kart, o rozmiarach 20,5 na 15,2 cm, z niemal pełnym tekstem czterech Ewangelii[2]. Foliały posiadają numery od α do χ. Pergamin jest gruby, atrament jest brunatny[3]. Tekst na stronie pisany jest w kształcie krzyża, 37-38 linijek w kolumnie[2]. Litery są małe (00176 wysokie). Ze względu na format tekstu 3/8 powierzchni strony nie została wykorzystana. Format również sprawia, że korzystanie z not marginalnych jest mniej poręczne. Uważa się, że jest to jedyny rękopis, w całości pisany w formie krzyża. Inne rękopisy stosują ten format jedynie na niektórych stronach (lekcjonarze 233, 1635, 2135)[4][5][6].

Tekst dzielony jest według κεφαλαια (rozdziały), których numery znajdują się na bocznym marginesie, a ich τιτλοι (tytuły) w górnym marginesie. Ponadto zastosowany został podział według krótkich Sekcji Ammoniusza (w Marku 237 sekcji, ostatnia sekcja kończy się na 16,15), których numery umieszczono na marginesie z odniesieniami do Kanonów Euzebiusza (pisanymi pod numerami Sekcji Ammoniusza)[3].

Zawiera prolegomenę, listy κεφαλαια (spis treści) przed każdą Ewangelią oraz na marginesie system odniesień do czytań liturgicznych (dzięki czemu mógł być używany do czytań liturgicznych). Na końcu każdej Ewangelii znajduje się subscriptio, w którym podano liczbę wersów[3].

Stosuje formy gramatyczne właściwe dla greki koine, pomimo iż reprezentuje tekst bizantyjski (ειπαν dla 3 osoby pluralis w aoristus, a nie ειπον). Późniejsza ręka dokonała niewielu korekt tekstu[4].

Luki

Mateusz 2,15-3,12; 28,10-20; Marek 5,40-6,18; 8,35-9,19; Jan 2,17-42; 14,7-15,1; 18,34-21,25[3].

Tekst [edytuj]

Grecki tekst kodeksu przekazuje tekst bizantyjski. Kurt Aland dał mu następujący profil tekstualny – 1751, 961/2, 62, 21s[2]. To znaczy, że według Alanda kodeks 175 razy wspiera standardowy tekst bizantyjski przeciwko tekstowi "oryginalnemu" (w rekonstrukcji Alanda), 96 razy jest zgodny zarówno z tekstem bizantyjskim jak i oryginalnym, 6 razy wspiera tekst oryginalny przeciwko bizantyjskiemu, ponadto posiada 21 sobie właściwych wariantów (Sonderlesarten)[7]. Z profilu wynika, że jest zgodny z tekstem bizantyjskim w ponad 90%. Aland zaklasyfikował go do Kategorii V[2]. Według Claremont Profile Method, tj. metody wielokrotnych wariantów, reprezentuje rodzinę tekstualną Kx, ale metodą tą przebadane zostały tylko trzy rozdziały Łukasza (1; 10; 20)[8]. Dla krytyków tekstu tekst rękopisu nie należy do interesujących[4].

Tekst Mt 16,2b-3 (znaki czasu) został opuszczony, Jan 5,3.4 (zstępujący anioł) oznakowany został obeliskiem (÷) jako wątpliwy, Jan 7,53-8,1 (przyprowadzenie jawnogrzesznicy) jest obecny i nie został oznakowany jako wątpliwy[3][5]. Brak tekstu Mk 15,28[9].

W Ewangelii Jana 1,29 brakuje frazy ο Ιωαννης (Jan), w czym jest wspierany przez rękopisy: Kodeks Synajski, Alexandrinus, Vaticanus, Cyprius, Campianus, Petropolitanus Purpureus, Vaticanus 354, Nanianus, Macedoniensis, Sangallensis, Koridethi, Petropolitanus, Athous Lavrensis, 045, 0141, 8, 9, 565, 1192[10].

Historia [edytuj]

Gregory datował kodeks na IX lub X wiek[3]. Metzger i Aland datowali go na VIII wiek[2]. Wiek VIII figuruje na oficjalnej liście INTF[11]. W niektórych pracach nadal bywa datowany na wiek IX[6].

Kodeks przechowywany był w klasztorze św. Andrzeja na górze Athos, odkryty został w 1886 roku przez Gregory'ego, który też sporządził pierwszy jego opis[3]. W 1899 roku Kirsopp Lake sprawdził niektóre z jego wariantów tekstowych[12]. Przywieziony został do USA przez T. Whittemore. W 1924 roku został nabyty przez Roberta Garretta z Baltimore, który w 1942 roku podarował go bibliotece Princeton University[5], gdzie odtąd jest przechowywany (Library Μed. and Ren. Mss, Garrett 1), Princeton (New Jersey)[2].

Jakkolwiek nie cieszy się specjalnym zainteresowaniem ze strony krytyków tekstu, jest cytowany w krytycznych wydaniach Nowego Testamentu. Cytowany jest jednak niezbyt często[13]. Bruce M. Metzger opublikował 131 folio recto kodeksu metodą facsimile[14], Aland opublikował pierwszą stronę Ewangelii Jana[15].

Zobacz też [edytuj]

Przypisy

  1. Caspar René Gregory: Die griechischen Handschriften des Neuen Testament. Leipzig: J. C. Hinrichs'sche Buchhandlung, 1908, s. 37.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 118. ISBN 978-0-8028-4098-1. (ang.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Caspar René Gregory: Textkritik des Neuen Testaments. T. 1. Leipzig: J. C. Hinrichs’sche Buchhandlung, 1900, s. 95. [dostęp 2011-08-03]. (niem.)
  4. 4,0 4,1 4,2 Robert Waltz: New Testament Manuscripts. Uncial 047 (ang.). W: A Site Inspired By: The Encyclopedia of New Testament Textual Criticism [on-line]. 2003. [dostęp 2011-07-24].
  5. 5,0 5,1 5,2 Bruce M. Metzger, Manuscripts of the Greek Bible. An Introduction to Greek Palaeography, Oxford 1991, p. 98.
  6. 6,0 6,1 Adam Łajtar, Sudan. Hayʼah al-Qawmīyah lil-Āthār wa-al-Matāḥif, Catalogue of the Greek inscriptions in the Sudan National Museum at Khartoum (I. Khartoum Greek), Peeters Publishers, 2003, p. 97.
  7. K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 107. ISBN 978-0-8028-4098-1. (ang.)
  8. Frederik Wisse: The Profile Method for the Classification and Evaluation of Manuscript Evidence, as Applied to the Continuous Greek Text of the Gospel of Luke. Grand Rapids: William B. Eerdmans Publishing Company, 1982, s. 52. ISBN 0-8028-1918-4.
  9. Wieland Willker, Noteworthy fragmentary parchment manuscripts of the Gospels.
  10. The Gospel According to John in the Byzantine Tradition (Deutsche Bibelgesellschaft: Stuttgart 2007), p. 7.
  11. List of the manuscripts at the Münster Institute
  12. Rory Crowley: Memories of Majuscule Manuscripts: The Cruciform Gospels and Revelation. W: Friends of CSNTM [on-line]. [dostęp 2013-01-22].
  13. Patrz: K. Aland, M. Black, C. M. Martini, B. Metzger, A. Wikgren: The Greek New Testament. Wyd. 3. Stuttgart: United Bible Societies, 1983, s. XVII.
  14. Bruce M. Metzger, Manuscripts of the Greek Bible. An Introduction to Greek Palaeography, Oxford 1991, p. 99.
  15. K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 117. ISBN 978-0-8028-4098-1.

Bibliografia [edytuj]

  • Kenneth W. Clark, A Descriptive Catalogue of Greek New Testament Manuscripts in America (Chicago, 1937), pp. 61-63.
  • Bruce M. Metzger, Manuscripts of the Greek Bible: An Introduction to Greek Palaeography, Oxford University Press, Oxford, 1991, p. 98, 99.

Linki zewnętrzne [edytuj]